2363

Аграрні відносини на українських землях у другій половині XIX ст.

Конспект урока

История и СИД

Мета: з’ясувати особливості соціально-економічного розвитку українських земель напередодні селянської реформи 1861 р., ознайомити учнів із проведенням аграрної реформи 1861 р., її особливостями і наслідками.

Украинкский

2013-01-06

44 KB

74 чел.

Урок №24

Тема: аграрні відносини на українських землях у другій половині XIX ст.

Мета: з’ясувати особливості соціально-економічного розвитку українських земель напередодні селянської реформи 1861 р.; ознайомити учнів із проведенням аграрної реформи 1861 р., її особливостями і наслідками.

Основні терміни і поняття: соціальна структура суспільства, економічна криза, розшарування селянства, соціальна революція, промисловий переворот, ринкові відносини.

Обладнання: підручник, карта, атлас.

Тип уроку: вивчення нового матеріалу.

Хід уроку.

  1.  Організаційний етап.

  1.  Вивчення нового матеріалу.

  1.  Вплив аграрної реформи уряду Франца-Йосифа 1848 р. на розвиток економіки в західноукраїнських землях.

Дивимося урок №17 перше питання.

  1.  Українські землі напередодні реформи 1861 р.

Особливості економічного і політичного розвитку українських земель напередодні аграрної реформи 1861 р.:

  •  низька продуктивність праці селян-кріпаків і, як результат, неспроможність задовольнити потреби власних і поміщицьких господарств;

  •  зубожіння великої частини поміщиків і більшості кріпосних селян;

  •  зменшення кількості селян-кріпаків;

  •  відставання Росії у військовій справі від провідних європейських держав;
  •  наростаючий опір із боку прогресивних кіл суспільства проти кріпосницьких порядків;

  •  осудження європейськими країнами станового устрою Російської імперії.

   3 січня 1857 р. було створено Таємний комітет, який пізніше був перейменований на Головний комітет у селянських справах.

3. Селянська реформа 1861 р. в Наддніпрянській Україні. Зміни в сільському господарстві.

   19 лютого 1861 р. було оприлюднено Положення про селян, що вийшли з кріпосної залежності.

а) підготовка селянської реформи.

б) особисте звільнення селян.

Правовий статус особисто вільних селян

Пережитки кріпацтва в правовому статусі селян пореформеної доби

  •  селяни здобули низку громадянських прав – особмстих і майнових;

  •  поміщики втратили будь-які права на селян;

  •  селяни отримали право укладати угоди як із приватними особами, так і з державними установами, займатися торгівлею і промисловістю, володіти рухомою і нерухомою власністю, самостійно виступати в суді в різних справах – цивільних і кримінальних;

  •  селяни мали право брати участь в органах місцевого самоврядування, переходити в інші стани (поміщицтво, купецтво та ін.), вступати до навчальних закладів, на службу тощо;

  •  ставши вільними, селяни залишалися нижчим станом;

  •  селяни відповідали за кожний свій крок.
  •  селяни сплачували подушний податок до 1866 р.;

  •  відбували рекрутчину;

  •  до 1904 р. до селян застосовувалися тілесні покарання;

  •  протягом девяти років після оголошення реформи селянин не мав права відмовитися від наділу, а значить залишити село.

в) селянські наділи.

Наділи:

  •  присадибні;

  •  польові.

 Поміщик сам визначав де дати наділ.

  Відрізки – якщо селянин до реформи 1861 р. користувався більшою частиною землі, ніж йому було положено після реформи, то зайву землю забирали (відрізали).

  Тимчасовозобовязані – це селяни, що відбували оброк та панщину до укладення добровільної угоди з поміщиком про отримання визначеного земельного наділу.

   Ця категорія селян зберігалася 20 років.

г) викупна операція.

    Селяни за отримання наділу землі змушені були платити викуп протягом 49 років.

д) державні селяни.

е) наслідки аграрної реформи.

4. Капіталізація. Ринкові відносини.

Розподіл орної землі, за реформою 1861 р.:

  •  державі та церкві – 8 %;

  •  селянам – 46 %;

  •  поміщикам – 46 %;

  1.  Закріплення нових знань і вмінь учнів.

  1.  Коли було відмінено кріпацтво на західноукраїнських землях?
  2.  Які були особливості розвитку українських земель напередодні реформи 1861 р.?

  1.  Охарактеризуйте особливості селянської реформи 1861 р.

  1.  У чому полягало історичне значення аграрної реформи 1861 р. в Російській імперії?

  1.  Підсумок уроку.

  1.  Домашнє завдання.

Параграф 19-20.

Реферат на тему: Особливості проведення аграрної реформи 1861 р. на українських землях.


 

А также другие работы, которые могут Вас заинтересовать

74098. Ыбырай Алтынсарин 24.63 KB
  Ыбырай 1841 жылы қазан айының 20сында қазіргі Қостанай облысы Қостанай ауданында дүниеге келеді. Сөйтіп немересі кішкентай Ыбырайды Орынборда ашылады деп күтілген орысқазақ мектебіне күні бұрын жаздырып қояды. Атаң мұнда анаңмен есенаман Сүйіп сәлем жазады бүгін саған.
74099. Скиф-сақ әлеміндегі қоғамдық ұйымдар 24.17 KB
  I мыңжылдықтың басы сақ қоғамындағы алғашқы рулық қатынастар ыдырап жаңа әлеуметтік құрылымның қалыптасу үрдісінің жедел жүруімен сипатгалады. Сол кездің өзіндеақ алғашқы ірі қоғамдық еңбек бөлінісінен мыс пен қола металлургиясының тууы мен дамуынан кейін алғашында үлкен патриархаттық ал одан кейін шағын және моногамиялы отбасылар окшаулана бастады. Археологиялық деректер жеке адамдық ал кейін барып отбасылық меншіктің шыққанын айқын көрсетеді. II мыңжылдыктың аяғында және I мыңжылдыктың басында қыш ыдыстар мен кейбір қола заттарға...
74100. Қаңлы мемлекеті 22.17 KB
  II ғасырдың екінші жартысында ЧжанЦянь Қаңлы жерлерінің оңтүстігінде юечжиге ал солтүстігінде ғұндарға тәуелді екенін айтса біздің заманымыздағы I ғасырда мұндағы жағдай өзгереді. Егер Чжан Цянь юечжи әскерін 100200 мың ал қаңлы әскерін 90 мың деп хабарлаған болса ЦаньХаньШу енді қаңлы әскерін 120 мың юечжи әскерін 100 мың дейді14. Бұл кезенде Орта Азиядағы қос өзен аралығында юечжилердің негізгі бөлігінің оңтүстікке сол жағалаудағы Бактрияға ығысуы жерге отырықшылық орын алып жекежеке бес иелікке бөлінгенін мұның өзі қаңлымен...
74101. Қазан Хандығы 21.84 KB
  Қазанға орнығып бұл хандықтың дербес болуына негіз салды. Қазан Хандығы тұрғындарының негізгі кәсібі егіншілік болды; оған қосымша мал шаруашылығы баубақша жабайы араның балын жинау аңшылық балықшылық кәсіптерімен айналысты. Қазан Хандығында жоғары өкімет билігі ханның қолында болды бірақ оған ірі ақсүйектер кеңесі диуан бағыт сілтеп бақылау жүргізіп отырды.
74102. Қазақстан жеріндегі әскери қозғалыстар мен соғысқа кіруі 21.52 KB
  Қазақстан азамат соғысы жылдарында 19181920 жж. Ленин қол қойған халық комитетінің декреті бойынша қырғыз қазақ революциялық комитеті қүрылды. Оның қарамағына Қазақ Совет автономиясы жарияланып өлке Советтерінщ құрылтай съезі шақырылғанға дейін қазақ тұрғындары мекендеген Орал ТорғайАқмола Семей облысы мен Астрахань губерниясы жерівдегі барлық жоғарғы әскериазаматтық басқармалар берілді.
74103. Көтерілістің шығу себептері 21.34 KB
  Қатардағы қарапайым қазақтар жерді солардан жалға алып пайдаланды. Қазақ ақсүйектері орыс помещиктерінен жалға алған жерлерді өздерінің жеке қалауы бойынша қазақ ауылдарынакөтеріңкі қымбат бағаға тағы да қайыра жалға беріп отырды. Сөйтіп қазақтардан әр түрлі айыппұлдар мен алымсалықты еселеп алып тұрды 1836 жылы халық көтерілісі басталды.
74104. соты және олардың қазақ қоғамы өміріндегі атқарған рөлі 21.14 KB
  XIX ғасырдың 20жылдарынан бастап патша үБилер билер соты және олардың қазақ қоғамы өміріндегі атқарған рөлі[өңдеу] Ресей Қазақстан аумағына азаматтық және әскери сот жүйесін енгізгенге дейін мұнда дәстүрлі билер соты болатын. Қазақ қоғамында билер ешқашан сайланып та тағайындалып та қойылмаған. Ондай билердің атақдаңқы жөніндегі хабар дала тұрғындары арасына тез таралатын.
74105. Түрік қағандығы 20.71 KB
  Түрік немесе қажыр қайраттылар деген атпен белгілі болды. Түрік қағанаты Түрік Қағандығының қоғамдық өмірінде әскери іс маңызды орын алды. Түріктер мал шмен аңшылықпен айналысты.