12828

Спорт есірткіге қарсы

Конспект урока

Педагогика и дидактика

КІРІСПЕ Бүкілдүниежүзілік Денсаулық Сақтау ұйымынын анықтауы бойынша: Денсаулық дегеніміз аурулардың және дене кемістіктерінің болмауы ғана емес ол толық дене психикалық және әлеуметтік әлауқат жағдайы. Заманауи медицина адам денсаулығына жетуін өз мақсаты рет...

Казахский

2013-05-07

734.34 KB

18 чел.

КІРІСПЕ

Бүкілдүниежүзілік Денсаулық Сақтау ұйымынын анықтауы бойынша: Денсаулық дегеніміз аурулардың және  дене кемістіктерінің болмауы ғана емес, ол толық дене, психикалық және әлеуметтік әл-ауқат жағдайы. Заманауи медицина, адам денсаулығына жетуін өз мақсаты ретінде қоя отырып, ауруды жазу басты міндеті болуы қазіргі таңда парадокс. Бірақта диагностикалық және емдеу тәсілдері қандай да жетістік деңгейіне жетседе, жүректің ишемиялық және гипертониялық ауруы, инфаркт миокардасы, диабет және басқа соматикалық аурулардың өсуін тоқтату мүмкін емес. Сондықтан аурудың пайда болуын және даму мүмкіншілігін алдын алуға қабілетті денсаулық сақтаудың жаңа стратегиясын құру қажет. Заманауи тұрғындар денсаулығын сақтау жүйесінің осы профилактикалық бағыты салауатты өмір салтын қалыптастыру арқылы жүзеге асырылады.

/рисунок/

/Название на каз яз    МЕН салаутты таңдау ҮШІН/

Салауатты өмір салты (СӨС) - ол адамнын дене, рухани және қоршаған ортада әлеуметтік әл-ауқаты және белсеңді ұзақ жасауын қамтамасыз ететін адам мінез-құлығының жеке жүйесі. Осындай өмір салтында дене және психикалық процестердің қалыпты ағысына ең жақсы жағдайлар қалыптасып, ол әртүрлі аурулардың пайда болу мүмкіншілігін  төмендетіп, адамнын өмірін ұзартады. Салауатты өмір салтын қалыптастыру үшін адам денсаулығына әсер ететін жағымды не теріс факторларды білген дұрыс. Дене щынықтыру жаттығуларымен үнемі дәрістер, тиімді тамақтану, өз денсаулығына түсінікпен қарау оң факторларға жататыны мәлім. Денсаулықты төмендететін жағымсыз факторларда баршаға мәлім, олар – шылым шегу, алкогольді, есірткі заттарды  қолдану, эмоциялық және психикалық  көңіл-күйге салмақ түсіру. Сонымен, салауатты өмір салты дегеніміз - ол адамның толық логикалық өзара байланыстағы, ойластырылған жоспарланған мінез-құлығының жүйесі. Оны адам біреудің мәжбүрінсіз, өз еркімен, ол маған денсаулықты сақтау мен бекітуде оң нәтижелер береді деген сеніммен жүзеге асырады.

Осылайша, денсаулықты сақтау және нығайту үшін әр адам,  салауатты өмір салтын қалыптастырудың негізгі факторларының мәнін және өмірлік қажеттілігін түсінуде негізделген, жеке мінез-қүлық жүйесін қалыптастыру керек. Мұндай факторларға келесілер жатады:

◦ тиімді тамақтану;

◦ жеке және қоғамдық тазалықтың талаптарын орындау;

◦ шынығу;

◦ зиянды әдеттерден бас төрту;

◦ дене шынықтыру және спортпен белсенді айланысу.

Бүгінгі күні жасөсперімдер арасында есірткі құмарлықтың, алкогольдендіру және шылым өнімдерін қолданудың кеңінен таралуы сияқты әлеуметтік проблема тым өзекті болуып отыр.

Шылым түтінінің, алкоголь мен есірткінің зияны туралы білімдер балалар мен жасөспірімдерде мұқтаждық мінез-қүлығының профилактикасы ісінде тиімсіз екендігін зерттеулер көрсетті. Ғылыми зерттеулерінің деректері бойынша 9 жастағы балалардың 10% темекі тартып көрген. Осы уақыттан бастап жасөспірімдердің құрдастары мен қоғамның әсерінен және ересектердің үлгісінен шылым шегушілердің саны тым өсуде. Жеткіншік жасқа қарай шылым шегуші балалардың саны 40-60% жетеді, жоғары сынып оқушыларының жартысынан астамы және жеткіншік жастағы жастардың 75% үнемі алкогольдік сусындарды қолданып, бір рет болсада есірткі заттарды қолданып көреді. Сондықтанда мұқтаждық (ағылш. Addiction-мұқтаждық деген сөзінен) мінез-қулық профилактикасын мектеп орындарынан бастау өте маңызды.

Дене шынықтыру мен спорт дәрістері жеткіншектерді есірткі заттарды қолданудан көңіл алдаудағы ең тиімді құрал. Бұл дәрістердің үнемі сипатта болуы маңызды. Спорт секциялардағы және әртүрлі спорттық-сауықтыру бағыттағы клубтардағы дәрістер осы проблеманың ең жақсы шешімі болу мүмкін. Оқушыларды осындай дәрістерге жұмылдыру үшін бірінші кезекте оларда жағымды мотивация құрастыру қажет.

Дене шынықтыру мен спорт дәрістерінің түрткілері қызмет процесі және оның нәтижесімен байланысты болу мүмкін екендігі мәлім. Дене шынықтыру дәрістерімен шұғылданғанда жеткіншек қозғалтқыш белсенділіндегі, бәсекелестіктен алатын әсер алудағы (құмарлық сезімі, жеңіс құанышы) қажеттілігін қанағаттандырады. Спортпен шұғылданданғанда ол келесі нәтижелерді алуға ұмтылады:

- өзін-өзі жетілдіру (дене бітімін жақсарту, дене және психикалық қасиеттерді дамыту, денсаулықты жақсарту);

- өзін-өзі көрсету мен өзін-өзі бекіту (басқадан кем болмау, басқа жыныс үшін тартымды болу және т.б.)

- рухани қажеттіліктерді қанағаттандыру (жолдастарымен байланыс арқылы, ұжымға тиесілі сезімі және т.б.)

Спортпен үнемі шұғылдануға ең тиімді мотивация құрастыру оқұшылардың жарысу іс-әрекетінде қатысу процесінде іске асады. Сондықтанда жеңімпаздар мен жүлдегерлерді міндетті марапаттаумен спорт жарыстарын жүргізу мектеп немесе БЖСМ қарамағындағы спорт секцияларындағы дәрістерге келешекте жауапты қараумен оқұшыларды жұмылдыру ісіне бағаланбас қызмет көрсетеді.

Осы әдістемелік құралда СӨС қалыптастырудың маңызды факторларынын бірі ретінде  дене шынықтыру мен спортпен белсенді дәрістерін насихаттау жөніндегі іс-шаралар кешенін және есірткі құралдарына жататын шылым шегу  мен алкогольді колдануынан оқушылардың көңілін аулаудың тиімді тәсілін  ұйымдастыруының инновациялық түрі ұсынылады.

«Спорт есірткіге қарсы» акциясын жүргізудің

ТҰЖЫРЫМДАМАСЫ

Мақсаты: Оқушыларда денсаулығын, салауатты өмір салтын сақтауға құндылық көзқарасын қалыптастыру және оларды дене шынықтыру мен спорттың белсенді  дәрістеріне жұмылдыру.   

Идеясы: Іс-шара оқу жылының басында жүргізіледі (қыркүйектің ортасынан қазан айының ортасына дейін өткізгені дұрыс болар еді). Осы уақыт орайлы, өйткені оқу жылының басынан екінші аптаның соңына қарай сабақтар кестесін түзетумен, оқушылар мен мұғалімдердің оқу процесіне бейімделуімен байланысты барлық мәселелер толықтай шешіледі. Акцияның ұзақтылығы нақты жағдайларға (оқу мекемесінің контингенті, материалдық-спорттық база,  спорттық құрал-саймандарымен қамтамасыз етілу, қоғамдық нұсқаушыларды қосқанда білікті дене шынықтыру оқытушылардың болуы)  байланысты екі аптадан төрт аптаға дейін созылу мүмкін.

Акция үш кезеңмен өтеді:

  1.  Дайындық  кезеңі (ұйымдастыру комитетін құру, дайындық жоспары мен іс-шара бағдарламасын бекіту, оқушыларды акцияның мақсаттары,  міндеттері мен мәні жайлы хабардар ету, БЖСМ жаттықтырушыларын шақыру).
  2.  Негізгі  кезең (спорттық түрлері бойынша жарыстар  жүргізу, (бекіткен бағдарламаға байланысты), суреттердің, поэтикалық шығармалардың, мультимедиялық жобалардың, БЖСМ мен спорттық сауықтыру клубтарының бөлімшелері туралы ақпараттық стендтерін  және басқа материалдарды дайындау) конкурстарын өткізу;
  3.  Финал (жарыстар мен конкурстардың жеңімпаздары мен жүлдегерлерін марапаттаудың  Салтанатты рәсімін енгізумен «Көңілді старттар»  спорттық-сауықтыру конкурсын жүргізу).

Бұл акция қарапайым мектепаралық спартакиядасынан айырмашылығы тек ғана суреттер сайысы мен шығармалардың енгізілгендігінде емес, сонымен бірге бұл іс-шара міндетті түрде балалар мен жасөспірімдердің спорттық мектебінен жаттықтырушыларын шақыру керектігінде. Сайысты өткізу процесі жаттықтырушыларға БЖСМ спорттық секциясына қатысқысы келетіндерге алдын ала іріктеу жасау және міндетті түрде қабілетті оқушыларды өзінің үйірмесіне шақыру, не белгілеуін жүргізуге мүмкіндігін алу үшін атқарылады.

                      Дайындық кезеңі

Ұйымдастыру комитетін құру: Мұндай маңызды іс-шараны өткізу үшін оған қатысатын әкімшілік өкілдерінен, дене шынықтыру мұғалімдерін, қоғамдық нұсқаушыларын, оның ішінде мұғалімдер мен ата-аналар және белсенді жан-жақты дайындалған оқушылардан ұйымдастыру комитетін міндетті түрде құру қажет. Ұйымдастыру комитетіне Төраға етіп оқу орын директорын немесе оның оқу ісі бойынша орынбасарын сайлаған дұрыс. Ұйымдастыру комитеті өзінің бірінші отырысында қатысушылардың тізімі мен іс-шараның өткізу бағдарламасын, дайындық жоспарын, іс-шараны өткізу бағдарламасын әзірлеп, қатысушылар құрамын тағайындайды. Мүмкінінше, Іс-шараға дайындық жоспарында атқару мерзімдерін және жауаптылардың көрсетумен барлық аспектілер ескерілгені дұрыс.

Энск қаласының №1 ОМ ММ-де 2008 жылдың 12 қыркүйек-13 қазан аралығында «Спорт есірткіге қарсы» акциясын жүргізуге дайындықтың үлгілі жоспары

Іс-шараның жұмыс түрлерінің атауы

Орындалу уақыты

жауаптылар

1

«Спорт есірткіге қарсы» акциясының тұжырымдамасын және бағдарламасын әзірлеу

05.09.2008ж. дейін

Дене шынықтыру оқытушылары (ТАӘ)

2

Спорт түрлеріне қарай Жарыстар ережесін әзірлеу

05.09.2008ж. дейін

Дене шынықтыру мұғалімі

3

Оқушыларды акцияны жүргізу мен бағдарламасы туралы хабардар ету

08.09.2008ж. дейін

Дене шынықтыру оқытушылары (ТАӘ)

4

Сынаптарда қатысушыларды іріктеу және команданы жасақтау, жарысқа қатысатындардың өтінішін тапсыру

11.09.2008ж. дейін

Сыныптағы дене шынықтыруды ұйымдастырушылар (ТАӘ)

5

Төрешілер алқасының құрамын бекіту

05.09.2008ж. дейін

Ұйымдастыру комитеті

6

Акцияны өткізуге сметаны бекіту

05.09.2008ж. дейін

Директор (ТАӘ)

7

БЖСМ және спорттық сауықтыру клубтарының жаттықтырушыларын шақыру

11.09.2008ж

Дене шынықтыру оқытушылары (ТАӘ)

8

Материалдық-спорттық базасын және қажетті құрал-саймандарды дайындау

11.09.2008ж. дейін

Дене шынықтыру оқытушылары (ТАӘ)

9

БЖСМ және спорттық- сауықтыру клубтарының іс-әрекеті туралы ақпараттық стенд дайындау

12.10.2008ж. дейін

Сынып жетекшілері

10

Мадақтамаларды, кубоктарды және жүлделерді сатып алу

12.10.2008ж. дейін

ӘШБ бойынша директордың орынбасары (ТАӘ)

 Акция өткізудің бағдарламасы: Іс-шараның бастауынан бір апта бұрын дене шынықтыру оқытушылары директордың ТЖ бойынша орынбасарымен бірге отырып акция жоспарының бағдарламасын әзірлеу керек. Онда барлық жарыстар, конкурстар және қатысушылар құрамы нақтылы көрсетіледі. Атап айтсақ:

 5-6 сынып - бозбалалар:    шағын-футбол (10 адам);

            Президенттік көпсайыс (10 адам);

- Бойжеткендер:  П/и «Атысу» (10 адам);

           Президенттік көпсайыс (10 адам).

Жарыс бағдарламасына енгізілген спорт түрлері дене шынықтыру мұғалімімен, оқушылардың қызығушылықтарына және дайындық деңгейіне  байланысты анықталады. Сонымен әртүрлі қатардағы сыныптарындағы жарыстар әртүрлілігімен ерекшеленіп, жаттығушылардың жас айырмашылықтарына сай келу өте маңызды.

 Оқушыларды хабардар ету: Осы іс-шараның өте мінсіз өтуі үшін дене шынықтыру оқытушылары оқушыларға өтіп жатқан акцияның себебінің тиімділігін жеткізуі маңызды рөл атқарады. Бұл жерде болатын іс-шара туралы және оған қатысу қажеттілігі туралы дене шынықтыру сабақтарындағы  сұхбаттасу, сынып ішінде берілген спорт түрлері бойынша жарыстарды жүргізу, оқу ойындары ең тиімді әдістер болуда.

Сыныпта қатысушыларды іріктеу және команда жасау: Мұндай іс-шараны өткізуде команданы жасақтау процесі - өте маңызды кезең. Оқушылар мүмкіндігінше команда қатысушыларын өздері анықтағаны дұрыс. Мұғалімдер бұл  процесте әміршіден гөрі нұсқаушы рөлін ойнайды. Капитанды дұрыс таңдап алу бұл жерде негізгі кезең. Ол данқты спортшы болуы тиіс емес, бірақ жақсы ұйымдастырушы және абыройға ие болуы керек.

Төрешілер алқасының құрамын бекіту: Жүргізілетін жарыстардың жетістігі көбінесе білікті төрешілерге байланысты екендігі баршаға мәлім. Іс-шараға көптеген оқушылардың қатынасуын ескеретінің есепке алсақ, жарыстар бір мезгілде спорттың бірнеше түрі бойынша және әртүрлі алаңшақтарда өткізілуі мүмкін. Ол өз кезегінде төрешілердің көптігін талап етеді. Өкінішке қарай, дене шынықтыру мұғалімдері осындай көлемдегі жұмысты өздерінше атқара алмайды. Сондықтан төрешілерді мектеп мұғалімдері, ата-аналар және жоғарғы сынып оқушылары арасынан алдын ала дайындау қажет.

Шығын сметасын бекіту: Қолда бар мүмкіншілікті ескере отырып, іс-шараның қаржыландыру көзі мектеп директорымен тандалады. Мектептің спорттық құрал-саймандары мен жабдықтарымен жақсы жабдықталғандығында шығындардың негізгі бабы болып жеңімпаздар үшін мараптамалар мен жүлделерді сатып алу болатының ескере кету қажет. Мүмкіндігінше, марапат қағаздарын жарыстардың барлық жеңімпаздары мен жүлдегерлері алу керек, ал командалық түрде әр баланы жеке марапаттаған ләзім.

БЖСМ және спорттық сауықтыру клубтарының жаттықтырушыларын шақыру: Дайындық кезеңінің осы тармағы өте маңызды. БЖСМ мен спорттық-сауықтыру клубтарындағы үнемі дәрістерге неғұрлым көп оқушыларды жұмылдыру ісі акцияның негізгі мақсаттарының бірі болуда. Бос уақыты жетіспегендіктен көптеген жаттықтырушылардың  дарынды жас спортсмендерді іріктеу үшін мектептердегі дене шынықтыру сабақтарына қатысу мүмкіндіктері жоқ. Ал осы іс-шараның аясында қызығушылық танытқан жастағы көптеген балаларды қарап, олармен сұхбат жүргізіп, өз тобындағы жаттықтыру дәрістеріне шақыру мүмкіндігіне ие болады. Дене шынықтыру оқытушы қаладағы БЖСМ желілерінің болуы туралы біліп, спорт түрлері бойынша жарыстардың өту уақытын, қатысуышалардың жыныстары мен жасын нақты көрсетумен жаттықтырушыларға шақырулар жіберді. Бәлкім, көптеген жаттықтырушылар төрешілік жасауға қатысады, ол тек жарыстардың беделі мен деңгейін көтереді.   

Спорттық базаны және қажетті құрал-саймандарды дайындау: Спорттық құрал-сайман мен жабдықтар спорттық жарысты жүргізгенде үлкен маңызды рөл атқарады. Спорттық алаңдар жарысты өткізу ережесіне және қауіпсіздік нормаларының талаптарына сай болып, спорттық құрал-сайман жеткілікті көлемде және жақсы техникалық қалыпта болуы аса маңызды. Оқушы спорттық базасының дайындығына сараптама жүргізіп, құрал-сайман жеткіліксіз немесе жоқ болған жағдайда, көрші мектептердің, оқушылардың, ата- аналардың, көмегіне жүгінуге болады.                                         

 БЖСМ мен спорттық-сауықтыру клубтарының қызметі жөнінде ақпараттық стендерді дайындау: Бұл тармақты ерекше атап ету қажет. Акция финалын жүргізер алдында спортзалының фойесінде БЖСМ және қала спорттық-сауықтыру клубтарының қызметі жөнінде ақпараттық стендерді орналастырғаны дұрыс болар еді. Стендтерде келесі ақпарат болу керек:

* Мектеп (клуб) атауы;

* Спорттың қай түрлерімен шұғылдануда;

* Жетістіктері;

* Атақты спортсмендер;

* Мектепте жұмыс атқаратын жаттықтырушылар туралы ақпарат;

* Секция дәрістерінің кестесі;

 * БЖСМ мекенжайы (міндетті түрде).

Бұл ақпарат тек оқушыларға ғана пайдалы емес, ол ата-аналар үшін де қажет болуда.

Стендтердің рәсімдеуін алдын ала бірнеше сыныпқа нақты спорт мектебін немесе клубын ұсыну тапсырмасы ретінде конкурс түрінде өткізуге болады. Сынып жетекшілерін жауапты етіп тағайындау керек.

 Мадақнамаларды, кубоктер мен жүлделерді сатып алу: Жеңімпаздар мен жүлдегерлерді марапаттау  жарыстарды жүргізу кезіңдегі аса маңызды кезең. Спорт дәрістерімен шұғылданудың түрткілерінің бірі ретінде үздік жарыс іс-әрекеті арқылы жасөспірімдердің өзін-өзі көрсету және өзін-өзі бекіту болуымен негізделеді. Сондықтанда, мүмкін болса, мараптамалар мен жүлделерді аямаған жөн. Әр жеңімпаз мадақнама болса да алу қажет. Ал спорттың командалық түрлерінде (мүмкін болса) команданың әр мүшесі марапатталу керек.  Дене шынықтыру оқытушылары жеңімпаздар мен жүлдегерлер үшін қажетті мадақнамалар, кубоктар мен жүлделер санын нақты есептеп, мектеп әкмшілігіне тапсырыс беріп, оларды сатып алуына қадағалау жүргізуге тиіс.

 Негізгі кезең

Спорт түрлері бойынша жарыстар: Акцияға дайындау бойынша іс-шаралар кешені жүргізілген соң, спорт жарыстарын жүргізу үшін кез туады. Әр қатардағы  сыныптар санын және оқушылар контингентіне байланысты сайыстардың әр түрінде қатысушы-командалардың құрамы анықталады. Егерде қатарда үш сыныптан болса, онда оларды топқа бөлу ұсынылады. Мысалы: бесінші сыныптарды алтыншы сыныптармен, жетінші сыныптарды сегізінші сыныптармен, тоғызыншы сыныптарды оныншы және он бірінші сыныптармен. Әр топта сайыстар түрі анықталады. Әр топта спорттың екі түрінен кем емес жарыстарды өткізу ұсынылады. Оның біріншісі дербес, екіншісі ойын түрінде болу керек. Барлық топтарда Президенттік бағдарламасы бойынша жарыстар өткізу дұрыс болар еді. Өйткені осы түрде дене сапаларының даму деңгейі анық көрсетіліп, бұл күмәнсіз БЖСМ жаттықтырушыларына өз потенциалдық қамқорлықтағыларының функциональдық мүмкіншіліктерінің деңгейін бағалауға мүмкіншілік береді. Жарыстар жеке және жеке-командалық сипатта болады. Жүзу және ату сияқты спорт түрлері бойынша жарыстарды өткізуге жағдайлар болмағанда бағдарламаны бес түрге дейін қысқартуға болады:

  1.  Жүгіріс 100 м (5-8 сынып оқушылары үшін 60)
  2.  Гранат лақтыру (5-8 сыныптар үшін доп лақтыру);
  3.  Орнынан ұзындыққа секіру;
  4.  Тартылу (бозбалалар), жатқан б.қ денені көтеру;
  5.  Жүгіріс (немесе кросс) 1000м (бойжеткендер) 3000м (бозбалалар).

Бағдарламаның кейбір түрлеріндегі жарыстар процесінде оқушылармен көрсетілген нәтижелер очкаларға (кестенің көмегімен 3 және 4 қосымшаны қараңыз) аударылып,  қосындысы шығарылады. Жеңімпаз алған очкалардың ең көп сомасы бойынша шығарылады. Командалық тартыстың қорытындыларын шығарғанда команда атынан есепке алынылатын нәтижелер санын алдын ала анықтау қажет. Мысалы: он қатысушыдан тұратын командадан  6 ең жақсы қорытынды есепке алынады.

Ойын түрлері оқушылардың қызығушылығына сәйкес алынады. Олар футбол, волейбол, баскетбол сияқты танымал спорт түрлері және ширақтық ойындары (лапта,атысу және т.б.) болуы мүмкін. Ойын түрлері бойынша жарыстарды жүргізгенде турнирді өткізу жүйесін таңдау үлкен маңызды рөл атқарады. Шеңберлік жүйені қолданған дұрыс, өйткені ол әр командаға матчтердің ең көп санын өткізуге мүмкіншілік береді. Бұл жағдайда ойыннан шығудың аз тиімділігі болады, өйткені кейбір командалар бірінші жеңілуден кейін жарысу қызметінен шын мәнісінде шығып қалатыны акцияның мақсаттарына жетуіне кері әсер етеді. Бес командадан көп болып, шеңберлік жүйесі бойынша жарыстарды өткізіп, жартылай финалдық және финалдық кездесулерді өткізуге болады. Осының  барлығы оқушылардың ықыластарына, мектептің мүмкіншілігінен және дене шынықтыру оқытушыларының біліктілігіне байланысты.

Суреттердің, мультимедиялық жобалар мен шығармалардың конкурсы:

Акция аясында спорт жарыстарынан басқа шығармашылық конкурсты міндетті түрде өткізу қажет. Олар суреттер мен насихаттау плакаттарының, ақындық шығармашылықтары мен слогандары, жоғары сынып оқушылары үшін-шылым шегумен, алкоголь мен есірткі құралдарын қолданумен күресу тақырыптарына арналған мультимедиялық жобалардың конкурсы болу мүмкін.

Осындай конкурстарды жүргізу акция идеяларын қолдауларымен қатар онда денсаулық жағдайлары бойынша арнайы медициналық топқа жататын және дене шынықтыру дәрістерінен босатылған, спорт жарыстарына қатыса алмайтын оқушыларды белсенді қатысуға жұмылдыруына маңызды рөл атқарады.

Конкурстарды үздік жүргізу үшін алдын ала шарттар, оқушылар жұмыстарын бағалау межелерін хабардар етіп, әрине қазылар алқа құрамын анықтау керек.

Акцияның финалы

Жеңімпаздар мен жүлдегерлердің марапатту салтанатты рәсімі кез келген жарыстардың қорытындысы болады. «Спорт есірткіге қарсы» акциясы да осылай өткізілуі тиіс. Тек оны «Көңілді старттар» қорытынды спорттық-сауықтыру конкурсының кезінде жүргізу ұсынылады. Бұл мейрамның қайталанбас атмосферасын құруға, спорт залында (немесе алаңшақта) көрермендер мен қатысушылардың көпшілігін жинауға және олардың алдында ыстық спорт шайқасында көзге түскен балаларды жеңіске жетуімен құттықтау. Одан әрі «Спорт есірткіге қарсы» акцияның финалын жүргізу сценарийдің мысалы және «Көңілді старттар» конкурсінің бағдарламасы жүргізіледі.Оқу мекемесінің мүмкіншілігіне және акцияны ұйымдастырушыларының шығармашылық потенциалына байланысты. Ол өзгертілуі немесе жеке әзірленуі мүмкін. Ең бастысы әр оқушы осындай үлкен іс-шараның толыққанды қатысушысы ретінде өзін сезіне алатын мейрам атмосферасын құрастыру қажет.

                     

         

«Спорт есірткіге қарсы» акциясының финалын жүргізу

                                     СЦЕНАРИЙІ:

Спортзалында іс-шараға дейін 15 минут бұрын музыка ойнайды. Тура белгімен уақытта сырнай тартылады. Жүргізушілер шығады.

1-жүргізуші: Қайырлы күн, қымбатты достар!

2-жүргізуші: Саламатсыздар ма, құрметті акцияға қатысушылар мен жанкүйерлер!

1-жүргізуші: Біз Сіздерді жайлы спорт залымызда «Спорт есірткіге қарсы» атты акциясының финалында қарсы алғанымызға қуаныштымыз. Акцияны жүргізу дәстүрлі болар деген үміттеміз.

2-жүргізуші: Құрметті достар! Бүгін осы залда салауатты өмір салтын жалғастыру дұрыс таңдау деп алғандар жиналып отыр. Қазақстан Республикасы Президенті Нұрсултан Әбішұлы Назарбаев өзінің «Қазақстан-2030» даму бағдарламасында бірнеше рет айтқандай салауатты өмір салты дегеніміз ұлт денсаулығының кілті.

1-жүргізуші: Уақыт Президенттік бағдарлама стратегиясының адалдығы мен дұрыстылығын, салыстырып дұрысталған курстың нақтылығын нақты дәлелдеді.

2-жүргізуші: Қазақстан уақыттың қысқа мерзімінде қуатты және тұрақты дамып жатқан экономикасы бар мемлекет болды.

1-жүргізуші: 2030 Бағдарламасы- біздің мемлекетіміздің дамуының ұзақ мерзімді жолы.

2- жүргізуші: Біз, жас қазақстандықтар, сұлу,  рухымыз бен денеміз мықты, үйлесімді  дамыған адам болып өсуге тиіспіз.

1-жүргізуші: Біз дұрыс таңдау жасауға тиіспіз. Өйткені біздің өмірлік жолымызда  әр күнсайын бүгінгі заманның зұлым қайырымсыз,  күрделі де адамгершіліксіз ақиқат-нашақорлық және оның көмекшілерінің қалын армиясы-есірткілер тұр.

2-жүргізуші: Есірткі ол тәтті у

                       Хабаршысы зор қасіреттің   

                       Ол берілген құлы өлімнің

                       Жүрікпен жаңға сұғар инесін

1-жүргізуші:  Ол баршаға рақат шақты уәде етіп,

                        Ол баршаны сыпайы қонаққа шақырады.        

                        Айла мен еппен тор құрып,

                        Өрмекшідей құрбаның ансап тосады.                 

2-жүргізуші: Есірткілер адам денесі мен рухын жойып, оны әлсіз, еріксіз етіп, есірткіні сатып алу үшін қылмысқа итермелейді.

1-жүргізуші: Адам біреулердің ойыншығына айналып, жемісті еңбек пен оқуға қабілетсіз болады.

  1.  жүргізуші: Біз жұртшылық болып бұл бәлеге берік тосқауыл қоюямыз керек. Балаларды спортпен шұғылдануға жұмылдыру, есірткіге қарсы ең тиімді шара болуда. Спорт әр үйге,  әр отбасына кіру керек.

1-жүргізуші: Бәріміз олимпиада чемпионы болмасақта баршамыздың деніміз сау, өзіміз мықты да сұлу, қиыншылықтарды жоюға қабілетті, өзі үшін тұра алатын, қажет болса Отанымызды қорғайтын тұлға боламыз.

2-жүргізуші: Шынықтырады спорт жан мен тәнін баланың

                       Сенімділік беріп, түзейді ол денсаулықты

                       Үлкен аға боп спорт саналады

                       Берік дос боп тағыдырында ол қалады

1-жүргізуші: Бүгін осы залда жиналған баршаларыңыз тартымды жарыстардың куәлары боласыздар. Қатысушы-командалар тартысқа дереу түсуге және өздерінің күштерін, жүйріктіктерін,  жылдамдықтарын, ептіліктерін, әрине жеңіске деген ерігін көрсетуге дайын.

2-жүргізуші: Назар аударыңыздар! Біз «Спорт есірткіге қарсы» акциясына қатысушылардың шеруін бастаймыз.

Спорт маршы ойнайды. Жарыстарға қатысушылар сапқа тұру жеріне салтанатты маршпен келеді. Командалар өтіп жатқанда, жүргізушілер командалар құрамы, кейбір қатысушылары мен капитандары туралы ақпарат береді.

1-жүргізуші: Құрметті достар! Бүгінгі жарыстарға келесі құрамдағы қадірменді қазылар алқасы  төрелік жүргізеді (жүргізуші қазылар алқасы құрамына кірген қадірменді қонақтар мен әкімшілік өкілдерімен таныстырады).

2-жүргізуші: Сәлемдесу үшін сөз ұсынады (жүргізуші қазылар алқа құрамына кірген қадірменді қонақтар мен әкімшілік өкілдеріне кезекпен сөз береді).Сәлемдесу сөздерінен кейін:

1-жүргізуші: Назар аударыңыздар! Қазақстан Республикасы туына, Тік тұр!

Қазақстан Республикасының Әнұраны ойнайды. Әнұраннан соң, қадірменді қазылар алқасының төрағасы жарыстарды ашық деп жариялайды.

2-жүргізуші: Достар! Біздің акция ұмтылыспен басталмақ

                       Ұраны оның анықта жай

                       Есірткісіз ғасырға жаңа

                       Серігіміз болсын спорт қана

1-жүргізуші: Спорттық ол біздің шеру

                       Жастық шақ өтсін бақытты

                       Есірткіге ЖОҚ деп спорт айтты!

                                

2-жүргізуші: Құрметті жарысқа қатысушылар, старт сызығынан кейін орындарыңызды алып, бірінші сынаққа дайындалуыңызды сұраймын.

Қатысушылар бастапқы қалпын алады. Жүргізуші «Лектердегі доптың жарысы» атты алғашқы конкурсты жүргізу шарттар түсіндіреді («Конкурстарды жүргізу шарттары» №5 қосымшаны қараңыз). Эстафета жүргізіледі. Артынан «Ауа теннисі» деген конкурсы жүргізіледі. «Ауа теннисі» деген конкурсы өткен соң, жүргізуші командаларға ұсыныс жасап, қатысушыларды барлық жасы үлкен-кішілігіне қарай Президенттік көпсайыс бойынша жарыстарда жүлделі орын алған қатысушыларды марапаттау үшін шақырады. Марапаттауды мектеп директоры жүргізеді. Соңынан «Боулинг» және «Көңілді тасбақа» конкурстары жүргізіледі.

1-жүргізуші: Құрметті қатысушылар! Мен Сіздерге  кішкене демалуын ұсынамын. Командалар демалғанша дейін «Мен есірткіге-ЖОҚ! Деймін» атты сурет конкурсының жеңімпаздарын марапаттаймыз.

      

 Әділ қазылар мүшелері суреттер конкурсы жеңімпаздарын марапаттайды.

1-жүргізуші: Құрметті қатысушылар! Ал қазір мен Сіздерге күш ептілік, жылдамдық пен шыдамдылық бойынша жарысуға емес, командада жаттыға жұмыс істеу және өз капитаныңды сөзсіз түсіну дағдыларын көрсетуін ұсынамын. «Семафор» конкурсына қош келдіңіз

«Семафор» конкурсы жүргізіледі.   

1-жүргізуші: Мінеки, Сіздер тамаша және жылдам атқарған ауыр сынақ аяқталды. Қазылар алқасы алдын ала қортындыларын шығарып, командалар демалып отырғанда, Салтанатты рәсімнің екінші бөлігі – «Спорт есірткіге қарсы» акциясының  бағдарламасындағы жарыстардың жеңімпаздарын марапаттауының басталуын жария етеді.

Спорттың ойын түрлеріндегі жарыстарда жеңімпаздар мен жүлдегерлердің марапаттауы жүргізіледі.

2-жүргізуші: Қадірменді достар! Мінеки, өз батырларыңыз сыйлықтар табуда, жарыстар болса жалғасуда. Мен Сіздерге «Секен-секен» әзілдеп қойған атпен  конкурсқа қатысуын ұсынамын.

«Секен-секен» атты конкурс жүргізіледі. Конкурс соңынан спортсмендердің үлгілік орындауларын немесе би ұжымының хореографиялық композициясын көрермен мен қатысушылардың назарына ұсыну. Сол уақытта қазылар алқасы конкурс қорытындыларын шығарады.

1-жүргізуші. Құрметті қатысушылар, жанкүйерлер! Қадірменді қонақтар! Конкурс қорытындыларын жария ету үшін сөз қазылар алқасының төрағасына ұсынылады.

Қазылар алқасының төрағасы жеңімпаздар мен жүлдегерлердің марапаттау рәсімін өткізеді.

2-жүргізуші: Құрметті достар! Міне «Спорт есірткіге қарсы!» акциясы өз мәресіне жетті. Акция спорт-керемет күш екендігін нақты дәлелдеді.

2-жүргізуші: Спорт-Бейбітшілік пен біздің болашақ! Спорт – деніміздің саулығы және біздің саналы таңдауымыз.

2-жүргізуші: Спорт дегеніміз пайдалы болу, өз қаламыз бен Отанымыздың жас патриоты болу азаматтық көзқарасымыз. Сондықтанда бүкіл ел болып есірткіге тосқауыл қойайық. Спорт пен есірткі үйлеспейді.

1-жүргізуші: Спорт есірткіге- мәңгі жау болып

                      Спорт жеңіс байрағын көтерет.

Спорт маршы ойнайды. Қатысушылар салтанатты маршпен құрмет шеңберінен өтіп, залдан шығады. Оларға ду шапалақ.

Қорытынды    

Осы әдістемелік құралда оқушылардың салауатты өмір салтына және дене шынықтыру мен спортпен белсенді дәрістеріне бағалы көзқарасын қалыптастыруға жағдай жасайтын сауықтыру бағыттағы іс-шараларды ұйымдастыру бойынша ұсынымдар берілген. Осы әдістемелік ұсынымдар Сіздердің оқу мекемелеріңізге осындай акцияларды ұйымдастыру мен жүргізудегі нақты көмек көрсетеді деген сенім білдіреміз. Барлық ескертпелер ұсыныстарыңыз бен тілектеріңіз алғыспен қабылданатын болады. 

             

 


ӘДЕБИЕТ ТІЗІМІ

  1.  Мохнач Н.Н. Валеология. Конспект лекций. – Дондағы Ростов: «Феникс». 2004. -256б. ( «депрессиясы сессия» сериясы);
  2.  Чумаков Б.Н. Валеология. Ресей Педагогикалық Агенттігі. – М.: 1997. -245б.;
  3.  Дубровский В.И. Валеология.ЗОЖ. М.: Retorika-A :2001. -560б.:  иллюстрацияларымен;
  4.  Телль Л.З. Валеология: Учебник для старших классов общеобразовательных школ, колледжей и средне-специальных учебных заведений. – Астана, 2003. – 312б.;
  5.  Телль Л.З. Валеология: Учебник для старших классов общеобразовательных школ, колледжей и средне-специальных учебных заведений. – Астана, 2003. – 488сб.;
  6.  Ақмырзаев М.М., Сағымбаев Ә.Ү.  Валеология. Оқулық. – Астана: Фолиант, 2007. -296бет.
  7.  Приходько Н.Г., Лукьяненко М.В. Валеология.Курс лекций. – Алматы: Акраим, 2002. -496б.


 

А также другие работы, которые могут Вас заинтересовать

18186. ГЕНЕЗИС ОДАРЕННОСТИ 38 KB
  Материал к теме 3 ГЕНЕЗИС ОДАРЕННОСТИ Существует три подхода в отношении генезиса одаренности: 1 генетический отводящий основную роль в детерминации психических свойств наследственности; 2 средовой представители которого считают решающим фактором развити
18187. ВИДЫ ОДАРЕННОСТИ 122 KB
  ВИДЫ ОДАРЕННОСТИ Понятия о видах одаренности. Теория множественности видов интеллекта Ховарда Гарднера. Общая интеллектуальная и академическая одаренность. Художественная одаренность. Творческая одаренность. Лидерская одаренность. Практическая одаренно...
18188. Диагностика одаренности. Наиболее популярные тесты диагностики творческой одаренности 524 KB
  Материалы к теме Диагностика одаренности. Наиболее популярные тесты диагностики творческой одаренности. К числу наиболее популярных тестов направленных на выявление творческой одаренности можно отнести следующие: тесты креативности для детей разработанн
18189. ДІАГНОСТИКА ОБДАРОВАНОСТІ 167.5 KB
  PAGE MERGEFORMAT 21 Тема 5. ДІАГНОСТИКА ОБДАРОВАНОСТІ Мета: Опанування матеріалів лекції студентами слухачами має сформувати у них знання основних підходів до визначення етапів принципів методів та факторів достовірності психодіагностики обдар
18190. ПОНЯТТЯ ПРО ОБДАРОВАНІСТЬ 156.5 KB
  Тема 1. ПОНЯТТЯ ПРО ОБДАРОВАНІСТЬ Мета: Опанування матеріалів лекції студентами слухачами має сформувати у них загальні уявлення про обдарованість та обдаровану дитину знання основних теоретичних та практичних підходів до виз
18191. ГЕНЕЗИС ОБДАРОВАНОСТІ 105.5 KB
  Тема 2. ГЕНЕЗИС ОБДАРОВАНОСТІ Мета: Опанування матеріалів лекції студентами слухачами має сформувати у них знання основних підходів до визначення ґенезу обдарованості диференціації та зв’язку явищ обдарованості та талану інтелекту та креативності впливу чи
18192. ВИДИ ОБДАРОВАНОСТІ 147.5 KB
  Тема 3. ВИДИ ОБДАРОВАНОСТІ Мета: Опанування матеріалів лекції студентами слухачами має сформувати у них знання основних критеріїв систематизації видів обдарованості підходів до визначення окремих видів обдарованості та їх головні характеристики. Тема 3. ВИДИ
18193. ІНДИВІДУАЛЬНО-ПСИХОЛОГІЧНІ ОСОБЛИВОСТІ ОБДАРОВАНИХ ДІТЕЙ 164 KB
  Тема 4. ІНДИВІДУАЛЬНОПСИХОЛОГІЧНІ ОСОБЛИВОСТІ ОБДАРОВАНИХ ДІТЕЙ Мета: Опанування матеріалів лекції студентами слухачами має сформувати у них знання класифікації типів особистості обдарованих дітей особливості обдарованих д...
18194. ПСИХОЛОГО-ПЕДАГОГІЧНА РОБОТА З ОБДАРОВАНИМИ ДІТЬМИ 172 KB
  Тема 6. ПСИХОЛОГОПЕДАГОГІЧНА РОБОТА З ОБДАРОВАНИМИ ДІТЬМИ Мета: Опанування матеріалів лекції студентами слухачами має сформувати у них знання основних підходів до визначення принципів мети змісту методів форм навчання обдарованих дітей та шляхів підготовк