70923

Металлургиялық процестер теориясы

Лекция

Производство и промышленные технологии

«Металлургиялық процестер теориясы» курсының мақсаты қара және түсті металдар өндірісін технологиясында қолданылатын үрдістер механизмін, кинетика, және химиялық термодинамика негіздерін оқу болып табылады.

Казахский

2014-10-30

34.74 KB

37 чел.

 Дәрістің конспектісі

1-бөлім. «Металлургиялық процестер теориясы» (1сағат.)

    Дәрістің жоспары:

  1.  Пәнді оқу мақсаты, мәселесі

    2. Металдардың, кендердің өнеркәсіптік  классификациясы

    3. Металлургиялық процестердің классификациясы.

«Металлургиялық процестер теориясы»  курсының мақсаты қара және түсті металдар өндірісін технологиясында қолданылатын үрдістер механизмін, кинетика, және химиялық термодинамика негіздерін оқу болып табылады.

     Пәннің оқу мәселесі студенттерге минералды шикізаттардан және техногенді өнімдерден металдарды комплекстік айырудың металлургиялық әдістерінің теориялық негіздері туралы жүйелі түсінікті қалыптастыру.

     Металлургиялық процестер теориясының әдістері:

  1.  Металлургиялық реакциялардың сипатына термодинамикалық есептер
  2.  Фазалық тепе-теңдіктің диаграммасын талдау
  3.  Металлургиялық өндіріс үрдісінің тепе-теңдігін, кинетикасын және механизмін тәжірибелі оқу

слаид

1. Қара металдар. Оларға темір (және оның  қортпалары) жатады, сонымен қатар марганец, ванадий, хром, себебі олардың өндірісі темірдің  және оның қортпаларының балқытып құюымен байланысты.

      2. Түсті металдар. Түсті металдар келесі топтарға бөлінеді:

Слаид:

Металдарды  алатын негізгі шикізат- кен. Химиялық құрамы бойынша кендер  бөлінеді:

Слаид:

     Кенді қайта өндеу кезінде оның бағалы құраушыларының толық кешенді қолданылуына жету керек.

Барлық металлургиялық процестер екі топқа бөлінеді: пирометаллургиялық және гидрометаллургиялық үрдістер.

Слаид:

Гидрометаллургиялық процестер

1. Сілтілеу. Метал кеннен ертіндіге көшеді және содан соң бос жыныстан айыруды жүргізеді. Еріткіштер ретінде қышқылдардың, сілтілердің және тұздардың  ертінділерін қолданады.

2. Ерітінділерді қоспалардан тазарту.

3. Металдарды ертіндіден тұндыру үшін келесі әдістерді қолданады:

1. Сулы ерітінділерден электролиттік тұндыру.

2. Цементацияны –  ертіндідегі металды басқа металмен ығыстыру.

3. Қысым астында газтәрізді немесе қатты тотықтырғыштармен тотықсыздандыру.

Металлургиялық процестердің физика-химиялық негіздері

Жоспар.

  1.   Металдардың, рудалардың, металлургиялық процестердің жіктелуі.
  2.  Өңделетін шикізаттың және алынатын металл өнімнің сипаттамасы
  3.  Темір рудалық және кешенді шикізатты тотықсыздандырып өңдеудің физика-химиялық негіздері.
  4.  Болат балқыту процестерінің физика-химиялық негіздері
  5.  Электрлі болат балқытудың және ферроқорытпалық процестердің физика-химиялық негіздері.

Металдар мен қорытпаларды алу металлургиялық агрегаттарда өтетін күрделоі процестердің жиынтығына негізделген. Оларға металл ерітінділер мен тотық ерітінділері жататын күрделі фазалардың  өзара әрекеттесуі кезінде заттардың жоғары температуралық  түрленуі тән келеді. Металлургиялық процестер физиканың және физикалық химияның жалпы заңдарына  бағынады:

Барлық металдар екі топқа бөлінеді: қара және түсті.

  1.  Қара металдарға темір және оның қорытпалары, марганец, ванадий, хром жатады, өйткені оларды өндіру темір мен оның қорытпаларын қорытып алумен тығыз байланысты.
  2.  Түсті металдар. Түсті металдар  келесі топтарға бөлінеді:

слаид

Металдарды алудың негізгі шикізаты – руда. Рудалар химиялық құрамы бойынша бөлінеді:

Слаид:

Металлургичялық балқыту  рудалы және рафинатауға бөлінеді.

Рудалы балқыту шартында руданы және оның концентраттарын өңдеуге ұшыратады. Химиялық процестердің өту сипатаны қарай рудалық балқытуды тотықсыздандырушы, концентрациялық тотықтыруға, еріген тұздардың электролизіне, метал-термиялық және реакциялыққа бөледі.

Тотықсыздандырушы  балқытудың мысалы  домналық процесс – шойын өндіру,  мұнда темір және шойынның басқада компоненттері  табиғи рудадан және агломераттан тотықсызданады.

Балқыту процесінде  темір тотықтарының тотықсыздануы, металдан бос жыныстың бөлінуі  жүреді және темір құрамындағы зиянды қоспа – күкірт мөлшері азаяды. Тотықсыздандырушы  балқыту  көбінесе шахталы түрдегі пештерде жүзеге асады.

Отын ретінде тас көмір коксын пайдаланады. Реакция бойынша жану нәтижесінде:

слаид 

Қатты материалдардың төмен түсу шамасына қарай  қатты материалдар жоғары көтерілген газ ағысымен қыздырылады  және тотықсыздану процестері жүреді  

Слаид 

Темір орташа температурада  СО есебінен, ал бұдан жоғары температурада  қатты көміртегі есебінен . Темірмен қатар фосфор, марганец, кремний, шикі материалдар құрамында болатын тотықтар тотықсызданады . Аталған элементтер мен көміртегі  темірде ериді  және сұйық шойын түзеді (металл фазаны), сұйық шойын үздіксіз ағады және көріктің (горн) төменгі бөлінде жиналады. Тотықтардан темірдің тотықсыздануы нәтижесі  99% құрайды. Марганецтің тотықсыздану дәрежесі 50-70% аспайды, ал кремнийдікі 5-20%.  сияқты тотықтар  тотықсызданбайды деседе болады  және басқада тотықтармен бірге  қожға көшеді.

Домналық процесте  газдар және кесек материалдар арасында өзара әрекеттесудің маңызы үлкен: отынның жануы, тотықтардың тотықсыздануы, карбонаттар мен гидраттардың ыдырауы, ылғалдың булануы. Материалдардың қызуымен ілесетін осындай физика-химиялық дайындықтан өтіп, шихтаның минералды бөлігі пештің төменгі бөлігінде сұйық шойынға және қожға айналады.  

Болат шойынмен салыстырғанда қоспалардың аз мөлшерімен ерекшеленеді: көміртегі, кремний, марганец, күкірт пен фосфордың. Өндірістің негізгі шикізатыақ шойын. Шойынды болатқа айналдыру шойын құрамындағы көміртегінің үрлеу кезіндегі оттегімен  әрекеттескенде жоғары температурада жүреді.

Болат өндірудің ең көп тараған тәсілдері:

  1.  Конверторлық өндіріс;
  2.  Мартендік өндіріс (негізді, қышқылды процесс)
  3.  Электр-болат балқыту өндірісіоғалық, индукциялық, электқождық, плазмалы-химиялық процестер).

       Болат балқытудың ең көп тараған процесі оттекті – конверторлық процесс, мұнда С, Si, Mn, P және т.б. тотығуының  экзотермиялық реакциясынан бөлінетін жылу есебінен.

Тотығу-тотықсыздану процестері өтуінің термодинамикалық талдауы, термодинамикалық сипаттамаларды –энтальпияны  тепе-теңдік константасын  фазалар арасындағы элементтердің бөліну коэффициенттерін есептеу әртүрлі реакциялардың (температура, қысым, концентрация және т.б.. факторлар) өту, реакциялардың толық аяқталу шартын белгілеуге мүмкіндік береді.


 

А также другие работы, которые могут Вас заинтересовать

27445. Какая форма права отсутствует в российской правовой системе: правовой обычай, нормативный акт, административный прецедент, акт референдума, правосознание 28 KB
  Источник права в материальном смысле совокупность материальных производственных общественных отношений во многом обусловливающих сущность права и содержание правовых норм. Источник права в идеологическом смысле это совокупность взглядов идей теорий суждений отражающих представления людей о праве действующем и желаемом. Источник права в юридическом смысле формы способы выражения объективации правовых норм; собственно форма права.
27446. Какие из перечисленных актов являются нормативно-правовыми: Приказ начальника ИУ регламентирующий порядок выдачи денежного довольствия, решение комиссии о назначении пенсии, Уголовный кодекс, постановление о возбуждении уголовного дела, приговор суда, уст 33 KB
  Нормативные правовые акты это предписания субъектов правотворчества содержащие юридические нормы. По юридической силе различают: законы акты обладающие высшей юридической силой УК РФ и подзаконные акты акты основанные на законах и им не противоречащие. Индивидуальные правовые акты это акты государственных органов негосударственных организаций должностных лиц выражающие решение по конкретному юридическому делу приговор или решение суда приказ руководителя предприятия или учреждения и др. Индивидуальные акты это акты...
27447. Какие нормы реализуются в форме применения (запрещающие, обязывающие, управомочивающие) 26 KB
  Применение права это государственновластная деятельность компетентных государственных органов должностных лиц и уполномоченных организаций по реализации конкретных норм права относительно конкретных жизненных случаев путем вынесения индивидуальноконкретных правовых предписаний. Признаки правоприменения отличающие его от иных форм реализации права: властная деятельность компетентных государственных органов и уполномоченных общественных организаций; деятельность по индивидуализации правовых предписаний относительно конкретного субъекта...
27448. Какие формы реализации права можно проявить в процедуре заключения брака 25.5 KB
  Реализация права как процесс может быть охарактеризован с объективной и субъективной стороны. С объективной стороны совершение предусмотренных нормами права правомерных действий определенными средствами в известной последовательности в некоторые сроки и некотором месте. Формы реализации правовых норм: 1 По характеру правореализующих действий: использование права осуществление субъектами своих прав; исполнение права обязательное совершение предусмотренных обязывающими нормами действий; соблюдение права воздержание от совершения...
27449. Каков порядок принятия, опубликования и вступления в силу федеральных законов 24 KB
  Порядок принятия федеральных законов определяется Конституцией Российской Федерацией и регламентами палат Федерального собрания. Федеральные законы принимаются Государственной Думой большинством голосов от общего числа депутатов. После этого закон должен быть одобрен Советом Федерации также большинством голосов от общего числа его членов.
27450. Каково назначение охранительных норм 24 KB
  Охранительные нормы определяют условия применения к субъекту мер государственнопринудительного воздействия характер и содержание этих мер. Эти нормы возникают вследствие нарушения норм регулятивных. Охранительные нормы регулируют отношения связанные с юридической ответственностью.
27451. Каковы отличия юридической ответственности от иных мер государственного принуждения 26.5 KB
  Кроме нее существуют и другие виды государственного принуждения осуществляемого на основе и в рамках права: меры защиты меры пресечения принудительные меры воспитательного воздействия принудительные меры медицинского характера реквизиция. Если юридическая ответственность связана с возложением новой дополнительной юридической обязанности например лишение свободы то меры защиты с выполнением старой обязанности той которую должен исполнитель субъект. Меры пресечения подписка о невыезде задержание и т. а также иные меры...
27452. Механизм государства и его основные элементы 27.5 KB
  Механизм государства это целостная система взаимосогласованных и взаимодействующих государственных органов и средств с помощью которых осуществляются задачи и функции государства. В его структуре можно выделить три взаимосвязанных уровня: элементарный уровень государственного органа; системный уровень группы государственных органов образующих ту или иную подсистему механизма государства правоохранительная система; инструментальный уровень правовые нормы регламентирующие деятельность государственных органов отношения...
27453. Англо-саксонская правовая система 29.5 KB
  Англосаксонская правовая система. Система общего права характерна для стран которые реципировали английское общее право дополненное и усовершенствованное €œправом справедливости€. В эту семью входят национальные правовые системы Англии Северной Ирландии а также тех государств главой которых формально считается королева Великобритании Канады Новой Зеландии Австралии и других т. Для этой правовой системы свойственна тройственная структура источников: общее классическое английское право право справедливости и статутное право.