12511

Бұрамды бәсеңдеткіштер классификациясымен, кинематикалық сұлбасымен, байланыстары мен бөлшектерімен танысу

Лабораторная работа

Информатика, кибернетика и программирование

№15 Зертханалық жұмыс Бұрамды бәсеңдеткіштер классификациясымен кинематикалық сұлбасымен байланыстары мен бөлшектерімен танысу. Жұмыстың мақсаты: Барлық бөлшектердің қызметін анықтау Ілініс параметрлерін анықтау Бәсеңдеткішті жинау барысында байл...

Казахский

2013-04-30

1.31 MB

22 чел.

№15 Зертханалық жұмыс

Бұрамды бәсеңдеткіштер классификациясымен, кинематикалық сұлбасымен, байланыстары  мен бөлшектерімен танысу.

  1.  Жұмыстың мақсаты:
  2.  Барлық бөлшектердің қызметін анықтау
  3.  Ілініс параметрлерін анықтау
  4.  Бәсеңдеткішті жинау барысында байланыс реттеуіштерінің қызметін анықтау, мойынтіректер мен іліністердің  реттеу жұмыстарын жүргізу

2. Теориялық бөлім.

2.1. Жалпы мағлұмат

Бұрамды беріліске іліністердің айқасқан біліктер арқылы берілетін берілістер жатады. Айқасу бұрышы, әдетте, 900 тең.  

Бұрамды берілістің артықшылығы: беріліс санын шамасының өте үлкен болуында (1 : 1000 –дейін), шусыз және жайбірақат жұмысында, өздігінен тоқтау мүмкіндігінде.

Кемшілігі: ПӘК-тің төмендігі (0,7…0,92), тез тозу, тірелуге бейімдігі, үйкелуге қарсы қымбат материалдардан жасалынуы.

2.2. Бұрамдықтың геометриясы мен құрылымы.

Бұрамдықты берілістерге көміртекті және легірленген болаттың, жұмыс істеу аймағының төсемдерін 45..55 HRS беріктігіне дейінгі ажарландырылған,  45, 25Х, 40Х, 40Н маркілерін қолданады. Көбіне бұрамдықтарды білікпен бірге бүтін етіп жасайды. Ажарландыру аспаптары болмаған жағдайда. Бұрамдықты  дөңгелегінің  тәжі қалайыланған қоладан жасалады, ал ортасын шойын немесе көміртекті болат қолданылады.

Бұрамдықтың бұранданысын (резьба) салатын беттер формасы бойынша цилиндрі және глобоидты деп бөлінеді.

1-сурет. Бұранда салатын беттер формасы

Бұрамдық кескінің орамдарының осьтік қимасының пішімі түзусызықты (2а-сурет) және қисықсызықты  (2б-сурет) болып бөлінеді. Бұрамдықтың орамдарының  түзусызықты кескіні "архимедтік бұрамдықтары" деп аталады, себебі бұлардың бүйірінің қимасында Архимед спиралі пайда болады. Бұрамдықтың  орамдарының қисықсызықты кескіні "эвольвенталы бұрамдық" деп аталады, себебі оның бүйірінің қимасы эвольвента болады.

Барлық бұрамалар секіліді, бұрамдықтар бірорамды және көпорамды бола алады. Бұрамдықтың беріліс қатынасына байланысты орам саны Z1 – 1,2 және 4 бола алады.

Бұрамдықтарды білікпен бірге етіп жасайды.

2-сурет. Бұрамдықтың орамдарының кескін бетінің қимасының формасы.

Диамерті 150-200мм-ден асатын бұрамдықтың дөңгелегінің өздік құнын төмендету үшін оларды, қымбат түсті металдардың орнына, болаттан немесе шойынды күшпекпен және қоладан жасалған  тәжден жасайды. Суретте қоладан жасалған тәж - болат центрге (күшпекке) керіліп орнатылған. Біріктірілген беттердің өзара тайып кетуін алдын алу үшін бұрама бұралады 3. Бұрамалардын бастарын кесіп тасталады.

3б суретте құрамдық дөңгелектің бұрандамалық құрылымы көретілген. Қоладан жасалынған тәж  күшпекке бұрандамалармен 4 орнатылады.

3-сурет. Құрамдық дөңгелектердің нұсқалары.

Қоладан жасалыңған тәжді алдын-ала болат центрі орнатылған формаға құятын дөңгелектің биметриялық құрылымы (3б- сурет) ең рационалды болып есептелінеді. Бұл құрылым бұрамдықты берілістердің сериялық өндірісте қолданылады.

2.3. Бұрамдықты бәсеңдеткіштің құрылымы.

Бірсатылы бұрамдықты бәсеңдеткіштердың негізгі кинематикалық сұлбалары 4-суретте көрсетілген. Сұлбада шапшаң білік Ш деп ал баяу білік Б деп белгіленген.   

4-сурет. Бірсатылы бұрамдықты бәсеңдеткіштің кинематикалық сұлбасы.

Бұрыштық жылдамдықтары 4...5м/с шамасына арналған  бәсеңдеткіштердің бұрамдықтарын төмеде орналастырады (4а-сурет). Бұрамдықты берілістердің майлануы бұрамдықтың майға батырылуы арқылы жүзеге асады.

Бұрамдықтың жоғарыдағы және тік орналасуы кезінеде (4а-сурет) іліністің майлануы бұрамдықты дөңгелекті майға батылу арқылы жүзеге асады.

Бұрыштық жылдамдықтың  шамасы 5м/с-тан асқан жағдайда майдың орын ауыстыруы кезінде майдың шығыны байқалады, сондықтан бұрамдықты дөңгелектің үстіңгі жағына орналастырады(4б-сурет).

Бұрамдықтың немесе бұрамдықты дөңгелектің білігінің тік орналасуы (4в,г-сурет) өте сирек кездеседі, себебі олардың тік орналасқан біліектеріндегі мойынтіректі майлау қиынға түседі.

Бұрамдықты бәсеңдеткіштер жетектегі біліктің бұрыштық жылдамдығын төмендету үшін және айналу моментін көбейту үшін қолданылады.  Бәсеңдеткіштердің негізгі өрнектелетін шамалары: беріліс саны, айналу моменті, жетекші немесе жетектегі біліктің айналу жиілігі.

Бәсеңдеткіштің құрылымы 5-суретте көрсетілген. Бәсеңдеткіш: біріктіргіш бұрандамалармен 3 бекітілген, тұлға 1 мен қақпақтан 2 тұрады. Тұлға мен қақпақты шойын (немесе алюминий құймасынан) құйылады.  Айналмалы қозғалыс шапшаң бұрамдық-біліктен 4 баяу білікке 5, оймақкілтек 6 арқылы орнатылған, бұрамдықты дөңгелек 6 арқылы беріледі.  Бұрамдық білікпен бірге құйылады. Біліктер тұлғаға конусты ролик-мойынтіректер 7 және 8 арқылы орнатылады.

б

5-сурет. Бұрамдықты бәсеңдеткіш.

Стакан 10 мен төсемді (накладной) қақпақ 9 тұлғаға бұрандамалар 11 және 12 арқылы бекінеді. Қақпақтар мен стакандарға тығыздауыштар 13 және 14 орнатылған. Бұрамдықтың білігіне 4 бұрандама 15 арқылы, салқындатуға арналған, қанатша 15 бекітіледі. Бәсеңдеткіштің тұлғасына қанатшаның қаптамасы 17 бекітіледі. Серпімділік сақина 18 бұрамдықты дөңгелектің осьтік ауытқуын алдын-алады. Бәсеңдеткіштің майлануы картер арқылы жүзеге асады. Май майкөрсеткіштер 19 және сапун 20 арқылы реттеледі. Майкөрсеткіштің тесігін май құюға да қолданады.  Майды төгу үшін тығынмен 21 жабылатын тесікті пайдаланады. Бәсеңдеткіштің тұлғасына алмалы-салмалы алақаншалары 22 бекітіледі. 23 және 24 төсемдер жиынтығы.

Бәсеңдеткішті қанатшалар арқылы салқыдайды. Жылу берілуді жақсарту үшін бәсеңдеткіштің тұлғасымен бірге құйылған қабырғашалары 25 бар.

Бұрамдықты іліністі майлаудың негізгі тәсілі – бұрамдықты немесе дөңгелекті бәсеңдеткіш түбіндегі картер түбіндегі майға батыру. Майдың төгілуін алдын-алу мен артық майдың тіреу бөлшектеріне ағып кету үшін май тұратын ыдыс оңтайлы болу керек. Бұрамдықтың төменгі орналасуында майды орамның толық батуына жетерліктей құяды. Бұрамдықтың жоғарыда орналасуы кезінде майды бұрамдықтың тістерінің толық батуына жетерліктей етіп құяды.

Жоғары жылдамдықтағы қуатты бұрамдықты бәсеңдеткіштерде салқындатудың циркуляциялық түрін қолданылады. Майды көлемін анықтау үшін май көрсеткіштер қолданылады. Бәсеңдеткіштің төменгі жағында майды төгу үшін  тығынмен жабылатын тесік бар. РЧП және РЧН типті бәсеңдеткіштердің ішкі қысымды сыртқы қысыммен теңестіру үшін қақпақта тесік бар.  Ал РЧУ типті бәсеңдеткіште ол қызметті  майкөсреткіштің жанындағы шуп атқарады.

Майдың ағып кетпеуі үшін және бәсеңдеткіштің ішіне лай кіріп кетпеу үшін, қақпақтардың ішкі жағында тығыздауыштар орнатылған. Көбінесе тығыздауыштардың манжетті түрі қолданылады.

2.4. Бұрамдық пен дөңгелектің тіреулерінің құрылымы.

Бұрамдық пен дөңгелектің тіреулерінің қызметін теңселмелі мойынтіректер атқарады. Бұрамдықты ілініс кезінде тіреулік салмақпен бірге радиалды салмақ та түседі, содықтан да тіреу байламдарында тіреуіш-радиалды теңселмелі мойынтіректер қолданылады. Мойынтірек орналастыру әдісі біліктің ұзындығы мен температуралық режимдерге байланысты. Тіреулерінің  арасы ұзын (300мм-ге дейін) және үлкен температуралық ауытқуларда жұмыс істейтін біліктер үшін, мойынтіректердің  - "враспор" (6а-сурет) қолданады. Бұл кезде мойынтіректердің сыртқы сақиналарының бүйірі мойынтіректердің қақпақтарының  сақиналарының бүйіріне тіреледі, ал мойынтіректердің ішкі сақиналары –біліктердің буылтығына тіреледі.

Егер тіреулердің арасы 300мм-ден коп боса, онда бір тіреуді бекітпе тіреу, ал екіншісін жылжымалы етып жасайды (6б-сурет). Бекітпе тіреу екі жақты осьтік салмақт көтеретін, екі тіреуіш-радиалды мойынтіректен құрылуы мүмкін. Жылжымалы тіреу сыртқы сақинасы беітілмеген радиалды-шарикті мойынтіректен тұрады. Біліктің жылулық созылу болған кезде, жылжымалы мойынтірек тұлға бойымен оңай қозғала алады.  

Бұрамдықты дөңгелектің білігі, әдетте, қысқа болады. Сондықтан  да оның тіреулерінде бір тіреуіш-радиалды мойынтіректен, "враспор" орнатады.

6-сурет. Бұрамдықтың және бұрамдықты дөңгелектің біліктерінің құрылымы.

2.5. Бұрамдықты бәсеңдеткіштердің тұлғалары.

Өндірісте бұрамдықты бәсеңдеткіштердің тұлғаларын сұр шойыннан жасайды, кейде болаттан немесе алюминийден де жасайды. Тұлғаны жасауды екі түрі: ашылатын және ашылмайтын. Ашылатын тұлғалар (7-сурет) бір-біріне тартақысушы бұрандамамен бекітілген тұлға 1 мен қақпақтан 2 тұрады.

Осьтерінің арасы 100мм дейін кіші бұрамдықты бәсеңдеткіштерді, көбіне, бұрамдықты дөңгелек осі бойынша ашылымайтын (РЧУ40...РЧУ100)түрде жасайды. Ал осьтерінің арасы 125мм жоғары бәсеңдеткіштерді ашылатын  етіп жасайды.  Қақпақтың тұлғадан тайып кетпеуі үшін екі бағыттауыш саусақ 4 орнатады. Ашылу жазықтығы дөңгелектің білігінің осінің жазытығына горизонталь болады.  Бәсеңдеткіштің тұлғасын жинау барысанда бірігетін аймақтың байланысуын жақсарту үшін, майдың ағып кетпеуі үшін - «герметик» немесе лак жағады. Байланысу аймағына төсемдерді қолдануға болмайды.  Бұрамдықты бәсеңдеткішті жинау – қақпақтың ашық күйәнде өтеді.

7-сурет. Бұрамдықты бәсеңдеткіштің тұлғасы.

Бұрамдық пен дөңгелек білігіне арналған тесікті бүйірлік мойынтіректік қақпақтармен жабылады.  Бүйірлік қақпақтар мығым 5 және ішкі 6 болып бөлінеді, және олар тұлғаға бұрандамалармен 7 бекінеді. Ішкі қақпақта біліктің бір шетінің сыртқа шығуына арналған тесік бар. Сол тесік пен біліктің шетінің ортасында  үнемі саңылау болады. Осы саңылау арқылы сырқа майдың ағып кетпеуі үшін және ішке шаң-тозаң кеіріп кетпеуі үшін, саңылада тығыздауыш құралдар 8 бар.  Көбіне манжетті тығыздауыш немесе шытырман тығыздауыш қолданылады.  

Бәсеңдеткішті көтеру және тасымалдау үшін қақпақта арнайы ернеулер 9 бар.

Ашылмайтын тұлғаларда  дөңгелек білігінің мойынтіректерінің бүйірлік қақпақтарының тесіктерін дөңгелектің сыртқы диаметрінен үлкен етіп жасайды. Бұл осы тесік арқылы бәсеңдеткіштің ішіне бұрамдықты дөңгелектерді салуға (шығаруға) мүмкіндік береді.  

2.6. Бұрамдықты іліністің мойынтіректерін реттеу.

Мойынтіректерде саңылаулардың болуы біліктің оңай айналуын қамтамасыз етеді, ал саңылаулардың болмауы кедергіні көбейтеді. Конустық роликтері бар радиалды-тіреуішті мойынтіректерді реттеу деп -кедергі болмайтын және тым босап кетпейтін қажетті саңылауды алуды айтамыз. Ол саңылау қалыптандырылған, яғни мойынтіректердің қақпақтарының толық керілгендегі, бұрамдықтың осінің еркін айналуына қажетті саңылау. Реттеу мойынтіректің қақпағының ернемегінің астына орнатылатын төсемдердің жиынтығы 23 және 24 арқылы жүзеге асады. Осы мақсатта жұқа метал төсемелер (0,1мм) қолданылады. Негізінде,  ол үшін түрлі қалындықтағы төсемелерді қолданған ыңғайлы.  

Теңселмелі мойынтіректерді бұрамдық білігіне орналастырудың екі түрі бар: жылжымалытіреуіш және «враспор».  

Бұрамдықтың мойынтіректерінің өсаралық қашықтығы 160мм-ге дейнгі аралықта враспор орнатылады. Әрбір тіреуішке радиалды-тіреуішті мойынтіректен 7 орнатылады (5-cурет).

Бұрамдықты бәсеңдеткіштің жұмыс істеу барысында оны құрайтын бөлшектер қызып ұлғаяды. Алайда, бұрамдықтың ұзындығының кіші болуына байланысты, оның ұлғаю шамасы мойынтіректің мүмкін ауытқуынан кем болады. Сондықтан да бұрамдық еркін қозғалады және мойынтіректер ұысылып қалмайды.

Бұрамдықтың айналу бағыты өзгеруіне байланысты, бұрамдықтың осьтік күшінің Fa бағыты қарама-қарсы бағытқа ауысады. Осьтік күштің бір бағытында күш бір мойынтірекке түссе, екінші бағытта басқа мойынтірекке түседі.  Fa күші бұрамдықтан мойынтіректің ішкі сақинасына , одан ролик (теңселетін дене) пен сыртқы сақинаға 7, ол арқылы мойынтірек қақпағына 9, бұрандама 11 және соңында бәсеңдеткіш тұлғасына 1 өтеді.

Бұрамдық мойынтірегінің жылжымалы тіреуішін – бұрамдықты  берілістің осьаралық қашықтығы 160мм-ден көп болған жағдайда орнатады, тіреуіштер арасы  мен бұрамдықтың ұзындығы үлкен болғанда.  Бұл кезде білікті тұлғаға екі радиалды-тіреуішті мойынтірек екі шетіне тіреліп орнатылады. Осьтік күш Fa жоғарыда айтылғандай  таралады.  

8-сурет. Бұрамдықтың тіреуіште орнатылуы: тіреуіш 2 – жылжымалы тіреуіш.

Тіреуішіке 2, бұрамдыққа қозғалыссыз бекініп, тұлғаға біліктің осьтік жылулық ұзаруына (қысқаруына) жетерліктей саңылау қалдырылып, бір радиалды мойынтірек орнатылады. Біліктегі мойынтіректің қысылуынан сақтау үшін оны жылжымалы етеді.

Бұрамдықты іліністі реттеу – бұрамдықты дөңгелектің бұрамдықтың тік осіне симметриалы орналастыруында.  Ол үшін жұқа реттегіш төсемелердің 24 (5-сурет) керектісін білікке коса отылып, бұрамдықты дөңгелекті 6 білік 5 бойымен қозғалтуы арқылы жүзеге асады.

9а және 9в суреттерде қате реттелген бұрамдықты ілініс көрсетілген. Оны: δ1 және δ2 төсемелерінің қалындығының әртүрлілігінде, бұрамдық осіне қатысты бұрамдықты дөңгелектің ілініс В – В жазықтығы бойынша симметриалы болмауынан – көруге болады. Егер бұрамдықтың орамына гуашьпен жағылған дақ бұрамдықты айналдырған кезде, В – В жазықтығына симметриялы түссе бұрамдықты ілініс  дұрыс реттелген болады (9б-сурет).

Егер бұрамдықты ілініс дұрыс реттелмесе, бұрамдықты дөңгелектің тістеріне салмақ біркелкі таралмайды, ал бұл бұрамдықты бәсеңдеткіштің тозуына және жұмыс істеу ұзақтығының қысқаруына әкеп соғады.

9-сурет. Бұрамдықты іліністің реттелуі.

3. Зерттеу объектісінің, құрал-жабдықтардың сипаттамасы.

Зерттеу объектісін ретінде бұрамдықтың жоғарғы немесе төменгі бұрамдық  дөңгелегіне қатысты горизонталь бұрамдықты бәсеңдеткіштер қарастырылады.

Бұрамдық орамдарына гуашьтың дақтарын жағуға және айналдырылғаннан кейін оларды көріуге болатындай бәсеңдеткіштің тұлғасының бір шеті кесілген болуы керек.

Бәсеңдеткішті шашып-жинау үшін мынадай құрал-саймандар қажет: бұрауыш (отвертка), иілген бүйірлі кілт (коленка), біліктен еріппелі сақинаны шығарғыш, МКО25мм микрометр, №4 щуп, индикатор, гуашь, штангенциркуль, кронциркуль, бор.

4. Зерттеу және нәтижесін өңдеу әдістемесі.

4.1. Қауіпсіздік ережесімен танысу.

- орамдарды, мойынтіректердің қақпағын, бұрандамаларды,  бекіткіш бөліктерін шешкенде, бәсеңдеткіш үстел бетімен қозғалмауы керек.

- бұрамдық пен бұрамдықты дөңгелекті өлшеуден бұрын оларды құраушы бірліктер арнайы орныдарға қойылуы керек.

4.2. Бәсеңдеткішті ашу және жинау. (5-сурет)

Бәсеңдеткіштің тұлғасынан майкөрсеткішті 19 қолмен немесе  сомынды кілтпен бұрап ашыңыз.

Бұрауышпен орамдарды бұрап, қанатшаның 16 қаптамасын 17 шығарыңыз.

Қанатшаны 16 бұрамдықта бекітетін  орамды 15 бұрауышпен босатып (3...5 айналымға), ораммен бірге шығарыңыз.

Тұлғаның қақпағын  2 бекітіп тұрған бұрандамаларды 3 бүйірлі иілген кілтпен (торцовый ключ) бұрап, қақпақты шығарыныз.  Арнайы шығарғышпен біліктің 5 сақиналарын 18 шығарып, бұрамдықты дөңгелектің күшпегінен білікті шығарыңыз.

Стакандарды 10 бекітіп тұрған бұрандамаларды 12 иілген бүйірлі кілтпен бұрап шығарыңыз. Бұрағышпен стакан мен бәсеңдеткіш ернемектерінің ортасындағы саңылауға салып, стаканды бәсеңдеткіш тұлғасынан шығарыңыз. Мойынтіректердің ішкі сақиналары 8  бұрамдықтың  дөгелегінде қалады.

Бәсеңдеткіштің тұлғасынан бұрамдықты дөңгелекті шығарыңыз.  Бәсеңдеткіш шашылып бітті. Оны құраушы бөлшектер үстелге реттілікпен қойылған. Бәсеңдеткішті жинау жоғарыда көрсетілген іс-әрекетті қарсы бағытта істеу керек.м

4.3. Мойынтіректерді реттеу.

Бұрамдыққа отырғызылған радиалды-тіреуішті мойынтіректі реттеу төмендегідей өтеді: Бұрамдықты мойынтіректерді қақпақтардың төсемелерсіз 23 орнатып (5-cурет), диагоналі бойынша екі бұрандамамен бекітіңіз.  Тұлға мен қақпақ ернемегінің арасында төсемелердің 2δ қалындығына тең саңылау қалдырып, бір қақпақты қолмен басуға болады. Осы саңылауды өлшеңіз.

Саңылаудың шамасын щуп жапырақшаларының санымен есептеніз.  Осы алынған шамаға осьтің  ауытқу шамасын Δос қосыныз. Қалындығы 2δ+ Δос тең болатын реттелген төсемелер жиынтығын алыңыз. Төсемелердің қалындығын микромертмен арқылы өлшеңіз.  Алынған төсемелер жиынтығын екі бөлікке бөліп, мойынтіректердің қақпақтарына орнатыныз, төсемелер ұяшықтары орнатылған мойынтіректі бұрандамалар 11 арқылы бәсеңдеткіш тұлғасына бекітіңіз.

Бұрамдықты бұраңыз. Егер ол оңай бұралса, онда дұрыс орнатылғаны.

Осьтің ауытқуын анықтаңыз. Ол былай өлшенеді. Бұрамдықты қолмен, ось бойынша, бәсеңдеткіштен шыққанша бір шетке итеріңіз. Индикатор орнатылған тұрғыны алыңыз. Идикатордың өлшеуіш ұшын бәсеңдеткіштен шығып тұрған бұрамдықтың бекітіңіз. Индикатордың тілшесін нөлге қойыңыз. Бұрамдықты орнына итеріңіз. Тілшенің ауытқуы – біліктің ауытқуын көрсетеді. Мойынтіректерді дұрыс реттегенде, ол Δос =0,5...0,1мм шамасында юолуы керек. Бұрамдықты дөңгелектерінің мойынтіректері 8 де осы әдіспен реттеледі.

4.4. Бұрамдықты іліністі реттеу.

Бәсеңдеткішті жинаған кезде (5-сурет), әрбір стаканға 10 тең емес төсемелерден 24 орнатыңыз, төсемелері бар стакандарды ұяшықтарына бұрандамалар 12 арқылы бәсеңдеткіш тұлғасына бекітіңіз.

Бұрамдықты айналдырып, бәсеңдеткіш тұлғасындағы тыртық (вырез) арқылы бұрамдықтың орамдары қай шетімен бұрамдықтың дөңгелегінің тістерімен түйісетінің анықтаңыз. Осы түйісетін беттерде екі-үш орамға гуаштың жұқа қабатын жағыңыз.  Бұрамдықты жайлап бұрыңыз. Бәсеңдеткіш тұлғасындағы тыртық арқылы бұрамдықтың тістерінің шетінде жағылған гуаштың пайда болуын қадағалап отырыңыз. Гуаштың әркелкі жағылуына байланысты алғашқы орамдарында түскен дақтар дұры түспеуі мүмкін, сондықтан да екінші немесе үшінші орамның түскен дақтарды ғана негізге алуға болады. Ол дақтар 9а, в, - суреттегідей болу керек.

Төсемелері бар станканды шығарып, бұрамдықтың орамдарындағы және тістеріндегі гуашті сүртіп тастаңыз.

Шыққан төсемелерді екі тең бөлікке бөліп, оларды стаканға орнатыңыз, стакандарды қайтадан бәсеңдеткіш тұлғасына орнатып, жоғарыдағы бұрамдықты іліністі реттеу әрекетін қайталаңыз. Егер гуаштың  дақтары симметриялы болса (9б-сурет), онда ілініс дұрыс реттелгендігі.

Егер түйіскен беттердің дақтары тістің ортасынан оң немесе солға ығысқан болса, іздің ығысуның орналасуына  байланысты, іліністі реттеу үшін төсемелердің бір бөлігін басқа жаққа орналастырыңыз.

4.5. Өлшеу жұмыстарын жүргізу:

- бұрамдықтың кірмесінің санын Z1 анықтау. Бұрамдықты дөңгелектің бір тісін бормен белгілеп, бұрамдықты айналдыра отырып, тістер санын Z2 санау;

- бұрамдықтың қадам санын d a1  өлшеу, мм (10-сурет);

-бұрамдық төбесінің диаметрін өлшеу, мм (10-сурет);

-бұрамдықтың кесілген бөлігінің ұзындығын d1 және дөңгелек тәжінің енін d2 өлшеу;

4.6. Есептеулер жүргізу:

-реуктордың беріліс санын анықтау

10-сурет. Бұрамдық пен бұрамдықты дөңгелектің геометриялық параметрлерін анықтау.

- т модулін анықтау;

- алынған т шаманы жақын стандартты мәнімен сабақтастыру: т=2; 2,5; 3,15; 4; 6,3; 8; 10; 12,5 мм;

-бұрамдықтың q диаметр коэффициетін анықтау

da1=d1+2m = qm+2m

мұндағы d1 – бұрамдықтың бөлшектік диаметрі, осыдан бұрамдықтың q диаметр коэффициенті шығады.

Алынған шаманы жақын стандартты мәнімен сабақтастыру: q=8; 10; 12,5; 16; 20;

 -осьаралық қашықтықты анықтау: а, мм;

а=0,5(Z1+q)m

-бұрамдықтың орам сызығының көтерілу бұрышын есептеу

- бұрамдықтың және бұрамдықты дөңгелектің геометрилық параметрлерін есептеу (5-сурет);

бөлшектік диаметрін;

-төбелердің доғаларының диаметрін:

-ұңғы (впадина) доғаралының диаметрін:

-дөңгелектің ең үлкен диаметрін есептеу;

5. Есеп берудің құрамы мен құрылымы.

5.1. Сыртқы парақ

5.2. Жұмыстың мақсаты

5.3. Бәсеңдеткіштің кинематикалық сұлбасы

5.4. Бұрамдық-білікке  (вал-червяк) теңселмелі мойынтіректерді орналастырудың тәртібін көрсету.

5.5. Өлшеу мен есептеулер нәтижелерін кестеге толтыру.

6. Өзін-өзі тексеру сұрақтары.

1. Бұрамдықты берілісті қандай мақсатпен орнатады?

2.  Бұрамдықты берілістің артықшылығы мен кемшіліктерін атап өтіңіз.

3. Бұрамдық және бұрамдықты дөңгелекті қандай материалдардан жасайды?

4. Қай кезде бұрамдықты дөңгелек жоғары орнатылған бәсеңдеткіш қолданады, және қай кезде бұрамдықты дөңгелек төменде орнатылған бәсеңдеткіш қолданылады?

5. Бұрамдықты дөңгелек білігі тік орналасқан бұрамдықты берілісті неге сирек қолданады?

6. Бұрамдығы төмен орналасқан бәсеңдеткішті майлау қалай жүзеге асады, ал жоғары орналасқаны ше?

7. Бәсеңдеткіштің бөлшектері мен байланыстарын атап өт.

8. Бәсеңдеткіштің салқындату қалай жүзеге асады?

9. Мойынтіректердегі саңылаулар не үшін қажет?

10. Мойынтіректердің саңылауын реттеу не үшін қажет?

11. "Осьтің ауытқуы" деген не?

12. Бәсеңдеткіштің мойынтіректерінің саңылауының реттелуі қалай жүзеге асады?

13. Теңселмелі мойынтіректерді білікке орнату тәсілдеріне анықтама бер?

14. Теңселмелі мойынтіректерді неге кейде жылжымалы, кей кезде бекітпелі орнатады?

15. Бұрамдықты іліністі не үшін реттеу керек?

16. Бұрамдықты іліністі дұрыс реттемеуі неге әкеп соғады?

17. бәсеңдеткішті шашу және жинау реттілігін суреттеңіз.

18. "Беріліс саны"  шамасына анықтама бер.

19. Бұрамдықты берілістің модулі қалай анықталады?

20. Бұрамдықтың диаметрінің q коэффициенті қалай анықталады?

21.  Бұрамдықтың орамдарының көтеріліуінің γ бұрышы қалай анықталады?

22. Бұрамдық пен бұрамдықты дөңгелектің негізгі параметрлері қалай анықталады?

23. Бұрамдықты дөңгелектің төмен орналасуы кезінде, неге бәсеңдеткіш түбіндегі май деңгейі теңселмелі мойынтіректерінің центрімен шектелуі керек?

24. Неге саңылауы бола тұра, тіреуіш мойынтіректерінің беріктігін қатаңдатқанда, беріліс кезіндегі мойынтіректердің динамикалық жүктелінуі артады?

25. Неге бұрамдықты дөңгелектің тәжін қоладан жасайды?

26.Бұрамдықты бәсеңдеткіштерді қолдану аясы.

27.Тісті берілістермен салыстырғандағы бұрамдықты берілістердің кемшіліктері мен артықшылықтары.

28.Орам саны деген не?

29. Ілініс модулі деген не, және оны бұрамдықта қалай өлшеуге болады?

30. Модуль бойынша тістің толық ұзындығы неге тең?

31. Бұрамды берілістердегі үйкеліс және онымен күрес.

32. Бұрамдықтың және бұрамдықты дөңгелектің жасалынған материалдар.

33. Бұрамдықты бәсеңдеткіштің құрылымы.

34. Дақ салу арқылы бұрамдықты іліністі реттеу.

35. Бұрамдықты бәсеңдеткіштің мойынтірегінің саңылауын реттеу.

36. Бәсеңдеткіштің жұмысы кезінде жылубергіштікті арттыру шамалары.

37. Бәсеңдеткішті жинау кезінде бұрамдықты білікке қатысты реттеу қалай іске асады?

1-кесте. Бұрамдықты бәсеңдеткіштің өлшенген параметрлері.

Өлшенетің  параметрлер

Өлшем бірлігі

Белгіленуі

Шамасы

Бұрамдықтың кірме (opaм) саны

дана

Z1

Бұрамдықты дөңгелектің тістерінің саны

Дана

Z2

Бұрамдық қадамы

мм

P

Бұрамдықтың шеңберінің диаметрі

мм

da1

Бұрамдықтың кескіш бөлігінің ұзындығы

мм

b1

Дөңгелек тәжінің ені

b2

2-кесте. Бұрамдықты бәсеңдеткішті есептелген параметрлері.

Параметрлер

Өлшем бірлігі

Белгіленінуі

Шамасы (мәні)

Бәсеңдеткіштің беріліс саны

U

Модуль

мм

m

Бұрамдықтың диамерт коэффициенті

q

Осьаралық қашықтық

мм

a

Бұрамдық орамының көтерілу бұрышы

град

γ

Бөлгіштік диаметр

мм

d1

d2

Төбелердің диаметрі

мм

da1

da2

Ойымдардың диаметрі

мм

df1

df2

Дөңгелектің ең үлкен диаметрі

мм

dam2


 

А также другие работы, которые могут Вас заинтересовать

16517. ПРОСТЕЙШИЕ ЭЛЕКТРИЧЕСКИЕ ЦЕПИ ПРИ ГАРМОНИЧЕСКОМ ВОЗДЕЙСТВИИ 141 KB
  ПРОСТЕЙШИЕ ЭЛЕКТРИЧЕСКИЕ ЦЕПИ при гармоническом воздействии Методические указания к лабораторной работе №2 по курсам Основы теории цепей Теория электрических цепей для студентов направлений Радиотехника Телекоммуникации Информационная безопа
16518. АНАЛИЗ СЛОЖНЫХ ЛИНЕЙНЫХ ЦЕПЕЙ 186.5 KB
  АНАЛИЗ СЛОЖНЫХ ЛИНЕЙНЫХ ЦЕПЕЙ Методические указания к лабораторной работе № 3 по курсам Основы теории цепей Теория электрических цепей для студентов направлений Радиотехника Телекоммуникации Информационная безопасность АНАЛИЗ СЛОЖНЫХ ЛИНЕЙ...
16519. ИНДУКТИВНО-СВЯЗАННЫЕ ЦЕПИ 188.5 KB
  ИНДУКТИВНОСВЯЗАННЫЕ ЦЕПИ Методические указания к лабораторной работе № 4 по курсам Основы теории цепей Теория электрических цепей для студентов направлений Радиотехника Телекоммуникации Информационная безопасность Составители Е.В. Вострец
16520. ИССЛЕДОВАНИЕ ЧАСТОТНЫХ ХАРАКТЕРИСТИК 126.5 KB
  ИССЛЕДОВАНИЕ ЧАСТОТНЫХ ХАРАКТЕРИСТИК Методические указания к лабораторной работе № 5 по курсам Основы теории цепей Теория электрических цепей для студентов направлений Радиотехника Телекоммуникации Информационная безопасность Составител...
16521. ЧАСТОТНЫЕ ХАРАКТЕРИСТИКИ РЕЗОНАНСНЫХ ЦЕПЕЙ 217.5 KB
  ЧАСТОТНЫЕ ХАРАКТЕРИСТИКИ РЕЗОНАНСНЫХ ЦЕПЕЙ Методические указания к лабораторной работе № 6 по курсам Основы теории цепей Теория электрических цепей для студентов направлений Радиотехника Телекоммуникации Информационная безопасность Сост
16522. СВЯЗАННЫЕ КОЛЕБАТЕЛЬНЫЕ КОНТУРЫ 155 KB
  СВЯЗАННЫЕ КОЛЕБАТЕЛЬНЫЕ КОНТУРЫ Методические указания к лабораторной работе № 7 по курсам Основы теории цепей Теория электрических цепей для студентов направлений Радиотехника Телекоммуникации Информационная безопасность СВЯЗАННЫЕ КОЛЕБАТЕ...
16523. ИЗМЕРЕНИЕ ПАРАМЕТРОВ СИГНАЛОВ И ЦЕПЕЙ 643.91 KB
  Отчет по лабораторной работе №3 ИЗМЕРЕНИЕ ПАРАМЕТРОВ СИГНАЛОВ И ЦЕПЕЙ 1.Цель работы Экспериментальное подтверждение основных теоретических разделов курса ознакомление с некоторыми приборами и овладение методикой основных электрических измерений. Так ж
16524. Поверка вольтметра В-7-72 и генератора ГЗ-118 100 KB
  Поверка вольтметра В772 и генератора ГЗ118 Лабораторная работа №3 Цель и задачи работы В данной лабораторной работе необходимо провести исследование различных способов измерения разности фаз двух гармонических колебаний на примере осцилло...
16525. ИССЛЕДОВАНИЕ ХАРАКТЕРИСТИК И ПАРАМЕТРОВ ПОЛЕВЫХ ТРАНЗИСТОРОВ 202.94 KB
  ИССЛЕДОВАНИЕ ХАРАКТЕРИСТИК И ПАРАМЕТРОВ ПОЛЕВЫХ ТРАНЗИСТОРОВ. Отчет по лабораторной работе №5 по дисциплине Электроника Цель работы Ознакомиться с конструкцией полевых транзисторов с управляющим pn переходом их принципом действия характеристиками и параметр...