68680

Ұйым стратегиясының қалыптасуы және оны жүзеге асыру жолдары

Доклад

Менеджмент, консалтинг и предпринимательство

Стратегиялық жоспарлау басқару шешімін қабылдауға қакерлер алдына бірлесіп жұмыс істесуі нәтижесінде жеткен жетістіктері үшін көтерме сыйлық берілітіндігі ескеріледі сондайақ олардың арасындағы кекілжіңге даудамайға дер кезінде тосқауыл қойылады.

Казахский

2014-09-24

56 KB

6 чел.

7- дәріс. Ұйым стратегиясының қалыптасуы және оны жүзеге асыру жолдары

Көп жылдан бері әскери басшылар стратегия терминін қолданып келеді. "Стратегия" геректің - "генерал өнері" деген сөзінен шыққан. "Стратегия" терминіні осы уақытқа дейін жарыс, бәсеке мағынасында қолданылып келгенімен, қазіргі кезде бұл атау кәсіпорын қызметінің жалпы концепциясын білдіреді.

Старатегия дегеніміз ұйымның міндетті ісін орындауды және мақсатына жетуді қамтмасыз ететін жан-жақты жоспар жиынтығы болып саналады.

Старатегиялық жоспарлау дегеніміз басшы қабылдаған әрекеттері мен шешімдер жиынтығы, сол арқылы ұйымның өз мақсатына жту үшін басшы арнайы стратегияны іздестіреді.

Стратегиялық жоспарлау басқару шешімін қабылдауға қакерлер алдына бірлесіп жұмыс істесуі нәтижесінде жеткен жетістіктері үшін көтерме сыйлық берілітіндігі ескеріледі, сондай-ақ олардың арасындағы кекілжіңге, дау-дамайға дер кезінде тосқауыл қойылады.

Стратегиялық жоспарлау дегеніміз - бұл кәсіпорын басшылығымен қабылданатын әрекеттер және шешімдер жиынтығын көрсетеді, ол ұйымның өзінің мақсаттарына жетуге көмектесу үшін арналған арнаулы стартегияларды дайындауға әкеледі.

Стратегиялық жоспарлау процессі басқару шешімдерін қабылдауға көмектесетін, құрал болады. Оның міндеті - ұйымдағы жеткілікті дәрежедегі жақсылықтар мен өзгерістерді қамтамасыз ету.

Ұйымның жалпы мақсатының негізі ол ұйымның міндетті ісін анықтау. Мақсаты: Ол осы міндетті істі жүзеге асыру үшін жасалынады.

Ұйымның жетістігіне шын үлес қосу үшін мақсаттың әртүрлі сипаттамсы болу керек.

Мақсат нақты өлшемді болуы керек

Мақсат уақытқа бағытталуы керек. Сол үшін ол үшке бөлінеді:

― ұзақ мерзімді;

― орта мерзімді ;

― қысқа мерзімді мақсат.

Ұзақ мерзімді мақсаттың жоспралау деңгейі 5 жылға тең. Ұйымдар бұл мақсатты ең алдымен тұжырымдайды;

Орта мерзімді мақсаттың жоспарлау деңгейі 1-5 жыл аралығында;

Қысқа мерзімді мақсаттың жоспарлау деңгейі 1 жылға дейін.

3. Мақсат қол жетерлік болу керек

4. Соңынан, ұйымның көптеген мақсаттары тиімді болу

үшін олар бір-біріне үйлесу керек, яғни бір мақсаттың

орындалуына кедергі болмауы керек.

Сыртқы ортаны бағалағанда үш параметрге сүйенеді.

Ағымды стратегияның әртүрлі аспектіне ықпал ететін өзгерістерді бағалау.

Фирманың ағымды стартегиясына қауіп төндіретін факторларды анықтау.

Жалпы фирманың мақсатына түзету енгізгенде қандай факторлардың мүмкіншіліктері жоғары.

Сыртқы ортаны талдау процесс болып келеді, себебі ол арқылы стратегиялық жоспарды жасаушылар фирманың мүмкіншіліктерін және оған келетін қауіпті анықтау үшін сыртқы факторларды бақылайды.

Ұйымдардың кездесетін мүмкіншіліктері мен қауіптерін облысқа бөліп айтуға болады. Ол облыстар: экономика, саясат, нарық, технология, бәсекелестік, халықаралық жағдай және әлеуметтік тәртіп.

Сыртқы ортаны талдау арқылы ұйым қауіп пен мүмкіндіктердің тізбегін жасайды.

Келесі проблема ол басшылардың сыртқы жағдайларды пайдаланып, фирманың ішіндегі байланысын анықтау.

Ішкі проблеманың диагнозын анықтауға керек процесті басқаруды зерттеу деп атайды.

Басқарудағы зерттеу дегеніміз - ұйымның стратегиялық мықты және әлсіз жақтарын анықтайтын ұйымның функционалдық зоналарының методикалық бағасын айтады.

Басқаруды зерттеу жұмысын жеңілдету үшін 5 функция ұсыналады. Олар: маркетинг, финанс (бухгалтерлік есеп), операция (өндіріс), адам қоры және корпорацияның бейнесі мен мәдениеті.

Ұйымға келетін сыртқы қауіп пен мүмкіншілік күші салыстырғаннан кейін, басқарушы стратегияны анықтайды.

Ұйымның алдында 4 негізгі стратегиялық альтернатива қарастырлады. Олар: өсудің шектеулі; өсу; қысқарту және осы үш стратегины үйлестіру .

Өсудің шектеулі старатегиясының мақсаты инфляцияға енгізу кіргізілгеннен кейін жеткендегі жағдайдан бастап сипаттайды. Өсудің шектеулі стратегиясы кемеліне жеткен, орнықты технологиясы бар өндірістерде, ұйымдар өзінің жеткен жағдайына қанағаттанған жағдайда қолданылады. Бұл альтернативаны ұйымдар ең жеңіл, ең қолайлы және қауіпсіз қимыл әдіс ретінде таңдайды.

Өсу екінші альтернатива болып табылады. Ол технологиясы тез өзгеріп отырған динамикалық даму салаларында қолданылады. Бұл альтернативаны өз фирмаларын тоқырау жағдайындағы рыноктан шығу үшін диверсификацияға талпынған басқарушылар қолданады.

Диверсификация дегеніміз - әр алуандық жан-жақты даму. Өндіріс диверсификациясы бір-бірімен өзара байланысты емес көптеген өндіріс түрлерінің бір мезгілде дамуы, өндірілетін өнімнің түр-түрін көбейту.

Стагнация - өндірістегі, саудадағы қандай да бір процестердегі тоқырау. Көп басқарушыларға өсу дегеніміз - өкіметке ие болу,ал өкімет дегеніміз - игілік.

Өсу ішкі және сыртқы өсу болып 2-ге бөлінеді.

Ішкі өсу тауарлардың ассортиментін кеңейткенде болады.

Сыртқы өсу - ол аралас тік және көлденең өсу түрлерінде болуы мүмкін.

Ең сирек кездесетін альтернатива ол қысқарту стратегиясы. Қысқарту стратегиясы шеңберінде бірнеше варианттар болуы мүмкін.

Жою. Оның негізгі ұйымның материалдық запастары мен активтерін толық сатылымға жіберу.

Артықтрын алып тастау. Фирмалар қызмет түрін немесе бөлімдерін өздерінен алып тастағанды ұтымды деп нені есептейді.

Қысқарту немесе өзгерту стратегиясы. Тоқырау экономикасында көптеген фирмалар табыстарын көбейтемдеп қызметтерінің бір бөлігін қысқартуды мақсат тұтады. Қысқарту стратегиясы ұйымдарды экономикалық құлдыраудан сақтап қалу мақсатында қолданады.

Үйлестіру стратегиясы. Оны әр түрлі салада белседі қызмет істеп жүрген ірі фирмалар қолданылады. Үйлестіру стратегиясы жоғарғы айтылған - өсуді шектеу, өсу, қысқарту альтернативаларының кез келген бірліктері.

Стратегиялық альтернативаны қарағаннан кейін, басқарушылар соның ішінен таңдауға кіріседі. Мақсат: стратегиялық альтернативаны таңдау. Бұл таңдауға әртүрлі факторлар әсер етеді. Олардың негізгілері:

Тарату. Оның тиімді варианты болып ұйымның материалдық запастары мен активтерін толық сатуға жіберу.

Артығын кесіп тастау. Фирмалар өзінен кейбір бөлімшелерді не қызмет түрін өзінен алып тастағанды тиімді деп жиі қолданады.

Қысқарту немесе бағытын өзгерту. Тоқырау экономикасында көптеген фирмалар табысын көбейту мақсатымен өзінің қызметінің бір бөлігін қысқартады.

Қысқарту стратегиясына көбінесе компанияның қызмет көрсеткіштері төмендеген жағдайда, немесе экономикасы басылға ұйымда сақтап қалу үшін сүйенеді.

Стратегиялық альтернативаларды қарағаннан кейін, басшылар нақты стратегия қарастырады. Оның мақсаты стратегиялық альтернативаны таңдау.

Басшылардың стратегиялық таңдауына әртүрлі факторлар әсер етеді. Оның кейбіреулері мыналар:

Тәуекел. Тәуекел компаниясының өмірінің фактісі. Жоғарғы дәрежелі тәуекел компанияны күйзелтеді.

Стратегияның өткенін білу. Көбінесе басшылар саналы түрде немесе ойланбастан фирманың таңдап алған бұрынғы стратегиялық альтернативасының ықпалында болды.

Иеліктерге әсері. Көбінесе акция иелері нақты стратегиялық альтернативаны таңдағанда басшылық икемділігін шектейді.

Уақыт факторы. Шешім қабылдағанда уақыт факторы ұйымды табысқа немесе сәтсіздікке ұшырауына мүмкіндік туғызады. Жақсы идеяның өзі мезгілсіз кезде іске асырғанда ұйымды күйретуге әкеп соқтырады.

Тактикалық жоспарлау

Стратегиялық жоспарлаудан шығатын қысқа мерзімді жоспарлауды тактика деп атаймыз.

Тактикалық жоспардың негізгі сипаттамасы.

Стратегияның дамуы үшін тактиканы жетілдіреді.

Стратегияға қарағанда тактика қысқа мерзімге есептеледі.

Стратегияның нәтижесін бірнеше жылдың ішінде де анықталмаса, ал тактикалық нәтиже керісінше тез көрінеді және нақты істермен ара қатынастығы жеңіл бөлінеді.

Тактикалық жоспарлау әр түрлі формада болуы мүмкін. Соның бірі ұзақ мерзімді жоспарды қысқа мерзімді жоспарға детальдап бөлу процесі.

Ұйымдарда бір жылға өндірістік жоспар, финанс жоспары және маркетинг жоспары қарастырылады.

Сонымен қатар жоспарлаудың түрлеріне индикативтік және ішкі фирмалық жоспарлау жатады.

Индикативтік жоспарлау ол мемлекеттің әлеуметтік-экономикалық дамуының ғылыми негіздегі мақсатын анықтау және осы мақсатының жүйесі мен параметрін және оған жетудің әдістерін анықтайды.

Индикативтік жоспар нарық экономикасы жағдайындағы мемлекеттік әлеуметтік-экономикалық саясаттың орындалғандығының бағыты мен әдістерін негіздейді. Ондай жоспралау үшін аймақтардың, мекемелердің, өндірістердің және барлық халықтың құқығы мен мүддесі сақатлынады.

Индикативтік жоспардың жүйесі стратегиялық , орташа тығыздық және ағымдық жоспарды кіргізеді, енгізеді.

Стратегиялық жоспар мынадай бөлімдерден тұрады:

― әлеуметтік-экономикалық жағдайды талдау;

― әлеуметтік-экономикалық даму концепциясы;

― негізгі макроэкономикалықкөрсеткіштер;

― Ұлттық бағдарлама.

Ішкі фирмалық жоспарлау басқарудың функциясы ретінде микродеңгейде маңызы зор.

Ішкі фирмалық жоспралаудың мақсаты:

― фирманың жұмыс істеу ортасының құбылмалығы

және белгісіздіктің теріс әсерін жою;

― көңілді басты мақсатқа шоғырландыру;

― экономикалық жұмыс істеуге жеткізу;

Сыртцы ортаныц талдауы мен багалануы.

Басшылыктагы миссиялар мен мак,саттарды к,урып болганнан кейш

стратегиялык; жоспарлаудьщ диагностикалык этабы басталады.

Б1ршпн кддамы сыртк;ы ортаны зерттеу болып табылады.

Басшылар сыртцы ортаны уш параметр бойынша багалайды: узак;мерз1мд1

жэне тактикалык жоспарлаумен колданып байланыскдн енггзу процеа,

к,иыны болып, политика, процедура жэне хук,ык,тар болып табылады.


 

А также другие работы, которые могут Вас заинтересовать

28682. Национально-государственное размежевание в Средней Азии и образование новых советских социалистических республик 12.23 KB
  Первыми субъектами СССР были четыре союзные республики: РСФСР УССР БССР и ЗСФСР. В дальнейшем СССР пополнялся новыми субъектами. На первом этапе развития Союза ССР происходило национальногосударственное размежевание в Средней Азии на территории Туркестанской АССР входившей в состав РСФСР и двух самостоятельных государств Хорезмской и Бухарской народных советских республик. были приняты декларации об образовании Узбекской ССР и Туркменской ССР.
28683. Образование СССР. Договор и Декларация об образовании СССР, их правовые основы 13.48 KB
  Образование СССР. Договор и Декларация об образовании СССР их правовые основы. Образование СССР определяется след. предпосылкой образования СССР было существование в республиках аналогичного режима диктатуры пролетариата.
28684. Разработка и принятие Конституции СССР 1924 г. Ее основные положения 12.45 KB
  Разработка и принятие Конституции СССР 1924 г. Конституция СССР 1924г. Она была принята ЦИК СССР 6 июля 1923 г. II Всесоюзным съездом Советов СССР.
28685. Военная реформа 1924 - 1925 гг. Создание территориально-милиционной системы и укрепление кадрового состава Красной Армии 12.76 KB
  Вместо единого Штаба Рабочекрестьянской красной Армии создано 3 самостх управления: Штаб РККА Главное Управление РККА и Инспекторат РККА. Штаб РККА становится основным органом управления в системе военного ведомства на котй возлагались задачи разработки общих вопросов обороны на случай войны. управление ГУ РККА возлагались задачи управления текущей жизнью армии и обеспечения ее повседневных нужд. Инспекторат РККА ведал боевой подготовкой войск и командного состава а также инспектированием Вооруженных сил.
28686. Реконструкция сельского хозяйства. Совершенствование форм управления промышленностью, и сельским хозяйством в конце 20-х - начале 30-х гг. 13.37 KB
  Совершенствование форм управления промышленностью и сельским хозяйством в конце 20х начале 30х гг. С этого времени косвенное регулирование вытесняется элементами непосредственного управления. На место функциональной системы управления экономикой пришел отраслевой и производственнотерриториальный принцип.
28687. Мероприятия партии и правительства по проведению коллективизации: плюсы и минусы 12.53 KB
  началась массовая коллективизация заготовительная компания приняла насильственный характер рыночные механизмы были сломлены. сплошная коллективизация должна была завершиться на Северном Кавказе Нижнем и Среднем Поволжье. Принудительная коллективизация вызвала забой скота и падение урожаев а выкачивание хлеба из села выросло.
28688. Попытка установления парламентской монархии в 1-ом десятилетии XX в 14.11 KB
  Об учреждении Госой думы и Положение о выборах в нее Манифест 17 окт. Об усовершенствовании госного порядка и Осные законы от 23 апр. Согласно августовским Манифесту и Положению Гос. К компетенции Думы относились: разработка и обсуждение законов обсуждение госго бюджета и др.
28689. Изменение в государственном строе России в результате первой русской буржуазной революции. Новые избирательные законы 13.43 KB
  Изменение в государственном строе России в результате первой русской буржуазной революции. Основным событием явилось создание представительного органа Государственной думы. был подписан Манифест об учреждении Госной думы. В законе указывалось что она формируется для предварительной разработки и обсуждения законопроектов коте в дальнейшем должны поступать в Госный совет.
28690. Государственные Думы и их классовый состав. Обсуждение аграрного вопроса на них 13.76 KB
  Государственные Думы и их классовый состав. Первое заседание Государственной думы состоялось 27 апреля 1906 года в Таврическом дворце СанктПетербурга. Обсуждались 2 проекта по аграрному вопросу: от кадетов 42 подписи и от депутатов трудовой группы Думы 104 подписи. Трудовики требовали для обеспечя крестьян отвести им участки по трудовой норме за счет казенных удельных монастырских и частновладельческих земель превышающих трудовую норму введение уравнительнотрудового землепользя объявления политой амнистии ликвидации Госного...