15196

Майлықожа Сұлтанқожаұлы

Доклад

Исторические личности и представители мировой культуры

Майлықожа Сұлтанқожаұлы 18351898 Майлықожа Сұлтанқожаұлы қазіргі Оңтүстік Қазақстан облысы Қызылқұм жерінде туып өскен.Әкесі Сұлтанқожа мұсылманша сауаттышағын дәулеттікөзі ашықдіндар адам болған. М...

Казахский

2013-06-10

27 KB

24 чел.

                              Майлықожа Сұлтанқожаұлы

                            (1835-1898)

Майлықожа Сұлтанқожаұлы қазіргі Оңтүстік Қазақстан облысы Қызылқұм жерінде туып өскен.Әкесі Сұлтанқожа мұсылманша  сауатты,шағын дәулетті,көзі ашық,діндар адам болған.

Майлықожа әкесінің үйретуімен сауат ашып,кейін өз бетімен көп ізденіп,заманына сай білімді алған.

Майлықожа әке-шешесінен 14 жасында жетім қалып,жоқшлқ,мұқтаждқт көп көрген.Ержете келе жаттап өлең айтып,өнер жолына түсу арқылы елге танылады.

Ол 20 жас шамасында өлең өнеріне бет бұрады.Ел ақындарымен кездесіп,кейін өзінің сауатын кеңейтіп,шығыс әдебиетін оқуға,оның кейбір үлгілерін жаттап айтып,таратуға қол жеткізеді. Майлықожа 1860 жылдары Сырдан қазіргі Таразға келіп,Сыпатай батырдың асында Сүйінбаймен кездесіп,онымен сөз қағыстырған.Бұл жыр бірінші рет 1929 жылы «Жаңа әдебиет» журналында басылды. Майлықожаның кейбір толғаулары 1883 жылы Ташкентте шыққан «Қырғыз хрестоматиясы» атты жинақта жарық көрген.Олар-«Райымқұлға», «Қасқыр», «Ноғай мырзаға», «Үш жігіт». Майлықожаның нақыл өлеңдерінің тәрбиелік мәні зор.Мысалы:

...Жастарды тәрбие қып сыйлау керек,            Жорамалды қариядан жоба үйрен,

Ержігіт еске толып есейгенше.                         Түймедей түйініңді шешем десе.

Шын достың көңілі өсіп қуанбай ма!              Жол берме жобасызға деймін,халқым,

Сағынып бірін-бірі есен көрсе?                        Біреудің адал малын жесем десе.

Жөн білсең,жолдасңа жоба көрсет,                  Қоңсыңмен қоштасып қал қол алысып,

Жұмыс жөнге жүрмей кеселденсе.                  Туысқан өз еліне көшем десе,-

дейді.Енді бірде:

Аязды күні айналып,                                         Мейірбан бар ма бұрыннан?

Бұлтты күні бурылған;                                      Ыстық пенен суыққа

Жас нәресте күніңде                                          Перзент үшін ұрынған,

Хабардар болған сырыңнан;                             Дүниеде,шіркін,мейірбан

Мейіріңді сүтке қандырған,                             Анаң өлмес болсайшы...-

Деп,ананың ұлылығын паш етеді.Майлықожа өз өлеңдерін негізінен ағайын-туысқа,отбасы мүшелеріне арнағандықтан,солардың бойындағы адамгершілік,ізгілік қасиеттерді дәріптейді.

Тағы бір мысал:

Жал-құйрғың, қанатың,                                    Сүйеніп көңілін еркіндей,

Алатауда сүінішің –                                          Шаһарлы шарбақ кентіндей

Айтқанын қылмай жүресің;                             Басшы болып тұрған алдыңда,

Өлгенінде өкініп,                                              Ағаң өлмес болсайшы.

Қадірін сонда білесің.                                       Қасіретін көріп інісі

Асқар таудың көркіндей,                                  Қапа болмас болсайшы.                                        

Тай-кұлындай тебіскен ,                                  Артыңдағы сүйеуің,

Талапсып емшек еміскен                                 Опасыз жалған дүниеде

Сүйенішің, тіреуің,                                           Інің өлмес болсайшы

деп,аға мен інінің арасындағы бауырмалық байланысты сақтауды түсіндіреді.

      Майлықожаның өнегелі сөздері кейін елге кең тарап,нақылға айналып кеткен.


 

А также другие работы, которые могут Вас заинтересовать

20690. Охрана труда в чрезвычайных ситуациях 1.23 MB
  В учебном пособие рассматриваются на примерах с расчетными данными общие требования и нормативные документы регламентирующие организацию охраны труда на производстве в мирное время и в чрезвычайных ситуациях.
20691. АНАЛИЗ ФИНАНСОВОЙ ДЕЯТЕЛЬНОСТИ ЧЕРЕПОВЕЦКОГО ОТДЕЛЕНИЯ 8638/0146 ОАО «СБЕРБАНКА РОССИИ» 355.1 KB
  Депозитная политика – это документ, регламентирующий процесс привлечения средств. По моему мнению депозитная политика – это также операции по привлечению денежных средств на определенный срок, либо до востребования. Объектами депозитных операций являются депозиты
20692. Сплайн-інтерполяція. Інтерполяційні поліноми Лагранжа 221.07 KB
  Мета роботи: познайомитися з методами інтерполяції складних функцій реалізувати заданий за варіантом метод інтерполяції у середовищі МatLAB. Завдання до виконання роботи: Доповнити систему МatLAB файлом що реалізує заданий метод інтерполяції відповідно до варіанту.
20693. ЗАДАЧИ И ОСНОВЫ ОРГАНИЗАЦИИ ЕДИНОЙ ГОСУДАРСТВЕННОЙ СИСТЕМЫ ПРЕДУПРЕЖДЕНИЯ И ЛИКВИДАЦИИ ЧРЕЗВЫЧАЙНЫХ СИТУАЦИЙ (РСЧС) 363.5 KB
  В производственной сфере главная ответственность за предупреждение аварий и катастроф, осуществление мер по их ликвидации, по защите персонала объектов и населения жилых зданий, находящихся в опасной зоне, возлагалась на руководителей предприятий, отраслевые министерства и ведомства.
20694. Единая Европа: источники, образование, перспективы 136.5 KB
  ЕС является ключевым политическим и экономическим партнером России на Западе даже в условиях санкций. Особенно активно развиваются торгово-экономические связи. ЕС и Россия должны быть направлены на дальнейшее развитие конструктивного сотрудничества. В связи с этим понимание истоков, идей создания ЕС и его развитие является актуальным.
20695. ФОРМЫ УЧАСТИЯ ПРОКУРОРА В ГРАЖДАНСКОМ СУДОПРОИЗВОДСТВЕ В РК И ЗАРУБЕЖНЫХ СТРАНАХ 186 KB
  Дискуссия по поводу ограничения или, наоборот, усиления роли прокурора как в суде, так и в общем надзоре, не являются на сегодняшний день чем-то новым в истории прокуратуры, для которой характерен непрекращающийся поиск оптимальных форм осуществления полномочий.
20696. Розв’язання систем нелінійних рівнянь. Метод Ньютона 18.5 KB
  0001; J = [diffy1'x1' diffy1'x2' diffy1'x3' ; diffy2'x1' diffy2'x2' diffy2'x3' ; diffy3'x1' diffy3'x2' diffy3'x3' ]; p=[2;2;2]; x1=p1; x2=p2; x3=p3; dp=[inf;inf;inf]; while maxabsdp1:3 eps dp=[0;0;0]; Fk=[0;0;0]; Jk=evalJ; for i=1:3 Fki=evalFi:; end dp=invJkFk; p=pdp; x1=p1; x2=p2; x3=p3; end p 2.
20697. Криптографічна система RSA 54.28 KB
  5 зашифруємо повідомлення Створемо ключ Зашифруємо файл Відповідно до завдання лабораторної роботи проведемо розрахунки Повідомлення CRDHQS RSA p=5 q=7 N=57=35 p1q1=24 D=5 edmodp1q1=1 e5mod24=1 E=5 Ключ24 e =5 3^5 mod 35=33 18^5 mod 35=23 4^5 mod 35=9 8^5 mod 35=8 17^5 mod 35=12 19^5 mod 35=24 Зашифроване повідомлення 33 23 9 8 12 24 Розшифруєм повідомлення використовуючи ключ d=5 33 33^5 mod 35=3 23^5 mod 35=18 9^5 mod 35=4 8^5 mod 35=8 12^5 mod 35=17 24^5 mod 35=19 Висновки:...
20698. Розподіл ключів, протокол Діфф-Хеллмана 57.93 KB
  При роботі алгоритму кожна сторона: генерує випадкове натуральне число a закритий ключ спільно з віддаленою стороною встановлює відкриті параметри p і g зазвичай значення p і g генеруються на одній стороні і передаються іншій де p є випадковим простим числом g є первісних коренем по модулю p обчислює відкритий ключ A використовуючи перетворення над закритим ключем A = ga mod p обмінюється відкритими ключами з видаленою стороною обчислює загальний секретний ключ K використовуючи відкритий ключ видаленої сторони B і свій закритий ключ a...