74109

Шығыс Түрік қағанаты

Доклад

История и СИД

Түрік қағанатында саясиәлеуметтік қайшылықтардың шиеленісуі оның дербестікке ұмтылған жеке бөліктерінде оқшаулану үрдісінің күшеюі Шығыс және Батыс қағанаттарының құрылуына алып келді. Шығыс түріктері Қытаймен жүргізген қиянкесті соғыстың нәтижесінде 682 жылы Монғолияда өз мемлекетін қалпына келтірді. Шығыс Түрік қағандығы 682744 Қазақстан Орталық Азия Шығыс Түркістан Оңтүстік Сібір жерлерін алып жатты.

Казахский

2014-12-26

19.42 KB

18 чел.

Шығыс Түрік қағанаты - Түрік қағанаты ыдырап, екіге бөлінуі нәтижесінде пайда болған ерте ортағасырлық түркілер мемлекеті (603 - 704). Түрік қағанатында саяси-әлеуметтік қайшылықтардың шиеленісуі, оның дербестікке ұмтылған жеке бөліктерінде оқшаулану үрдісінің күшеюі, Шығыс және Батыс қағанаттарының құрылуына алып келді. Шығыс түріктері Қытаймен жүргізген қиян-кесті соғыстың нәтижесінде 682 жылы Монғолияда өз мемлекетін қалпына келтірді. Алғашқы қаған Елтеріс атанған Құтлық, одан кейінгі Қапаған Қағандардыңтұсында қағанат қуатты мемлекетке айналды. Шығыс Түрік қағандығы (682-744)- Қазақстан, Орталық Азия, Шығыс Түркістан, Оңтүстік Сібір жерлерін алып жатты. Білге қаған мен Күлтегінмемлекетті одан әрі дәуірлетіп, Қытаймен тиімді шарттарға қол жеткізді. Даңқты қолбасшы Тоныкөк түркі халқының жауынгерлік даңқын асқақтатты. Білге қағаннан кейін 741 жылдан қағанат әлсіреп, ыдырай бастайды.

Шығыс Түрік қағандығы – Түрік қағандығы ыдырап, екіге бөлінуі нәтижесінде пайда болған ортағасырлық түркілер мемлекеті (687 – 745). Түрік қағандығында саяси-әлеуметтік қайшылықтардың шиеленісуі, оның дербестікке ұмтылған жеке бөліктерінде оқшаулану үрдісінің күшеюі елдің шығыс және батыс болып екіге бөлінуіне алып келді. Бөліну шамамен 6 ғасырдың 90-жылдарына қарай басталды. Бұл кезде шығыс түркілер Қытайдағы Суй әулетіне қарсы соғысып жатты. 618 ж. Суй әулеті биліктен кетіп, орнына Тан әулеті келді. Тан әулетін билеген табғаштар түркілерге қарсы жаугершілік саясат жүргізіп, Шығыс Түрік Қағандығына қарасты тайпаларды (ұйғыр, телебайырқы) орталық билікке қарсы айдап салып отырды. Ақыры 630 ж. табғаштар 100 мың қолмен басып кіріп, түркілерді өзіне бағындырды. Тан билігі жарты ғасырға созылды. Тәуелсіздікті қалпына келтіру үшін түркілер Тан басқыншыларына қарсы Білге Құтылық пен Тоныкөктің бастауымен көтеріліске шықты. Көтерілісшілер 686 ж. Тан патшалығының орталық аймағы Синьчжоуға шабуыл жасады. Оларға тойтарыс берген қытайлар 687 ж. қарсы шабуыл ұйымдастырды. Түркілер қорғана отырып, қазіргі Моңғолия жеріндегі Орхон өзені бойындағы Өтукенге (моңғОтгон тэнгэр) қоныстанды және Білге Құтылықты “Елтеріс қаған” (“Елінің басын құраушы”) деген лауазыммен қаған көтерді. 693 ж. Білге Құтылық қайтыс болып, орнына інісі Қапаған қаған таққа отырды. Қапаған Тан патшалығының шекаралық (Цинпин) аймағына шабуыл жасап, Тоныкөкті Алтайдағы он оқ тайпасына немесе Батыс түріктерге қарсы жорыққа аттандырды. Тоныкөк жазба ескерткішінде айтылғандай Шығыс түріктер табғаштармен он жеті рет, қидандармен жеті рет, оғыздармен бес рет соғысып, ел іргесін Хангай жоталарынан Темір қапаққа дейін жеткізді. Қапаған мемлекеттік билік жүйесін орталықтандыру саясатын жүргізді. Тұрақты әскер жасақтады, әрбір тайпа орталыққа алым-салық төлейтін жаңа ереже енгізді. Бұл шаралар тайпа басшылары мен сарай маңындағылардың наразылығын тудырды. Қапағанның орталықтандыру саясатына Тоныкөк те қарсы болды. Нәтижесінде теле аймағы, қарлұқтар бастаған он оқ тайпасы Қытайдың көмегіне жүгініп, ұйғырлар батысқа ауды. Қапаған қаған 716 ж. байырқылармен күресте қаза тапты. Осы жылы түріктер Білге қағанды (Могилян) қаған көтерді. Оның інісі Күлтегін батыр Шығыс түрік әскерінің бас қолбасшысы болды. Бұл Шығыс түркілер үшін аса ауыр кезең болды. Шығысынан табғаштар, батысында тоғыз-оғыз, қырық аз (қырғыз),құрықан, отыз татар, татабы, қытандар бірлесіп, елге қауіп төндірді. Күлтегін бастаған Шығыс түрік әскерлері олармен бірнеше мәрте шайқасып, уақытша тыныштыққа қол жеткізді. Білге қаған қудаланған Тоныкөк бастаған біліктілерді билікке қайта әкеліп, бөлініп кеткен тайпаларды күшпен біріктірді. Ел арасына бүлік салды деген айыппен Қапаған әулетінің біліктілері жазаланды. Дегенмен, Білге қағанның жағдайы ауыр, жауы көп болды. Соған қарамастан ол 724 ж. қытайлармен сауда қатынасын ретке келтіріп, нәтижесінде Шығыс Түрік қағандығы мемлекет ретінде 30 жылдан аса ынтымақ бірлікте өмір сүрді. Бірақ бұл ынтымақтастық ұзаққа созылмады. Себебі, Шығыс Түрік қағандығы көптеген тайпаларды күшпен біріктірген құрама мемлекет болатын. Әр тайпа реті келген сәтте орталық билікке қарсы бүлік шығарып отырды. Ақыры 745 ж. бас көтерген ұйғырлар Шығыс Түрік қағандығын біржолата талқандады. Шығыс Түрік қағандығы түркі халықтары тарихында мемлекет құру, азаттық үшін күрестің үлгісі мен ортағасырлық жазба мәдениетінің баға жетпейтін ескерткішін қалдырды.


 

А также другие работы, которые могут Вас заинтересовать

80131. ФИНАНСОВОЕ ПЛАНИРОВАНИЕ ДЕЯТЕЛЬНОСТИ ПРЕДПРИЯТИЯ 76.5 KB
  Основное предназначение управления финансами предприятия и финансового планирования состоит в том чтобы: обеспечить рациональную сбалансированность активов средств и пассивов источников финансирования предприятия. обеспечить достаточность платежных средств для исполнения всех обязательств предприятия как по срокам. Вторая из перечисленных выше задач теснейшим образом взаимосвязана с первой С точки зрения текущей деятельности текущих операции в центре внимания управляющего финансами находится именно сбалансированность платежного...
80132. ФИНАНСОВОЕ ПРАВО В СИСТЕМЕ РОССИЙСКОГО ПРАВА: ЕГО ОСОБЕННОСТИ И СВЯЗЬ С ДРУГИМИ ОТРАСЛЯМИ ПРАВА 45.5 KB
  В литературе высказывались сомнения по поводу самостоятельности финансового права как отрасли в системе права. Утверждалось к примеру что это часть государственного и административного права или даже только административного. В дискуссии по этому вопросу были высказаны убедительные доводы опровергнувшие упомянутые сомнения и главный аргумент наличие у финансового права специфики в предмете и методе правового регулирования что требуется для выделения совокупности юридических норм в отрасль права.
80133. Формы межбюджетных трансфертов, предоставляемых из федерального бюджета 116.5 KB
  Межбюджетные трансферты из федерального бюджета за исключением субвенций предоставляются при условии соблюдения органами государственной власти субъектов Российской Федерации бюджетного законодательства Российской Федерации и законодательства Российской Федерации о налогах и сборах. Субъекты Российской Федерации в бюджетах которых расчетная доля межбюджетных трансфертов из федерального бюджета за исключением субвенций в течение двух из трех последних отчетных финансовых лет превышала 5 процентов объема собственных доходов...
80134. ФУНКЦИИ ФИНАНСОВ 42.5 KB
  Следовательно финансовая деятельность государства представляет собой деятельность государства по формированию распределению и использованию централизованных и децентрализованных фондов денежных средств обеспечивающих его бесперебойное функционирование и развитие. Под централизованными финансами понимают экономические отношения связанные с образованием и использованием фондов денежных средств аккумулируемых в государственной бюджетной системе и правительственных внебюджетных фондах. Иными словами к централизованным фондам денежных...
80135. Стабилизационный фонд РФ 202.5 KB
  Формирование и использование средств Фонда Фонд аккумулирует поступления средств вывозной таможенной пошлины на нефть и налога на добычу полезных ископаемых нефть при цене на нефть сорта Юралс превышающей базовую цену. Средства Фонда могут быть использованы на покрытие дефицита федерального бюджета при снижении цены на нефть ниже базовой цены. Если накопленный объем средств Фонда превышает 500 млрд. Объем использования средств Фонда определяется федеральным законом о федеральном бюджете на соответствующий финансовый год.
80136. Банковский контроль. Субъекты, осуществляющие банковский контроль 34 KB
  Банковский контроль осуществляется банками в ходе операций по кредитованию финансированию и расчетам. Банковский контроль необходим для эффективного использования банковских ссуд и направлен также на укрепление платежной дисциплины. Обеспечение возвратности кредита создает основу для банковского контроля в процессе кредитования а контроль в свою очередь служит необходимым условием возвратности кредита.
80137. БЮДЖЕТНАЯ СИСТЕМА И БЮДЖЕТНОЕ УСТРОЙСТВО В РОССИЙСКОЙ ФЕДЕРАЦИИ 67 KB
  В законодательстве было дано ее определение как основанной на экономических отношениях государственном устройстве и юридических нормах совокупности федерального бюджета РФ бюджетов субъектов Федерации и местных бюджетов муниципальных образований.6 и 10 расширил рамки бюджетной системы включив в нее помимо бюджетов в собственном смысле слова внебюджетные государственные социальные фонды ст. С бюджетом названные фонды сближает утверждение их представительными законодательными органами власти которые утверждают и отчеты об исполнении...
80138. БЮДЖЕТНОЕ ПРАВО И БЮДЖЕТНЫЕ ПРАВООТНОШЕНИЯ 62 KB
  Такая общая характеристика бюджетного права и его предмета нуждается в конкретизации поскольку бюджетное право тесно связано с другими подразделениями и институтами финансового права. Соответственно сказанному и понятие бюджетного права можно определить исходя либо из общей либо конкретной характеристики предмета бюджетного права. Однако такое понятие недостаточно четко определяет пределы регулирования бюджетного права. Избежать этого можно путем введения в определение понятия бюджетного права уточняющих признаков основанных на...
80139. БЮДЖЕТНОЕ ПРАВО И БЮДЖЕТНОЕ УСТРОЙСТВО В РОССИЙСКОЙ ФЕДЕРАЦИИ 157.5 KB
  Понятие бюджета его роль и структура доходов в условиях рыночных отношений. Понятие бюджета его роль и структура доходов в условиях рыночных отношений Центральное место в финансовой системе РФ как и любой другой страны занимает бюджетная система которая основана на экономических и юридических нормах; она представляет собой совокупность всех бюджетов страны имеющих между собой установленные законом взаимоотношения. Бюджетное законодательство РФ состоит из Бюджетного кодекса РФ БК РФ и принятых в соответствии с ним федеральных законов...