15196

Майлықожа Сұлтанқожаұлы

Доклад

Исторические личности и представители мировой культуры

Майлықожа Сұлтанқожаұлы 18351898 Майлықожа Сұлтанқожаұлы қазіргі Оңтүстік Қазақстан облысы Қызылқұм жерінде туып өскен.Әкесі Сұлтанқожа мұсылманша сауаттышағын дәулеттікөзі ашықдіндар адам болған. М...

Казахский

2013-06-10

27 KB

24 чел.

                              Майлықожа Сұлтанқожаұлы

                            (1835-1898)

Майлықожа Сұлтанқожаұлы қазіргі Оңтүстік Қазақстан облысы Қызылқұм жерінде туып өскен.Әкесі Сұлтанқожа мұсылманша  сауатты,шағын дәулетті,көзі ашық,діндар адам болған.

Майлықожа әкесінің үйретуімен сауат ашып,кейін өз бетімен көп ізденіп,заманына сай білімді алған.

Майлықожа әке-шешесінен 14 жасында жетім қалып,жоқшлқ,мұқтаждқт көп көрген.Ержете келе жаттап өлең айтып,өнер жолына түсу арқылы елге танылады.

Ол 20 жас шамасында өлең өнеріне бет бұрады.Ел ақындарымен кездесіп,кейін өзінің сауатын кеңейтіп,шығыс әдебиетін оқуға,оның кейбір үлгілерін жаттап айтып,таратуға қол жеткізеді. Майлықожа 1860 жылдары Сырдан қазіргі Таразға келіп,Сыпатай батырдың асында Сүйінбаймен кездесіп,онымен сөз қағыстырған.Бұл жыр бірінші рет 1929 жылы «Жаңа әдебиет» журналында басылды. Майлықожаның кейбір толғаулары 1883 жылы Ташкентте шыққан «Қырғыз хрестоматиясы» атты жинақта жарық көрген.Олар-«Райымқұлға», «Қасқыр», «Ноғай мырзаға», «Үш жігіт». Майлықожаның нақыл өлеңдерінің тәрбиелік мәні зор.Мысалы:

...Жастарды тәрбие қып сыйлау керек,            Жорамалды қариядан жоба үйрен,

Ержігіт еске толып есейгенше.                         Түймедей түйініңді шешем десе.

Шын достың көңілі өсіп қуанбай ма!              Жол берме жобасызға деймін,халқым,

Сағынып бірін-бірі есен көрсе?                        Біреудің адал малын жесем десе.

Жөн білсең,жолдасңа жоба көрсет,                  Қоңсыңмен қоштасып қал қол алысып,

Жұмыс жөнге жүрмей кеселденсе.                  Туысқан өз еліне көшем десе,-

дейді.Енді бірде:

Аязды күні айналып,                                         Мейірбан бар ма бұрыннан?

Бұлтты күні бурылған;                                      Ыстық пенен суыққа

Жас нәресте күніңде                                          Перзент үшін ұрынған,

Хабардар болған сырыңнан;                             Дүниеде,шіркін,мейірбан

Мейіріңді сүтке қандырған,                             Анаң өлмес болсайшы...-

Деп,ананың ұлылығын паш етеді.Майлықожа өз өлеңдерін негізінен ағайын-туысқа,отбасы мүшелеріне арнағандықтан,солардың бойындағы адамгершілік,ізгілік қасиеттерді дәріптейді.

Тағы бір мысал:

Жал-құйрғың, қанатың,                                    Сүйеніп көңілін еркіндей,

Алатауда сүінішің –                                          Шаһарлы шарбақ кентіндей

Айтқанын қылмай жүресің;                             Басшы болып тұрған алдыңда,

Өлгенінде өкініп,                                              Ағаң өлмес болсайшы.

Қадірін сонда білесің.                                       Қасіретін көріп інісі

Асқар таудың көркіндей,                                  Қапа болмас болсайшы.                                        

Тай-кұлындай тебіскен ,                                  Артыңдағы сүйеуің,

Талапсып емшек еміскен                                 Опасыз жалған дүниеде

Сүйенішің, тіреуің,                                           Інің өлмес болсайшы

деп,аға мен інінің арасындағы бауырмалық байланысты сақтауды түсіндіреді.

      Майлықожаның өнегелі сөздері кейін елге кең тарап,нақылға айналып кеткен.


 

А также другие работы, которые могут Вас заинтересовать

72675. Проект информационной системы для работы с реляционной базой данных активного сетевого оборудования 531.48 KB
  Целью курсового проекта является приобретение практических навыков в использовании полученных знаний при разработке баз данных, закрепление основных теоретических положений курса, получение более детального представления о взаимодействии основных компонент банка данных в процессе обработки информации.
72676. Улучшение параметров транзисторного стабилизатора с защитой от КЗ с током нагрузки от 3А 512.42 KB
  При перегрузке входа стабилизатора к участку эмиттер-коллектор регулирующих транзисторов будет приложено полное входное напряжение. Поэтому, для повышения надежности данной схемы, максимально допустимое напряжение применяемых транзисторов должно быть, по крайней мере, в 1.5 раза...
72677. Программная реализация метода последовательного перебора 1.55 MB
  В работе имеется 2 главы. Первая глава посвящена обзору численных методов оптимизации функций одной переменной. Во второй главе представлены сведения о программной реализации методов равномерного перебора и последовательного перебора, а также рассмотрено тестирование программ на примере функции.
72678. Изучение и раскрытие теоретических аспектов проблемного обучения в школе 49.98 KB
  Цель курсовой работы: изучить и раскрыть теоретические аспекты проблемного обучения в школе. Задачи курсовой работы: изучить и раскрыть сущность технологии проблемного обучения в учебном процессе; рассмотреть технологию проблемного обучения в учебном процессе на уроках химии; разработать урок по химии...
72679. Разработка модели информационной системы расчета стоимости раскроя листового материала 1.71 MB
  В данном курсовом проекте описывается проектирование модели информационной системы расчета стоимости раскроя листового материала на предприятии ООО НПК Изуран. Целью проекта является разработка модели информационной системы расчета стоимости раскроя листового материала.
72680. Проект системы приточной вентиляции спортзал спортивного комплекса 363.02 KB
  В условиях современного производства и строительства вентиляция и кондиционирование воздуха являются одной из главных мер обеспечивающих наилучшие условия для высокопроизводительного труда повышения творческой активности а также полноценного отдыха людей.
72681. Проектирование технологического процесса изготовления детали “Крышка подшипника” 243.38 KB
  Выбор метода получения и проектирования заготовки Выбор метода обработки поверхностей детали. Выбор методов и средств контроля точности изготовления детали. Вывод по работе Список используемой литературы Приложение Анализ чертежа детали и её служебного назначения.
72682. Павильонная фотосъёмка 2.01 MB
  Количество и мощность применяемых при этом источников света должны соответствовать величине освещенности необходимой для получения высококачественного снимка. В соответствии с ними регулируется сила света осветительных приборов их расстановка что позволяет решать композиционные задачи...
72683. Вручение орденов и медалей Временного правительства и Белого движение в ходе Гражданской войны в России (1917-1922) 49.68 KB
  На разных фронтах Гражданской войны этот вопрос решался по-разному: в некоторых белогвардейских армиях старались обходиться запасами царских орденов и медалей – в армии А.В. Колчака вручались даже ордена Святого Георгия, чего не наблюдалось на других участках Гражданской войны.