16379

MS Excel көмегі арқылы медициналық мәліметтерді талдау. Формуламен жұмыс. Функция және диаграмма шеберімен жұмыс

Практическая работа

Информатика, кибернетика и программирование

Тақырыбы:MS Excel көмегі арқылы медициналық мәліметтерді талдау. Формуламен жұмыс. Функция және диаграмма шеберімен жұмыс Сабақ мақсаты: Студенттерді Excel 7.O қолданбалы программалар пакетімен жұмыс істеуді үйрету. Студент білуі керек: Excel программасының тағайында...

Казахский

2013-06-20

806.5 KB

44 чел.

Тақырыбы: «MS Excel көмегі арқылы медициналық мәліметтерді талдау. Формуламен жұмыс. Функция және диаграмма шеберімен жұмыс»

Сабақ мақсаты: Студенттерді Excel 7.O қолданбалы программалар пакетімен жұмыс істеуді үйрету.

Студент білуі керек:

  •  Excel программасының тағайындалуын
  •  Excel программасының мүмкіндіктерін

Студент істеуі керек:

  •  Excel программасын қосу
  •  бастапқы мәліметтерді енгізу
  •  бастапқы мәліметтер кестелерін фоматтау
  •  жаңа жұмыс кітабын құру
  •  көшіруді орындау
  •  беттермен жұмыс істеу
  •  формулалармен жұмыс істеу

Базистік сұрақтар

  1.  Windows операциондық жүйесі
  2.  Терезелермен жұмыс істеу
  3.  Менюмен жұмыс істеу
  4.  «Тышқанмен» жұмыс істеу
  5.  Файлдармен жұмыс істеу (құру, көшіру, атын өзгерту)
  6.  Word мәтіндік редакторымен жұмыс істеу.

Сабақ тақырыбы бойынша сұрақтар

  1.  Формулалар енгізу
  2.  Негізгі математикалық және статистикалық функциялар
  3.  Функциялар мастері және оның тағайындалуы
  4.  Көшіру операциясы
  5.  Суммаларды есептеу
  6.  Салыстырмалы және абсолютті сілтемелер


Формулаларды құрастыру және енгізу

Ұяшықта мәтін мен саннан басқа формула да бола алады, яғни оның ішіндегі мәлімет басқа ұяшықтардағы мәндерді ескере отырып саналады.

Формулаларды енгізу электрондық кестелердің ең маңызды және негізгі операцияларының бірі болып табылады.

ФОРМУЛАЛАРДЫ ЕНГІЗУ кезінде әрқашан =(теңдік) символынан бастау керек.  Формулаларды енгізу «Enter» пернесін басумен аяқталады.

Excel программасында көптеген түрлі математикалық, статистикалық, логикалық және басқа функциялар бар. Енді тек қана олардың аргументтерінің мәндерін беру қалады, ол функциялар мастерінің көмегімен жүзеге асырылады. Функциялар мастерін Стандартная саймандар панелінің x пернесіне шерту арқылы шақыртуға болады. Басқа варианты – Менюдің Вставка пунктінен Функция опциясын таңдау. Алдын –ала қажетті функциясы бар формула орналасатын ұяшықты белсенді ету керек. Экранда функциялар мастерінің терезесі ашылады. Алдымен (бұл бірінші қадам) Категория өрісінде қажетті функция жататын топты таңдайды, ал Функция өрісінде оның атын көрсету керек. Егер функция атынан ештеңе түсініксіз болса, онда терезенің төменгі жағында осы функциямен орындалатын әрекеттер туралы көмекші сөздер шығады (?). Бұл ақпарат жеткіліксіз болса, қосымша Помощник батырмасын басуға болады. Формула таңдалған соң ОК басу керек: осылайша келесі қадамға өтуге болады. Функцияны енгізуді болдырмау үшін Отмена батырмасын басқан жеткілікті.

Функциялар мастерінің екінші қадамы аргументтерді беруден тұрады. Ол үшін формулалар палитрасы қолданады. Бұл жерде бірнеше әдісті қолдануға болады.

Бірінші әдісі - мәндерді және ұяшықтар адрестерін ашылатын өрістерде енгізуге болады, әрбір жаңа аргументті енгізу Tab немесе келесі енгізу өрісіне шерту арқылы аяқталады. Барлық аргументтер енгізіліп болған соң, Enter пернесін немесе ОК батырмасын шерту керек.

Функция аргументтерін берудің екінші әдісі – осы аргументтері бар ұяшықтарды тышқанмен шерту керек (керек болған кезде ұяшықтар тобын да белгілеуге болады). Олардың адрестері формулалар палитрасының ағымдағы енгізу өрістерінде көрініс табады. Егер палитра бөгет жасаса, енгізу өрісінің шетінде орналасқан батырманы шертуге болады, сонда ол жинақталады. Оралған палитраны ашу үшін екінші рет енгізу өрісінің шетінде орналасқан батырманы шертуге болады.

Функция күрделі формуланың құрама бөлігі ретінде бола алады, және бір формулада бірнеше функциялар қолданыла алады.

Көп жағдайда формулаларда ұяшықтардың салыстырмалы адрестері қолданылады, олар ұяшықтарды формулалармен толтырған кезде автоматты түрде жөнделеді.

Бірақ та кейде формулалармен толтырған кезде кейбір ұяшықтардың адрестерінің өзгеріссіз қалулары қажет. Бұл жағдайда ұяшықтың абсолютті адресі қолдануы керек. Ұяшық адресінің өзгеріссіз қалу қажеттігін көрсету үшін оны доллар ($) символымен бірге көрсету керек:

$А$11 – абсолютті адрес көрсетілген (толтыру кезінде ол өзгеріссіз қалады);

A11 – салыстырмалы адрес көрсетілген (толтыру кезінде ол өзгереді);

$А11 – аралас адрес көрсетілген (толтыру кезінде баған аты өзгермейді, ал жол аты өзгереді);

А$11 - аралас адрес көрсетілген (толтыру кезінде жол аты өзгермейді, ал баған аты өзгереді);

Абсолютті адресті екі әдіспен көрсетуге болады: доллар символын енгізіп немесе Формулалар жолында қажетті ұяшықтың адресінде шертіп, қажетті нәтиже шықпайынша F4 батырмасын бірнеше рет басу.

Бір формулада ұяшықтардың салыстырмалы адрестері де, абсолютті адрестері де қолданыла алады.

Формулаларды алмастыру буфері және тышқан көмегімен жылжытқанда немесе көшіргенде ұяшықтардың абсолютті және салыстырмалы адрестері әртүрлі әрекет етеді.

Салыстырмалы адрестерформуласы орналасқан ұяшыққа қатысты орналасуын сақтайтындай етіп өзгереді, ал абсолютті адрестер өзгеріссіз қалады (яғни сол ұяшықтарға сілтейді).

Көп жағдайда формулаларды жұмыс кітабының басқа беттерінен көшіру керек болады. Ол  үшін жұмыс кітабының бетінің атын көрсету керек, сосын леп белгісін қойып, сосын ғана осы беттегі ұяшық адресін көрсету керек.

Егер жұмыс кітабының бетін формула берілгеннен кейін атын өзгерту керек болса, бұл формула автоматты түрде беттің жаңа атына сәйкес жөнделеді.

Суммаларды есептеу (автосуммалау).

Кестелерді құрастыру кезінде суииалау операциясы жиі қолданылады. Суммалау үшін функциялар мастерін қолдануға болады, басқа да жолы бар: келесі әрекеттер тізбегін орындайды.

  1.  Сумма орналасуы қажет ұяшықты белсенді ету
  2.  Саймандар панеліндегі Автосумма батырмасын басу.
  3.  Суммалау диапазонына сәйкес келетін ұяшықтар блогын тышқан нұсқағышының көмегімен белгілеу.
  4.  Enter пернесін басу.

Нәтижесінде белсенді ұяшықта сумма есептеледі.

Функцияны қолдану

Жоғарыда қарастырғанымыздай қарапайым арифметикалық есептеулерден басқа Excel – де өзінің функциялары да бар. Осыған байланысты Excel бағдарламасының есептеу мүмкіндіктері артады.

Осы функцияларындың ішіндегі ең көп қолданылатыны қосындылау функциясы – СУММ. Стандартты аспаптар панелінде осы функцияда ғана жеке батырма бар – Автоқосынды (Автосумма) батырмасы. Автоматты түрде қосындылау ағымдағы ұяшықтың немесе сол жағындағы ауқымды қамтиды. Автоматты түрде таңдалынып алынған ауқымды қайтадан өзгертіп, функцияның қосымша параметрлерін беруге болады. Қортындылау есептеулеріне арналған басқа функциялар Функцияларды өзгерту батырмасы немесе Функциялар шеңбері арқылы алынады. Бұл функциялардың қатарына ДИСП (дисперсия), МАКС (ауқымдағы ең үлкен сан), МИН (ауқымдағы ең кіші сан), СРЗНАЧ (ауқымдағы сандардың арифметикалық ортасы), СЧЕТ (ауқымдағы мәндері бар ұяшықтар саны) және т.б. жатады. Көптеген экономикалық есептерді жеңілдету үшін функциялар қолданылады. Функциялар y = f(x) түрінде жазылады, мұндағы х – функцияның аргументі, ал у – функцияның мәні, f – функция. Функцияларды қолдануға мысалы қарастырайық: С7 ұяшығында АВС(А7) + LOG(В7( формуласын есептейік). Мұндағы А7, В7 – ұяшықтарға салыстырмалы сілтемелер; АВС(А7) – А7 ұяшығындағы мәннің абсалютті шамасын есептейтін функция; LOG(В7) – В7ұяшығындағы мәннің логарифімін есептейтін функция. Excel програмысында қолданылатын стандарт функциялар тізімі: • SIN, COS, TAN – тригонометриялық функциялар; • ASIN, ACOS, ATAN – кері тригонометриялық функциялар; • МАКС, МИН, СРЗНАЧ – массивтерге қолданылатын функция; • LN, LOG, LOG10 – натурал, жай ондық логарифмдер; • КОРЕНЬ – кватрад он түбірді анықтайтын функция; • ЕСЛИ, И, НЕ, ИЛИ, ЛОЖЬ – логикалық функциялар; • ЗАМЕНИТЬ, НАЙТИ, КОДСИМВ, ЛЕВСИМВ, ПОВТОР- мәтіндік функциялар. Бұл тізімді әрі қарай жалғастыра беруге болады, өйткені олардың саны өте көп. Ұяшықтағы мәліметтерді қорғау. Excel програмасында бүкіл жұмысы кітабын кез-келген парақты немесе ұяшықты қайсыбір көлденең жағдайлардан, сақтап қоюға болады. Мәліметтерді қорғап қою оны өзгерістерден қорғау қасиетін алып тастағанға дейін сақталады. Әдетте жиі өзгермейтін мәліметтер ( есептеу формалары, кестенің тақырыптары, ұяшықтың аттары) ғана өзгертуден қорғалуы тиіс Мәліметтерді қорғау екі бөліктен тұрады: • өзгертілуге тиіс ұяшықтардың бұрынғы қорғау қасиеттері алынады; • ағымдағы парақа немесе оның кейбір ауқымдарына қорғалу қасиеті енгізіледі. Бұдан кейін тек қорғалу енгізілген ұяшықтар мен ауқымдарға ғана мәліметтер енгіземіз. Бұл функцияларды 1 суреттен таңдай аламыз.  

Сурет 1 Лентаның «Формулы» қаптамасынан функция таңдап алудамыз

Функция таңдаудың тағы бір жолы (1.) суретінде көрсетілгендей ол лентадағы Формула қаптамасының  Библиотека функций тобынан қажетті функцияны таңдау.

Формулармен жұмыс жасауда пайдалы Байланысқан ұяшықтарды көрсету.

 Excel 2010 бағдарламасында байланысқан ұяшықтарды көрсетуде, сіз формула жазылған ұяшықтардың мәндері байланысын көруге мүмкіндік аласыз.  Және де сіз кестелік курсорды қандай да бір ұяшыққа  қойып, ол ұяшық қандай формулаларға қатысы бар екенін көре аласыз. Бұл жағдайда барлық байланыстар стрелка ретінде көрсетіледі.

Байланысқан ұяшықтарды көру үшін, кестелік курсорды формула жазылған ұяшыққа орнатып, Формулы қаптамасындағы Влияющие ячейки  батырмасын басу арқылы көруге болады.

Нәтижесінде (1) суретінде көрсетілгендей сол ұяшыққа формулаға қатысушы ұяшықтардан стрелка лар көрсетіліп байқатады.

Егер сіз қандай да бір ұяшықтың басқа қандай ұяшықтарға әсер ететінін көргіңіз келсе, онда лентадағы Формулы қаптамасынан Зависимые ячейки батырмасын басу арқылы көре аласыз. Нәтижесінде (2) суретінде көрсетілгендей формуласы бар ұяшықтан сол ұяшыққа бағыныңқы ұяшықтарға стрелка ретінде көрсетеді. Есіңізде болсын, ұяшықтар байланыстары тек сіздің курсор тұған ұяшықпен, сол ұяшықтағы формулада мәндері бар ұяшықтар ғана көрсетіледі. Және де Ұяшықтар бір-біріне жанама түрде байланысты болса, онда ол көрсетілмейді. Яғни бір ұяшық екінші бір ұяшықпен байланысып, ал ол екінші, үшіншімен байланысқан болса байланыс көрсетілмейді. Бұл жағдайда бірінші ұяшық үшінші ұяшыққа жанама байланысып, бұл байланыс көрінбейді. Ұяшықтар арасындағы байланыстарды монитордан алып тастау үшін, лентаның Формулы қаптамасынан Убрать стрелки батырмасын басу қажет. Нәтижесінде барлық ұяшықтар арасындағы байланыстар жасырынады. Егер қандай да бір иллюстрланған, басыңқы немесе бағыныңқы байланыстың біреуін ғана жасырғыңыз кесе, онда (3) суретінде көрсетілгендей Убрать стрелки батырмасының ішіндегі тізімнен  қажетті байланысқа тышқанмен басу арқылы жасыра аласыз.

Сурет 3 Қажетсіз стрелкаларды жасыру

Ұяшықтарға атау беру. Атауларды пайдалану

Microsoft Office 2010 – да ұяшықтарға атау беру мүмкіндігі бар (3 сурет). Бұл формулаларды құрғанда өте қажет болады. Мысалы, қандай да бір ИтогоЗаПервыйКвартал деген ұяшыққа атау берейік. Содан сіз барлық формулаларға ұяшық адрестерінің орынына осы атауды қолдана аласыз. Мысалға: =СУММ{ИтогоЗаПервыйКвартал, ИтогоЗаВторойКвартал.ИтогоЗатретийКвартал)-10200*пайыздық бірлік.

Ұяшықтардағы формулаларды көрсету

Лентаның Формулы қаптамасынан Показать формулы     батырмасын басу арқылы ашық тұған беттегі барлық ұяшықтарындағы формулаларды көре аласыз. Бұл жағдайда (23.7) суретінде көрсетілгендей шығындысының орынына формулалар көрінетін болады.

Excel 2010 бағдарламасындаға диаграммалар және графиктер

Excel бағдарламасының әр түрлі есептеулер шығардан кейінгі екінші маңыздысы ол әр түрлі графиктер мендиаграммалар болып табылады, яғни кестедегі мәліметтерді графикалық түрл\де визуалды көрсетеді. Осыған байланысты мәліметтерді қабылдау және талдау неғұрлым көрнекі және қолайлы түсінікті болып келеді. Шынында да бізге қандай да бір ұзындықтың өзгеруін, оның қандай мәліметтердің маңайында жинақталып қозғалыс барысын қаптаған сандарды талдап түсінгенше графикте берілген мәліметтерді түсіну оңайға түседі.

Excel бағдарламасында сіз әр түрлі диаграмма, сызықтық, донғалақ, үш өлшемді және т.б. түрлерін құра аласыз. Ол үшін Лентаның Вставка қаптамасында диаграмманың бірнеше түрлері мен көптеген опциялары орналасқан. Тағы бір қолайлысы диаграмма құрылан ұяшықтардағы өзгерістер автоматты түрде диаграммада да өзгеріп отырады. Және де кері байланыстар да бар, яғни диаграммадағы мәліметтерді өзгертсек осы диаграммаға қатысты ұяшықтардың да мәндері ауысады. Диаграммалар сол есептеулер жүргізілген бетте немесе басқа бөлек бетке де құрыла алады. Осы екі жағдайда да алдын-ала мәліметтерді жолдары мен бағандарын және олардың тақырыптарымен бірге графикалық түрге көрсету қажет. Яғни құратын диаграммаға қажет ұяшықтар диапазонын көрсету қажет.

Диаграмманы редактрлеу.

Диаграмманы құрастырған соң оны редактрлеу қажеттілігі туындайды. Мысалы, оның орналасуын немесе өлшемін өзгерту қажет. Диаграмманы редактрлеу үшін оны нысан сияқты белгілеу (белсенді ету) – диаграммада тышқанның сро жақ батырмасын шерту керек. Бұл кезде диаграмма суретінің айналасында кішкентай квадраттар пайда болады. Осындай кішкентай квадраттардан құрылған рамканың пайда болуы белгіленген нысанның редактрленуі болып жатқанын білдереді.

Диаграмманы редактрлеуді Диаграмма саймандар панелінің көмегімен орындаған ыңғайлы. Бұл панель диаграмма немесе оның элементерінің бірі белгіленген кезде пайда болады. Диагрраманы редактрлеудің негізгі тәсілдерін қарастырайық.

Диаграмманың орнын ауыстыру.

Алдымен диаграмманы белгілейді. Диаграмманың орнын ауыстыру үшін оның шетін тышқанмен ұстап, беттің кез келген жеріне апаруға болады.

Диаграмма өлшемдерін өзгерту.

Диаграмманы құрастырған соң кейбір элементтерге орын жетпей қалады немесе, керісінше, тым үлкен болып қалуы мүмкін. Бұл кемшілікті жою оңай. Тышқанмен диаграмманың кезк елген элементін шертіп қалғанда, олардың шеттерінде кішкентай квадраттар пайда болады. Олардың кез келгенін ұстап, өлшемдерінің ұлғаюы немесе кішірею жағына тартуға болады. Басқа тәсілі: рамка шетіне тышқан нұсқағышын апарып, нұсқағыш екі жақты стрелка түріне ие болғанда тышқанның сол жақ батырмасын басып, рамканы созу немесе қысу керек.

Егер бүкіл диаграмманы белгілесеңіз, өлшемдердің ұлғаю не кішіреуі диаграмманың барлық элементтеріне қатысты болады.

Жазбаларды редактрлеу.

Жазбаны диаграмма элементі ретінде белгілеңіз. Осыдан кейін қажетті түрлендіулер өткізіңіз. Мысалы, жазбаның орнын ауыстырыңыз немесе шрифт типі мен өлшемін өзгертіңіз.

Диаграмманы өшіру.

Диаграмманы өшіру үшін оны нысан ретінде белгілеу (редактрлеу режиміне кіру) керек. Осыдан соң пернетақтада Delete пернесін басу керек.


ӨЗІНДІК ЖҰМЫС
.

Тапсырма 1

  1.  Арифметикалық прогрессияның  n –ші мүшесінің қосындысын табатын кесте құр. Арифметикалық прогрессияның  n –ші мүшесін мына  формула арқылы шығарылатының еске түсірейік. Мұнда а1- прогрессияның бірінші мүшесі, ал d арифметикалық прогрессияның разность түрі. Арифметикалық прогрессияның бірінші n мүшесі мына формулмен шешіледі. Есепті шешпес бұрын прогрессияның бірінші мүшесін табу керек. Мысалға 2 санын алындар. Бұл тапсыраманы орындау үшін келесі әрекеттерді орындау қажет.
  2.  Екінші жолды белгіленіз.Талап қойылған өлшемді орнатыныз: қаріптерді курсивпен, ол үшін саймандар тақтасында К қаріпімен белгіленген пиктограммасын басып, қаріп өлшемін  Times New Roman 12 пт өзгертеміз.
  3.  А1 ұяшығын белгілеп кестеміздің тақырыбын «Арифметикалық прогрессияның  n –ші мүшесін жән n –мүшесінің қосындысын есептеу» деп қойамыз.Тақырып бір жолға орналасып, бірнеше ұяшық алуы мүмкін.
  4.  Тақырып жолының бағандарын түрлендіру керек. Ол үшін А2 ұяшығына «d» қаріпін, В2 – ұяшығына «n», С2 –ұяшығына  «an», D2 –ұяшығына  «Sn» қаріптерін енгізініз. Жоғарғы индекстерді бегілеу үшін алдымен мына индекстерді белгілеу керек  (сізде алдымен жолға әдеттегідей n қаріпін С2 және D2 ұяшығына енгіземіз). Келесі мәзір жолынан ФорматҰяшық командасын орындап, Шрифт вкладкасын орындап Эффекты ажыратып қосу тобынан төменгі индекс ажыратып қосқышын айрықшалау қажет.
  5.  А3 ұяшығына арифметикалық прогрессияның айырымын енгізіп, мысалы 0,725 санын енгіз. Осылайша төменгі ұяшықтар қатарын осындай сандармен толтыру керек. Ол үшін А3 ұяшығын белгілеп Маркер толтыру көмегімен А3 ұяшығынан төмен орналасқан 10-шы ұяшыққа дейін созамыз.  
  6.  Келесі бағанға қатарынан 1 ден 10-ға дейінгі сандарды орналастыр. В3 ұяшығына 1 санын, В4 ұяшығына 2 санын орналастырып, екі ұяшықты яғни В3, В4 ұяшықтарын белгілеп Маркер толтырғыш көмегімен төменге қарай 8 ұяшық А12 дейін созыныз. Сол кезде баған автоматты түрде 1ден 10 дейін толтырылады.
  7.  С бағанына арифметикалық прогрессияның  мүшелерін орналастыр. С3 ұяшығына  арифметикалық прогрессияның бірінші мүшесі, мысалы -2 енгіз. Енді С4 ұяшығын арифметикалық прогрессияның  n –ші мүшесін есептейтін формуланы енгіз. Ол үшін С4 ұяшығын белгілеп, міндетті түрде латынға көшіп, осы ұяшыққа =С3+А3 формуласын жаз. Enter батырмасын басу арқылы ұяшықтағы формуланы бекітініз.С4 ұяшығын белгілеп, Маркер толтыруды С12 ұяшығына дейін соз. Сонда белгіленген ұяшықтар арифметикалық прогрессияның n –ші мүшесін есептейтін формуламен толтырылады.
  8.  D3 ұяшығына арифметикалық прогрессияның бірінші n –ші мүшесінің қосындысын септейтін  мына  =(-2+С3)*B3/2 формуланы енгіз. D3 ұяшығын белгілеп Маркер толтыру көмегімен төменгі D12 ұяшығына дейін созу арқылы толтыр. Енді кесте толығымен толтырылды. Тек көркемдеу ғана қалды.
  9.  Мәліметтерді автоматты түрде баған бойымен туралау керек. Ол үшін ұяшық аралықтар белгіленіз А2:D12. Формат мәзірінен СтолбецАвтоподбор  ширины командасын орындаймыз.
  10.  Енді кестенін тақырыбын көркемдеу керек немесе тақырып орналасқан ұяшықты: «Арифметикалық прогрессияның  n –ші мүшесін жән n –мүшесінің қосындысын». А1 ден D1дейінгі ұяшықтарды белгілеп, ФорматЯчейки командасын тандап, Выравнивание закладкасында түзетуді және Выравнивание по горизонтали тобында по центру выделению айырып қосқышын орнатып,ал  Отображение тобынан – сөздерді ауыстыру керек. ОК батырмасын басыныз. Бұл кесте тақырыбын бірнеше жол және белгіленген ұяшықтардын ортасына орналастыруға мүмкіндік береді.
  11.  Кестеге түзетулер енгізініз. Ол үшін А2:D12 ұяшық аралықтарын белгілеп (тақырыпсыз кесте), ФорматЯчейки командасын орындап, Граница закладкасын тандап, сызық түрін тандап, ішкі және сыртқы қосқыштарды айрықшалау қажет. ОК батырмасын басыныз.Содан кейін тақырыпқа қатысты ұяшық блоктары: А1 ден D1 дейін, және осы әрекеттерді қайталай отырып ішік қосқышты орнатыныз. Бұл жағдайда барлық ұяшықтарда емес тек белгіленген ұяшықтарда жақтаулар пайда болады.
  12.  Кестенің сонғы түрін  ФайлПредварительный просмотр  командасын орындау арқылы көре аламыз.

Егер сіз берілген тапсырмаларды толығымен орындасаныз сізде мына түрдегі кесте пайда болуы керек.

A

B

C

D

1

Арифметикалық прогрессияның n –ші мүшесін жән n –мүшесінің қосындысын есептеу

2

d

n

An

Sn

3

0.725

1

-2

-2

4

0.725

2

-1.275

-3.275

5

0.725

3

-0.55

-3.825

6

0.725

4

0.175

-3.65

7

0.725

5

09

-2.75

8

0.725

6

1.625

-1.125

9

0.725

7

2.35

1.225

10

0.725

8

3.075

4.3

11

0.725

9

3.8

8.1

12

0.725

10

4.525

12.625

Тапсырма 2

  1.  Вычислите значение sin суммы чисел находящихся в нескольких ячейках. Наберите в ячейках А1 по А5 числа: 12, 34, 56, -43, 9.
  2.  В ячейке А6 наберите формулы: =SIN (СУММ(А1:А5)) и нажмите Enter. В результате в ячейке А6 появится число: -0,89793.
  3.  Для выполнения этого задания требовалось знание имени нужной вам функции. Если вы не знаете, каким именем задается та или иная функция, то следует воспользоваться Мастером функций. Вычислите значение cos суммы чисел находящихся в ячейках А1 по А5 с помощью Мастера функций.
  4.  Выделите ячейку В6, выполните команду: в меню Формулы  выбрать пункт Функция или нажмите на кнопку Мастер функций в строке формул.  
  5.  В появившемся диалоговом окне Мастера функций в группе Категория выберите Математические.  Затем в группе Функция выберите COS.
  6.  Для того чтобы посчитать сумму чисел в нескольких ячейках необязательно набирать команду СУММ с клавиатуры, а можно нажать на значок в виде направленного вниз треугольника в Строке формул слева от красного крестика. В результате появится список наиболее часто употребляемых функций, среди которых находится и СУММ. Выберите ее.
  7.  Прижимая правую кнопку мыши, перетащите диалоговое окно Мастера функций в сторону так, чтобы были видны ячейки с вашими числами. Выделите их. В результате в Строке формул появится адрес выделенного интервала ячеек. Нажмите OK. В ячекй В6 должно появиться число: 0,440143.

Тапсырма 3

  1.  Составьте таблицу квадратов двузначных чисел. Верхняя строка этой таблицы представляет собой ряд цифр от 0 до 9 – это цифры единичного разряда числа. Первый столбец таблицы квадратов содержит цифры от 1 до 9 – это десятки. Ячейка таблицы квадратов содержит результат возведения в квадрат двузначного числа, первая цифра (десятки) которого содержится в первом столбце, а вторая  (единицы) – в верхней строке.  
  2.  В ячейку А3 введите число 1, в ячейку А4 – число 2, выделите обе ячейки и протащите Маркер заполнения вниз, чтобы заполнить столбец числами от 1 до 9. Аналогично заполните ячейки В2 – К2 числами от 0 до 9.
  3.  После того как вы заполнили 2 строчку числами от 0 до 9, то все необходимые вам для работы ячейки одновременно не видны на экране. Сделайте их более узкими, но так, чтобы все столбцы имели одинаковую ширину (чего нельзя добиться, изменяя ширину столбцов мышкой). Для этого выделите столбцы от А до К и выполните команду ГлавнаяЯчейкиФорматШирина столбца, в поле ввода Ширина столбца введите какое-либо значение, меньшее установленного, например, 5.
  4.  В ячейку В3 следует поместить формулу, которая возводит в квадрат число, составленное из xbctkединиц). Остается возвести это число в квадрат.
  5.  Воспользуйтесь Мастером функций. Для этого выделите ячейку, в которой должен разместиться результат вычислений (В3), и выполните команду Формулы Вставить Функцию или нажмите на кнопку Мастер функций в строке формул.
  6.  В появившемся диалоговом окне Мастера функций среди предложенных категорий функций выберите «Математические», затем выберите нужную вам функцию: «СТЕПЕНЬ» и нажмите кнопку Шаг. В следующем диалоговом окне введите в окне Число ваше основание степени: А3*10+В2, и в окне Показатель – нужный показатель степени: 2. Так же, как и при непосредственном наборе формулы в ячейке электронной таблицы, нет необходимости вводить адрес каждой ячейки, на которую ссылается формула, с клавиатуры. Нажмите кнопку OK. Тогда в ячейке В3 появится результат вычислений. Однако полученную формулу нельзя скопировать на остальные ячейки таблицы, так как при этом будут изменены адреса ячеек А3 и В2.
  7.  В этом случае следует применить абсолютные ссылки на ячейки первого столбца и второй строки. Поэтому исправьте имеющуюся формулу =СТЕПЕНЬ(А3*10+В2;2) на правильную =СТЕПЕНЬ($А3*10+В$2;2). Для этого выделите ячейку В3 и, установив текстовый курсор в Строку формул,  вставьте знак $ в указанные места.
  8.  Теперь с помощью Маркера заполнения заполните этой формулой все свободные ячейки таблицы: сначала протяните Маркер заполнения вправо, затем, не снимая выделения с полученного блока ячеек, вниз. Теперь таблица квадратов готова. Осталось ее только красиво оформить.
  9.  Оформите заголовок таблицы. В ячейке А1 установите размер шрифта 14пт и наберите «Таблица квадратов двузначных чисел».
  10.  Теперь следует установить заголовок по центру всей таблицы. Для этого выделите интервал ячеек с А1 по К1, в меню ГлавнаяЯчейкиФорматФормат ячеек вкладка Выравнивание. Затем в группе Выравнивание по горизонтали выберите по центру выделения и нажмите OK.
  11.  Для украшения электронного варианта документа выделите участки вашей таблицы разными цветами. Для изменения фона выделенного интервала ячеек в меню ГлавнаяШрифт в группе Цвет заливки любой цвет на ваш вкус. В образце таблице на рис.1. выбрано: бирюзовый для фона квадратов чисел; лиловый для фона цифр, составляющих единицы и десятки двузначного числа; коричнево-зеленый для фона заголовка таблицы. Цвет шрифта можно изменить, выбрав в меню Главная Шрифт, затем в группе Цвет текста установить любой из имеющихся там цветов. В образце таблице на рис.1. выбран белый цвет шрифта заголовка.

Если вы все сделали правильно, то у вас должна быть такая таблица (образец):

Таблица квадратов двузначных чисел

0

1

2

3

4

5

6

7

8

9

1

100

121

144

169

196

225

256

289

324

361

2

400

441

484

529

576

625

676

729

784

841

3

900

961

1024

1089

1156

1225

1296

1369

1444

1521

4

1600

1681

1764

1849

1936

2025

2116

2209

2304

2401

5

2500

2601

2704

2809

2916

3025

3136

3249

3364

3481

6

3600

3721

3844

3969

4096

4225

4356

4489

4624

4761

7

4900

5041

5184

5329

5476

5625

5776

5929

6084

6241

8

6400

6561

6724

6889

7056

7225

7396

7569

7744

7921

9

8100

8281

8464

8649

8836

9025

9216

9409

9604

9801


Бақылау тапсырмасы

1. Шаблон құру.

Excel программасын қосыңыз. «Книга1» файлының атын «Шаблон» атына өзгертіңіз.

Excel-дің әрбір жұмыс кітабының бастапқы 3 беті болады. Шаблонға біреуі де жеткілікті. Сондықтан қалған екеуін келесі әдіспен алып тастау керек: қажетсіз беттердің ярлыгына тышқанның оң жақ батырмасын шертіп контекстті меню шақыртыңыз. Сосын Удалить опциясын таңдап, қосымша сұраудан кейін ОК таңдаңыз. Қалған Лист1 бетінің атын өзгертіңіз. Ол үшін контекстті меню шақыртып, Переименовать опциясын таңдаңыз. Лист1 орнына Шаблон деп жазыңыз.

Енді бастапқы мәліметтер енгізіңіз.

В1 ұяшығына «ЕМТИХАНДЫҚ ВЕДОМОСТЬ» мәтінін енгізіп  «Enter» басыңыз.

A3 ұяшығына «№ _ топ» мәтінін енгізіңіз;  

СЗ ұяшығына - «Пән»;

А5 ұяшығына - «№ п/п»

В5 ұяшығына - «Фамилиясы, аты, жөні»;

С5 ұяшығына - «Сынақ кітапшасының №»;

D5 ұяшығына - «Баға»;

Е5 ұяшығына - «Емтихан қабылдаушының қолы».

Егер ұяшық ішіндегі мәліметті өшіру керек болса, алдын ала қажетті ұяшықты белсенді етіп, Delete пернесін қолдануға болады басқа варианты – ұяшыққа тышқанның оң батырмасын шертіп,  контекстті менюде “Очистить содержимое” опциясын таңдау. Егер қате мәтінді басу кезінде жіберілсе, онда Esc пернесін басқан жеткілікті. Ұяшық ішіндегісін редактрлеу (өзгерту) үшін (барлық мәтінді өшіру қажеттілігі болмағанда) тышқанның сол батырмасымен қажетті ұяшыққа екі рет шертіп, өзгертулер енгізуге болады.

Топтағы әртүрлі бағалар санын есептеу үшін әрбір баға түріне баған қосу керек: F бағаны бестер үшін (F5 ұяшығы), G бағаны төрттер үшін (G5 ұяшығы), Н бағаны үштер үшін (Н5 ұяшығы), I бағаны екіліктер үшін (I5 ұяшығы), J бағаны келмегендер үшін (J5 ұяшығы). Бұл ұяшықтарға сәйкес бағаларды енгізіңіз. По центру орнатыңыз. Кестенің бөлгіш сызықтарын (ішкі және сыртқы) орнатыңыз.

Енді әрбір ұяшыққа келесі технологияны қолданып, кесте басын форматтаңыз:

А5, Б5, С5, Д5, Е5 ұяшықтарын белгілеңіз

Меню жолында Формат - Ячейки - вкладка Выравнивание опциясын таңдаңыз:

По горизонтали: по центру

По вертикали: по центру

Отображение: переносить по словам опциясына флажок орнатыңыз

ОК

Немесе мәтінді орталыққа орнатудың стандартты вариантын қолданыңыз. Яғни ұяшықтарды белгілеп, саймандар панеліндегі По центру батырмасын басыңыз.

А5 ұяшығына номірленген тізім енгізу қажет. Тізімді автотолтыру арқылы жасау қажет. (1-15 –ке дейін болу қажет)

В5 (фамилиясы, аты, жөні) ұяшығынан студенттер фамилиясын енгізіңіз.

С5 ұяшығына бірінші студенттің сынақ кітапшасының № енгізіңіз, яғни 2012-1, келесі 2012-2енгізу қажет. (автотолтыру қолдану қажет)

В бағанына топтағы алынған бағалардың қорытынды санының атын енгізіңіз: В22 ұяшығына «өте жақсы», В23 ұяшығына – «жақсы», В24 – «қанағаттанарлық», В25 – «қанағатсыз», В26 – «келген жоқ», В27 – «БАРЛЫҒЫ».

Кестені өз қалауыңыз бойынша әсемдеңіз. «Шаблон» файлын сақтаңыз және ораңыз (свернуть).

2. Емтихандық ведомость құру.

Енді жаңа жұмыс кітабын құру қажет. Құрылған жаңа жұмыс кітабын «Книга 2» аттан «SESSION» атына өзгертіңіз.

Бұл жұмыс кітабында 4 бет болады. Бірінші бетте математика пәніне емтихандық мәліметтер көрсетіледі. Екінші бетте –физикадан. Үшінші бетте – тарихтан. Ал төртінші бетте әрбір студенттің алынған бағаларына сәйкес стипендия мөлшері саналады.

Жұмыс кітабында 3 бет қана болғандықтан тағы бір бет қосу керек. Ол үшін тағы бір бетті контекстті меню көмегімен Добавить лист опциясын таңдау арқылы қосыңыз. Беттерді Емтихан1, Емтихан 1(2), Емтихан 1(3), Стипендия деп атаңыз.

Шаблон кестесі бұл жұмыс кітабының үш бетінде қайталанатындықтан, Емтихан1, Емтихан 1(2), Емтихан 1(3) беттеріне мәліметтерді бір уақытта енгізіңіз. Ол үшін:

  •  Жұмыс кітабының бірден үш бетін белгілеңіз. Қажетті беттер бірінен соң бірі орналасқандықтан, бірінші бетке ярлыгын тышқанмен шерту арқылы өтіп, Shift пернесін басыңыз. Пернені жібермей тұріп емтихандық ведомостьтің ақырғы бетінің ярлыгын шертіңіз.
  •  ШАБЛОН файылын аш, белгілеу және CTRL+C пернесін басу, содан кейін SESSION файылының Бірінші беттің (Емтихан1) А1 ұяшығына мәліметтер енгізіңіз CTRL+V немесе Вставить батырмасы).

Осылайша SESSION жұмыс кітабының үш Бетінде Шаблон пайда болды.

Мәліметтерді алғашқы мысалдағыдай форматтаңыз.

НАЗАР АУДАР!  Әрі қарай жұмыс кітабының қандай да бір бетіне мәлімет енгізгіңіз келсе, қалған беттердің белгіленуін алып тастаңыз. Ол үшін бірінші бетке өтіп, оның ярлыгына тышқанмен шертіңіз, сосын Shift пернесін басып тұрып бірінші беттің ярлыгын тағы да шертіңіз.

Әрбір беттің D3 ұяшығына сәйкес пәннің аттарын енгізіңіз: математика, физика, тарих.

Математика пәнінен емтихандық ведомость құру үшін бағаларды келесі түрде енгізіңіз: «4» саны 4, «4» саны — 8, «3» саны —1, «2» саны — 1, «келемегендер» саны — 1.

Физика пәнінен емтихандық ведомость құру үшін бағаларды келесі түрде енгізіңіз: «5» саны 3, «4» саны — 6, «3» саны — 3, «2» саны —  1, «келемегендер» саны — 2.

Тарих пәнінен емтихандық ведомость құру үшін бағаларды келесі түрде енгізіңіз: «5» саны 3, «4» саны — 7, «3» саны —3, «2» саны — 1, «келемегендер» саны — 1.

Е6 ұяшығына сәйкес емтихан қабылдаушының фамилиясын енгізіңіз. Е бағанының ұяшықтарын қажетті өлшемге автотолтыруды жүзеге асырыңыз. Осындай операцияны Емтихандық ведомостьтің барлық беттерінде орындаңыз.

В бағанына топта алынған бағалардың қорытынды санын енгізіңіз В22 ұяшығына «өте жақсы», В23 ұяшығына – «жақсы», В24 – «қанағаттанарлық», В25 – «қанағатсыз», В26 – «келген жоқ», В27 – «БАРЛЫҒЫ».

Формулалар енгізу.

F6 ұяшығына формула енгізіңіз.

  1.  Курсорды осы ұяшыққа апарып қойыңыз.
  2.  Саймандар панелінен функциялар мастерінің x батырмасын таңдаңыз.
  3.  Сол жақ тізімнен функция түрін таңдаңыз: логикалық.
  4.  Оң жақ тізімнен функция атын таңдаңыз: ЕСЛИ.

Экранда формулалар палитрасы пайда болды.

  •  Алғашқы жолға D6=5 өрнегін жазыңыз
  •  Екінші жолға - 1
  •  Үшінші жолға - 0
  •  ОК батырмасын басыңыз.

Осылайша, формулалар жолында формула пайда болады: =ЕСЛИ(D6=5;1;0). Бұл дегеніміз: егер бірінші студенттің бағасы «5» (біздің жазуда D6=5) болса, онда F6 ұяшығында 1, ал кері жағдайда 0 пайда болады.

Осы түрде келесі ұяшықтарға формулалар енгізіңіз:

G6: =ЕСЛИ(D6=4;1;0)

H6: =ECJIИ(D6=3;1;0)

I6: =ЕСЛИ(D6=2;1;0)

J6: =ЕСЛИ(D6="келмеген";1;0)

Осы формулаларды әрбір студент үшін осылай енгізіп отырмау үшін формулаларды көшіруге болады. Ол үшін F6, G6, Н6, I6, J6 ұяшықтарын белгілеп, саймандар панелінен Копировать батырмасын шертіңіз, формулалар орналасуы қажет барлық жолдар мен бағандарды белгілеп, саймандар панеліндегі Вставить батырмасын шертіңіз. Барлық белгіленген ұяшықтар автоматты түрде формулалармен толтырылады. F, G, H, I, J бағандарында студенттің алған бағасына сәйкес 0 мен 1 сандары пайда болады. Формулаларды барлық ведомосттарға көшіріңіз.

Алынған бағалардың нақты бір түрінің суммалық санын анықтау өзгеше орындалады. «Өте жақсы» бағаларын есептеу үшін тышқан гұсқағышын D22 (B22-ге қарсы) ұяшығына орнатыңыз. Функциялар мастерін шақыртып келесі параметрлерді таңдаңыз:

  1.  функция категориясы: математикалық;
  2.  функция аты: СУММ;
  3.  ОК.

Экранда формулалар палитрасы пайда болды. Енгізу өрісінің шетінде орналасқан батырманы (қызыл стрелка) шертіңіз, палитра жинақталады. F6 ұяшығын белсенді етіп, тышқан батырмасын басып тұрып курсорды F бағанының бойымен F35 ұяшығына дейін тартыңыз. Жинақталған палитраны енгізу өрісінің шетінде орналасқан батырманы қайта басу арқылы ашыңыз. Палитраның бірінші жолында автоматты түрде жазылған формуланың дұрыс жазылуын және сумманың дұрыстығын тексеріңіз.  Егер барлығы дұрыс болса (қате тек ұяшықтар дұрыс белгіленбеген жағдайда болады), ОК басыңыз.  D22 ұяшығында өте жақсы бағалардың суммасы немесе =СУММ(F6:F20) формуласы пайда болады. Осы тәсілмен басқа бағалардың санын есептеңіз.

Барлық алынған бағалардың суммасын да (БАРЛЫҒЫ) осылайша есептеуге болады немесе Автосумма батырмасының көмегімен есептеуге болады:

  •  Курсорды D27 ұяшығына орнатыңыз;
  •  «» (Автосумма) батырмасын шертіңіз;
  •  бағалардың барлық түрлерінің суммасын есептеу үшін ұяшықтарды белгілеңіз (D22:D26);
  •  Enter.

D27 ұяшығында бағалардың жалпы саны (20) немесе =СУММ(D22:D26) формуласы пайда болады.

Барлық формулаларды барлық ведомосттарға көшіріңіз.

2. Енді «Стипендия» бетін толтырамыз. Формулаларды қолданып стипендия тағайындалуын есептейміз.

«Стипендия» бетін ашыңыз. В1 ұяшығына кесте атын енгізіңіз: «СТИПЕНДИЯ», В2 ұяшығына «минимум», С2 – «стипендия», D2 – 15000 (минимал стипендия мөлшері). A5 және B5 ұяшықтарынан бастап, А20 және В20 ұяшықтарына дейінгі А бағанын (студенттердің реттік нөмірлерімен) және В бағанын (студенттер фамилияларымен) «Шаблон» файлынан көшіріңіз. Қосымша бағандар қосыңыз: «Орташа балл» (C5 ұяшығы), «тапсырылған емтихандар саны» (D5) және «Стипендия» (E5).

Студенттің орташа балын есептеу үшін С6 ұяшығына орташа балды есептеу формуласын енгізу керек. Бұны келесідей орындаңыз:

  •  Тышқан нұсқағышын С6 ячейкасына орнатыңыз;
  •  Функциялар мастері батырмасын шертіп, диалогтық терезеде параметрлерді таңдаңыз:
  1.  функция категориясы: статистикалық;
  2.  функция аты: СРЗНАЧ;
  3.  ОК.

Экранда формулалар палитрасы пайда болады.

  •  Курсорды бірінші жолға орнатыңыз. Енгізу өрісінің шетінде орналасқан батырмаға шертіңіз, палитраны жиналады. Емтихан1 бетінің ярлыгын шертіп, бірінші студенттің бірінші емтихан бойынша алған бағасын D6 ячейкасына енгізіңіз. Енгізу өрісінің шетінде орналасқан батырмаға қайта шерту арқылы палитраны ашыңыз.
  •  Курсорды екінші жолға орнатыңыз. Енгізу өрісінің шетінде орналасқан батырмаға шертіңіз, палитраны жиналады. Емтихан2 бетінің ярлыгын шертіп, бірінші студенттің екінші емтихан бойынша алған бағасын D6 ячейкасына енгізіңіз. Енгізу өрісінің шетінде орналасқан батырмаға қайта шерту арқылы палитраны ашыңыз.
  •  Курсорды үшінші жолға орнатыңыз. Енгізу өрісінің шетінде орналасқан батырмаға шертіңіз, палитраны жиналады. Емтихан3 бетінің ярлыгын шертіп, бірінші студенттің үшінші емтихан бойынша алған бағасын D6 ячейкасына енгізіңіз. Енгізу өрісінің шетінде орналасқан батырмаға қайта шерту арқылы палитраны ашыңыз.
  •  Жазылған формуланың дұрыстығын (таңдалған ұяшықтардың дұрыстығын) тексеріңіз. Қате болмаған жағдайда - ОК.

С6 ячейкасында =СРЗНАЧ('Емтихан1'!D6;' Емтихан1(2)'!D6;' Емтихан1(3)'! D6) формуласымен анықталған бірінші студенттің орташа баллының мәні көрсетіледі.

С бағанының  барлық  ұяшықтарына формуланы көшіреміз. Ол келесі әдіспен орындалады: С6 ұяшығын белсенді етіңіз, нұсқағышты ячейканың оң жақ төменгі бұрышына орналастырыңыз, тышқан нұсқағышы крест түріне ие болғанда, тышқанның сол жақ батырмасын басып тұрып, нұсқағышты қажетті өлшемге дейін созыңыз (ақырғы студентке дейін -  С20). Ұяшықтар автоматты түрде әрбір студентің орташа баллының мәндерімен толтырылады.

Кейбір ұяшықтарда орташа балл бірнеше ондық цифрдан тұрады. Бізге ондық санның біреуі ғана жеткілікті болғандықтан, нұсқағышты қажетті ұяшыққа апарып, Форматирование саймандар панеліндегі «Уменьшить разрядность» батырмасының көмегімен қалған ондық сандарды алып тастауға болады.

Әрбір студенттің тапсырған емтихан санын есептеу үшін D6 ұяшығына Функциялар мастерінің көмегімен құрылған формуланы енгіземіз.

  •  D6 ұяшығына тышқан нұсқағыгын орнатыңыз;
  •  Функциялар мастері батырмасын шертіп, диалогтық терезеден параметрлерді таңдаңыз:
  1.  функция категориясы: статистикалық;
  2.  функция аты: СЧЕТ;
  3.  ОК.

Экранда формулалар палитрасы пайда болады.

  •  Нұсқағышты бірінші жолға орнатыңыз. Палитраны жинаңыз. Емтихан1 бетінің ярлыгына шертіп, бірінші студенттің бірінші емтиханы бойынша алған бағасы бар D6 ячейкасын таңдаңыз. Палитраны ашыңыз.
  •  Курсорды екінші жолға қойып, палитраны жинаңыз. Емтихан1(2) бетінің ярлыгына шертіп, бірінші студенттің екінші емтиханы бойынша алған бағасы бар D6 ячейкасын таңдаңыз. Палитраны ашыңыз;
  •  Курсорды үшінші жолға қойып, палитраны жинаңыз. Емтихан1(3) бетінің ярлыгына шертіп, бірінші студенттің үшінші емтиханы бойынша алған бағасы бар D6 ячейкасын таңдаңыз. Палитраны ашыңыз;
  •  Жазылған формуланың дұрыстығын (әрбір студенттің тапсырған емтихандар санын есептеу ұяшықтарының таңдалу дұрыстығын) тексеріңіз. Қате жоқ болған жағдайда – ОК басыңыз.

D6 ұяшығында =СЧЕТ('Емтихан1'! D6;'Емтихан 1(2)'! D6;'Емтихан 1(3)'! D6) формуласымен есептелген бірінші студенттің тапсырған емтихандарына сәйкес сан шығады.

D бағанының  барлық  ұяшықтарына формуланы көшіреміз. Ол келесі әдіспен орындалады: D6 ұяшығын белсенді етеміз, нұсқағышты ұяшықтың оң жақ төменгі бұрышына орналастырамыз, тышқан нұсқағышы крест түріне ие болғанда, тышқанның сол жақ батырмасын басып тұрып, нұсқағышты қажетті өлшемге дейін созамыз (ақырғы студентке дейін – D20). Ұяшықтар автоматты түрде формуламен толтырылады. Әрбір фамилияға қарсы тапсырылған емтихандардың саны шығады.

Жоғарыда айтылғанның бәрін ескере отырып және формулаларды енгізуден алынған тәжірибелерді қолданып, студенттің стипендиясының мөлшерін есептейтін формуланы Е6 ячейкасына енгізіңіз:

=ЕСЛИ(И(С6>=4,5;D6=3);$D$2*1,5;ЕСЛИ(И(С6>=4;D6=3);$D$2;0))

Формуланы енгізу «Enter» пернесін басумен аяқталатынын ұмытпаңыз.

Бұл формуланы Е бағанының барлық ұяшықтарына көшіріңіз (20 жолға дейін). Үлгеріміне байланысты әрбір студентке стипендияны тағайындау автоматты түрде жүзеге асырылады.

Диаграмма құру.

Студенттердің орташа баллы бойынша және стипендия алатын студенттердің көрсеткіші бойынша диаграмма құру қажет. Диаграмманың типі еркін.


 

А также другие работы, которые могут Вас заинтересовать

14991. Ұлы даланың астаналары 52.5 KB
  Ұлы даланың астаналары Дидарыңда Мәңгіліктің мұңы ұйыған Ұлы Дала... Керуендеп көшкен тұтас дәуірлер ол үшін қасқағымдық мезет қана. Қатпарлы тау аңырған оқшау төбелермен толқындап шексіздікке маңған ұлан жазық алапат кеңістік мұхитының шежіреестелігі де біртүрлі...
14992. Мұражай тәрбие өзегі 67.5 KB
  Мұражай тәрбие өзегі Ақселеу Сланұлы Сейдімбеков бұрыны Жезқазған қазіргі Қарағанды облысы Жаңаарқа ауданына қарасты Дружба совхозына 1942 жылы дүниеге келген. 1962 жылдан 1968 жылға дейін Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінде оқып журналистика факульте...
14993. Шу өңірінің тарихын білеміз бе 58 KB
  Шу өңірінің тарихын білеміз бе Біздің білетініміз Шу тарихын зерттеп жүрген екі ғалым бар. Бірі тарих ғылымдарының докторы профессор Қожа Ахмет Ясауи атындағы Халықаралық қазақтүрік университетінің құрметті профессоры Әбу Насыр ӘлФараби атындағы Қазақ ұл...
14994. Web-бет дизайны, HTML 504 KB
  Webбет дизайны HTML Кіріспе Қазақстан Республикасының білім беру жүйесін ақпараттандыру еліміздің даму стратегиясының негізгі бағыттарының бірі себебі ХХІ ғасыр – білім беру жүйесін ақпараттандыру ғасыры. Информатика пәнінің орта білім беру жүйесіндегі ролі ...
14995. Интернет жүйесі 622.5 KB
  Интернет жүйесі Интернет туралы ұғым. Жиырмасыншы ғасырдың аяғында пайда болған Интернет қазір жер шарының әр түкпірін байланыстырып сан алуан адамдарды елдер мен құрылқтарды біріктіріп отыр. Интернет 1960 жылдары АҚШта дүниеге келдi.Оны соғыс бола қалған жағ...
14996. Информатиканы ойын–пән ортасында оқытуда қолданылатын ойын түрлері 214 KB
  Информатиканы ойын–пән ортасында оқытуда қолданылатын ойын түрлері АНДАТПА Ғылыми жобада өздігінен танымдылықты ойынпән ортасында дамыту оқушылардың қиялын зеінің қабылдауын логикалық ойлауын жетілдіруі туралы айтылған. Төменгі сыныптарда информатикан
14997. Информация және информатика 79 KB
  Информация және информатика 1.1. Информация Біз бәріміз бала кезімізден бастап информация алмасу процесіне қатысамыз. Кітап газет және журнал оқығанда радио тыңдап теледидар көргенде мұғаліммен атааналармен достарымызбен әңгімелескенде әртүрлі информаци...
14998. Ахмет Байтұрсынұлының шығармалары 55.5 KB
  Ахмет Байтұрсынұлының шығармалары Қалайда халықты ояту оның санасына жүрегіне сезіміне әсер ету жолдарын іздеген ақын айналып келгенде ұлы Абай тапқан соқпақ орыс әдебиеті үлгілерін пайдалану аударма жасау дәстүріне мойынсынады. Бұрынғы ескіертегі химия үлгіл...
14999. Абай жолы романындағы тарихи шындық эволюциясы 57.5 KB
  УДК 63.3 АБАЙ ЖОЛЫ РОМАНЫНДАҒЫ ТАРИХИ ШЫНДЫҚ ЭВОЛЮЦИЯСЫ Н.Қ.Сманова Б.Д.Тажикова Керімбай атындағы №12 орта мектептреусрстық орталығы Тараз қ. Абай эпопеясы творчестваның Тылсым сырына өмір мен өлеңнің өза...