15190

Қасым Рахымжанұлы Аманжолов

Доклад

Исторические личности и представители мировой культуры

Қасым Рахымжанұлы Аманжолов 1911 жылы қазіргі Қарағанды облысының Қарқаралы ауданындағы Қызыларай қыстауында дүниеге келген.1923 жылы Қасымды ағасы Ахметжан Семейдегі бастауыш мектепинтернатқа түсіреді. Мектептен кейін Қасым Се...

Казахский

2013-06-10

18.84 KB

12 чел.

                Қасым Рахымжанұлы

                   Аманжолов

1911 жылы қазіргі Қарағанды облысының Қарқаралы ауданындағы Қызыларай қыстауында дүниеге келген.
1923 жылы Қасымды ағасы Ахметжан Семейдегі бастауыш мектеп-интернатқа түсіреді. Мектептен кейін Қасым Семей мал-дәрігерлік техникумында оқиды. Оны тәмамдағаннан соң Оралдаға педагогикалық институтқа түседі. 1930 жылы Алматыға барып "Леніншіл жас" газетінің редакциясына қызметке тұрады. 1931 жылы Қасым Лениградтағы орман шаруашылығы институтына түседі, бірақ аяқтай алмай, Оралға келіп, "Екпенді құрылыс" газетіне қызметке тұрады. 1933 жылы міндетті әскер қатарына алынып, оны сол Орал қаласында өтейді.
Алғашқы өлеңдерін Қасым Семейде жазған. Олар қабырға газетіне ғана басылып жүрген. Кейін ол дәптері жоғалып кеткен. Сондықтан 1930 жылдарға дейін жазған өлеңдері сақталмаған. 1930 жылы жазған өлеңдері өзі қызмет істеп жүрген "Лениншіл жас", "Қызыл әскер" және "Пионер" газеттерінде жарияланған.
Қ.Аманжоловтың ақын, азамат болып қалыптасуына Орал қаласы үлкен әсер етті. Осы қалада ол ең алғашқы махаббат, жастық жырларын жазды. 1935 жылы әскер қызметінен босасымен Қасым Оралдың театр труппасын ұйымдастырып, өзі көркем басқарушысы болады. Бұл труппа тез өсіп, аз уақыт ішінде театр болып құрылды. Мұндағы Қасымның еңбегі өте зор еді. Осы кездері Қасымның ақындық, әншілік, артистік таланты жұртшылыққа танылды.
1936-1941 жылдары Қ.Аманжолов Алматыға барып, "Социалистік Қазақстан", "Лениншіл жас" газеттерінде, Жазушылар Одағында қызмет істейді. Бұл кездері ол өлеңмен қатар әр түрлі тақырыпқа мақала, очерк, фельетон жазады.
1939-1941 жылдар арасында Қасымның шығармашылық елеулі өрлеу дәуірі басталады. Осы кездерде жазған "Нар тәуекел", "Дауыл", "Көкшетау", "Орамал", "Заула, заула Турксиб", "Сұлтанмахмұт туралы баллада" сияқты өлеңдерінде өрісті ойлар, терең сезім қуаты, өткір тіл байлығы байқалады. Және де Пушкин, Лермонтов, Шевченко, Байрон, Маяковскийдің шығармаларын қазақ тіліне аударуы Қасымның шығармашылық өнерінің өсу жолын анықтай түседі. Қасым қалың жұртшылыққа өзінің ақындығы, аудармасымен ғана емес, сонымен қоса әнімен, домбра, сырнай, скрипка, пианино тартатын әдемі өнерімен де танылған. Ол өз өлеңіне ән шығаруды өте қызық көрген. "Дариға", "Туған ел" атты өлеңдері бүгінгі жақсы әндер тізіміне қосылады. Қ.Аманжоловтың бірінші өлеңдер жинағы 1938 жылы "Өмір сыры" деген атпен шықты. 1940 жылы Қасым Маяковскийдің он шақты өлеңін аударып 1941 жылы "Бар дауыспен" деген атпен жеке жинақ етіп жариялады.
Қ.Аманжолов тек қана лирик емес, сонымен қоса эпик ақын. "Дүние қандай жап-жарық", "Сақыпжамал", "Күйім тасып барады, күйім тасып", "Жаным сәулем, еркешім, қызыл гүлім" атты өлеңдері Қасымның лириктігін танытса, "Ақын өлімі туралы аңыз", "Боран", "Біздің дастан", "Жамбыл тойында" атты поэмалары оның эпиктігінің дәлелі.
Қасым 1941-1945 жылдары Ұлы Отан соғысына қатынасып, жауға қарсы қолындағы қаруымен де, қаламымен де белсене күресті. Соғысқа аттанар алдында ақын "Мазасыз музыка", "Қоштасу", "Бейсекештің бес ұлы" сияқты патриоттық өлеңдерін жазады. Соғыс майданында жүріп Қасым көптеген лирикалы өлең жазған. "Үстімде сұр шинелім", "Мартбек", "Жеңіс дауысы", "Орал", "Ертіс", "Сибирь", "Сарыарқа" сияқты өлеңдері туған жердің сыр-сипатын, сұлулық бейнесін, соғыс өмірін суреттейді. Ал "Елге хат", "Достар қайда жүрсіңдер?", "Ағайға" деген өлеңдері туған елді, дос жорандарын, ағайын-туыстарын сағынған солдаттың сезім дүниесін жырлайды.
1943 жылғы сұрапыл кезеңде дүниеге келген Қасымның бір ерекше, өлмес туындысы – "Ақын өлімі туралы аңыз" атты поэма. Бұл поэма Қасымның атын аспандатып, ақындық даңқын шырқау шыңға шығарған тұлғалы туынды. Бұл поэма Ұлы Отан соғысының майданында жаудың қоршауында қалып қойып, ерлікпен қаза тапқан Қасымның жақын досы, жас ақын А.Жұмағалиев туралы.
Ұлы Отан соғысы аяқталған соң Қасым майдан өлеңдерін газет-журналдарға көптеп бастырумен қатар жаңа өлеңдер жазды. Осы кездері оның "Біздің дастан" поэмасы жазылып, таңдамалары өлеңдер жинағы "Дауыл" деген атпен жарық көрді. 1949-1952 жылдары Қ.Аманжоловтың "Балбөбек", "Нұрлы дүние" жинақтары "Таңдамалы шығармалар" жинағы басылып шықты.
1947 жылдан бастап Қасым сырқаттанып, ара-тұра жатып қалып жүрді. Бірақ қандай ауыр қалде жатса да, өлең жазуын тоқтатқан жоқ. Сырқаты дендеген кездерде Қасым өлеңдерінде өзінің ақындық өмірі туралы жазатын. Бұған дәлел оның "Өзім туралы" атты өлеңі. Бірақ бұл өлеңді аяқтамай кетті. 1954 жылы қыркүйек-қазан айларында Қ.Аманжолов Қазақстан Жазушыларының ІІІ сьезінің ашылуына қатынасты. Осы жылдың желтоқсан айынан бастап сырқаты мендей түсті. 1955 жылы 18 қаңтарда Қасым мәңгілікке көз жұмды.
Өмірден ерте кеткенімен, Қасымның мәңгі жасайтын асыл жырлары қалды. Сол жырлары ақын атын өлтірмейді. Бұл күнде халықтың сүйікті ақыны Қ.Аманжоловтың жарқын бейнесі ел жүрегінде. Оның шығармалары орыс және басқа да халықтардың тілдеріне аударылған. Қарағандыда Қ.Аманжолов құрметіне көше аталған. Қарқаралы ауданындағы бұрынғы Фрунзе совхозына Қасым Аманжолов есімі берілді.

Реферат


 

А также другие работы, которые могут Вас заинтересовать

53921. МАТЕМАТИЧЕСКИЙ КВН 50.5 KB
  Капитан 1 команды: Наша команда: БАМ. Наша команда: Дважды 2 Наш девиз: Чтоб врачом моряком Или летчиком стать Надо твердо на 10 математику знать Приветствие: Победившим не хвалиться Проигравшим не реветь. Наша команда: Пупс. Наша команда: ХУ Наш девиз: Чтобы водить корабли.
53922. ГІДРО- І АЕРОСТАТИКА 70 KB
  Ведучі повідомляють тематику КВВ представляють команди семикласників і восьмикласників і їх вболівальників. ПРИВІТАННЯ: Команди називають свою назву в цікавій формі розповідають чому саме так вона називається; оголошують девіз команди; висловлюють побажання команді суперників і журі. Оцінюється авторська майстерність членів команди логічність мислення та ін. Ведучі оголошують конкурс і запрошують по 1 учаснику від кожної команди.
53923. Использование лизинга для финансирования деятельности компании 31.5 KB
  Под лизингом обычно понимают долгосрочную аренду машин и оборудования, купленных арендодателем для арендатора с целью их производственного использования при сохранении права собственности на них за арендодателем на весь срок договора.
53924. Ми любимо природу палко 78 KB
  Цей конкурс має виявити хто з вас краще знає природу рідної землі і проблеми її збереження. Конкурс Привітання команд Команда Кмітливі Кмітливі труднощі долають Вони завжди перемагають. Наш девіз: Бережімо кожну Квіточку й травинку Бо ми всі природи Рідної частинки Конкурс Переставлянка Учитель: ялинки підготували вам чудовий вислів але завірюха розвіяла слова по всьому лісу. Конкурс Закінчи вислів Команда Кмітливих Колючий як .
53925. Клуб веселих та кмітливих 290.5 KB
  Hello, boys and girls! We gathered here to see the competition of those who know English well, who are cheerful and quick–witted. Look, we have two teams: “English girls” and “Real friends”. Now let me introduce our jury. They are real experts in English. Well, let’s start.
53926. Сценарій КВК (для дітей і батьків) 55.5 KB
  Першим конкурсом буде конкурс представлення команд. Проведення конкурсів: Після представлення команди займають свої місця. Тому наш конкурс і називається 1. Журі оцінює конкурс привітань Ведучий: Молодці Тепер ви розім'ялися і ми можемо почати основні конкурси.
53927. Шкільний КВК ,,Люби, вивчай рідну мову!’’ 70 KB
  Ведучий: Кожному народові дорога його мова Ведучий: УвагаУвагаУвага Розпочинаємо змагання на кращих знавців рідного слова між командами 6х класів.Перемагає та командаяка правильно і найшвидше це зробить КОНКУРС КАПІТАНIB Скажи без затримки†Учитель чітко називає дібрані слова що мають антоніми. Префікс від слова перенестикорінь від слова казати переказ 2. Корінь від слова квітка суфіксвід слова вудочка закінченнявід слова зірка квіточка 3.
53928. КВН «В мире точных наук» 50.5 KB
  Жюри вам не помеха Добьетесь вы успеха. Для чего же КВН веселее жить Для чего командам в бой – что бы победить Для чего нужно жюри – что бы правде быть Для чего же капитан – чтоб руководить Звучит песня: Мы начинаем КВН Выходят две команды и садятся каждая на свое место. Заповеди КВНа: Проиграл – не расстраивайся в следующий раз выиграешь Выиграл – не обольщайся в следующий раз проиграешь Уважаемое жюри О справедливости вашей можно будет судить по весам правосудия. И пусть жюри определит Того из нас кто победит.
53929. КВК «Do you know English» 36 KB
  Where do you live? What season is it now? What is the weather like today? What month is it now? What form are you in?