74211

Топырақ тығыздағыш машналар. Топырақты домалату, таптау және вибротаптау арқылы тығыздау

Лекция

Производство и промышленные технологии

Топырақты домалату таптау және вибротаптау арқылы тығыздау. Жұмыс процесі негізгі параметрлері техникалық және эксплуатациялық көрсеткіштері Жоспар: Топырақ тығыздағыш машиналар. Топырақты домалату таптау және вибротаптау арқылы тығыздау.

Казахский

2014-12-30

930.22 KB

38 чел.

Дәріс №13 (1 сағат)

Тақырып: «Топырақ тығыздағыш машналар. Топырақты домалату, таптау және вибротаптау арқылы тығыздау. Негізгі параметрлері, жұмыс процесі  және өнімділігі. Машиналар және жабдықтар типтері. Жұмыс процесі, негізгі параметрлері, техникалық және эксплуатациялық көрсеткіштері»

Жоспар:

  1.  Топырақ тығыздағыш машиналар.
  2.  Топырақты домалату, таптау және вибротаптау арқылы тығыздау.
  3.  Негізгі параметрлері, жұмыс процесі  және өнімділігі.
  4.  Топырақты гидромеханикалық өңдеуге арналған жабдықтар.
  5.  Машиналар және жабдықтар типтері.
  6.   Жұмыс процесі, негізгі параметрлері, техникалық және эксплуатациялық көрсеткіштері.

Топырақты тығыздау – бұл топырақтың сыртқы күш әсерінен қайтымсыз деформациялану процесі.

Топырақ массасының көлемі оның қуыстарындағы бос су мен ауаны шығару есебінен  кішірейіп, ал тығыздығы артады.

Топырақтың тығыздалу дәрежесі тығыздықтың нақты шамасының максимал стандарт шамасының (прибор көмегімен анықталған) қатынасына тең тығыздалу коэффициентімен сипатталады. Ғимараттың жауаптылық деңгейіне қарай тықыздалу коэффициентін Ктығ.  0,9-дан 1-ге дейін етіп алынады.

Құрылыстағы барлық топырақ тығыздау процестері толықтай механикаландырылған. Оларды машиналар мен жабдықтар көмегімен жүзеге асырады.  

Былай жіктеледі:

  1.  топыраққа әсер ететін күш сипатына қарай ;
  2.  жұмысшы органның топырақтың тығыздалған аймағына қатысты орын ауыстыру тәсіліне қарай.

Бірінші белгі бойынша машиналар былай ажыратылады: 1-статикалық әсер ететін (домалату); 2-динамикалық әсер ететін (таптау және вибротаптау); 3-аралас әсер ететін.

Екінші белгі бойынша былай ажыратылады: өздігінен жүретін, тартқыштар көмегімен орын ауыстыратын сүйремелі және жартылай сүйремелі; жұмысшы органдары аспалы машиналар; топыраққа көлбеу күшпен әсер ету нәтижесіндегі импульсивті реактивті күштер есебінен орын ауыстыратын жабдықтар (виброплиталар).

Тығыздаудың 2 сатылы әдісі ұсынылады. Алдын-алажеңіл машинамен және ақырғы -  ауыр машинамен. Бұл әдіс бойынша бір орындағы жалпы өтістер мен соққылар саны  25%-ға дейін, ал  жұмыс көлемі 30%-ға дейін қысқарады.

Топырақты домалату арқылы тығыздау үшін мыналар қолданылады:

1-тіркемелі

 

    2-жартылай тіркемелі

  3- домалатқышы жылтыр өздігінен жүретін

4- домалатқышы жұдырықшалы өздігінен жүретін

     5-пневможазғыштар

Сурет 1. Металл білікті тіркемелі каток: 1-цилиндр формалы қуысденелі  білік; 2-рамалар; 3-терте (дышла); 4-тіркегіш құрылғы; 5-қаптал қысқыштар (білік рамамен қаптал қысқыштардағы подшипниктер көмегіен байланысқан); 6-массаға арналған балластты люк (құмды); 7-білікті жабысқан топырақтан тазалайтын қырғыш.

Біліктер жылтыр немесе шахматты ретпен орналастырылған жұдырықшалы болуы мүмкін. Үлкен аумақтардағы топырақты жазу үшін екі - бес және одан да көп домалағыштардан тұратын траверсалармен байланыстырылған тіркемелер қолданылады.

Сурет 2. Трактор – тартқышты домалағыштары бар тіркемелер

Жылтыр домалағыштар топырақты 0,15-0,2м қабаттап тығыздайды. Өту жылдамдығы бірінші және соңғы екі өтістерде 1,5-2,5 км/сағат, ал аралық өтістерде  8-10 км/сағат.  

Жұдырықшалы домалағыштар қопсыта байланысқан топырақтарды тығыздау жұмыстарында тиімді болып табылады.

Торлы домалағыштар – аса ылғал, қопсытылған тоң топырақтарын және ірі тау жыныстарын өңдеу кезінде қолданылады.

Тіркемелі пневмодөңгелекті домалағыштар мыналардан тұрады:

- тартқышпен байланысқан тертелі (дышло) және тіркегіш құралды рама;

- рамамен бір ось арқылы немесе балансирлер арқылы байланысқан төрт немесе бес пневмодөңгелектер;

- балластты жәшіктер.

Оларды топырақтарды, сондай-ақ гравийлі және щебеньді негіздерді, асфальтбетонның қара қоспасын тығыздау үшін қолданады. V=11-15 км/сағатта 5-10 өтіс. Автомобиль дөңгелектері – аз байланысты және орташа байланысқан топырақтар үшін, ал  авиация дөңгелектері – ауыр саздақтар мен байланысы жоғары саздар үшін қолданылады.

Өздігінен жүретін пневмодөңгелекті домалағыштар былай жіктеледі: 1-жеңіл (10-15т); 2-орташа (20-30т); 3-ауыр (40-50т).

Динамикалық әсер ететін топырақ тығыздағыш машиналар мен жабдықтарды қарастырайық.

Бұлар таптағыш

Вибротаптағыш машиналар

 

Виброплиталар

 

Виброжазғыштар

 

Таптағыш жұмысшы органдары: шойын, темірбетон плиталарды (дөңгелек, квадрат) біршөмішті экскаваторларға немесе басқа да машиналарға асады.  Массасы 1,5-0,8т, тірек беті  – 1 м2, көтеру биіктігі – 1,2-2м; 3-6 соққы лақтырады, тығыздау тереңдігі – 0,8-1,5м. Жұмыс циклінің ұзақтығы 12-20 секунд. Жұмыс өнімділігі төмен. Шектеулі түрде қол жетімділігі қиын орындарда қолданылады.

Трактор базасындағы өздігінен жүретін таптау машиналары.

Әрқайсысының массасы 1,3 т шойын плиталар (2) таптау орнына (1) 3-6 соққы түсіргеннен кейін V=160-320 м/сағат көлемде 1,2 м тереңдікке тығыздайды.

Виброплиталар – шектеулі беттегі байланыспаған немесе әлсіз байланысқан топырақтарды тығыздауға арналған.

Сурет 3. Бірмассалы (а), екімассалы (б) виброплиталар.

Топырақ екі балластты вибратордан 2 тербелістер жеткізілетін плита-поддонмен тығыздалады. Оны поддонға орналастырады, ал қозғалтқыш  5 поддондағы немесе поддонға серіппелер (резеңке амортизаторлар) 3 арқылы сүйенетін арнайы подрамникке 4 орналастырылады. Бірінші схема бірмассалы (а) деп , ал екінші схема екімассалы деп аталынады.

Жұмыс өнімділігі 300-900 м3/сағат, 0,3-1м тереңдікте массасы 0,15-1,4т.

Соққылы-вибрациялық тәсіл. Жылжымалы табанды трактор базасындағы вибротаптағыш жабдықтар. Ішіне әлсіз байланысқан топырақтарды тығыздауға арналған бағыттаушы тербелістер вибраторы орналастырылған жылтыр тор білікті вибрациялық катоктар. Вибрациялық әсер тиімділігі топырақ құрамында саз түйіршіктерінің пайда болуына қарай төмендейді.

Жұмыс өнімділігі:

а) үздіксіз жұмыс жасайтын топырақ тығыздау машиналары мен жабдықтары:

,                           

мұндағы  В – тығыздау жолағының ені (катоктың, тіркеменің,  

                      виброплитаның, таптау машинасының);

                b – көршілес жолақтардың қабатталу ені (0,1-0,15м);

                h – тығыздау қабатының қалыңдығы (жабдық сипаттамасында   

                       келтірілген);

                 – қозғалыс жылдамдығы;

                z –1 орынға қажетті өтістер саны (топырақ түріне байланысты).

б) таптағыш плиталар:

,

мұндағы  n –1 мин. ішіндегі плита соққысының саны;

                a – плитаның тірек бетінің өлшемдері (квадрат жақтары, диаметр);

                z – плитаның бір орынды қайталап соққылауының қажетті саны.

Техникалық гидромеханизация құралдары (жабдық құрамы, гидромонитор, жер сору және жер жарғыш  машиналары құрылымы мен жұмыс жасау принципі)

Гидромеханизация – бұл барлық технологиялық процестері су ағымы энергиясы есебінен орындалатын жер жұмыстарын механизациялау әдісі.

Бұл әдіспен тоғандар, бөгеттер, үймелер тұрғызады, каналдар мен қазаншұңқырларды өңдейді, су қоймаларын тереңдетеді, құм-гравийлі материалдарды өндіреді және тасымалдайды.

Жабдықта топырақты қирату құрылғылары пайдаланылады:

- су ағыны;

- қирау өнімдерін үймеретке тасымалдай және төсей жүретін  механика әдісі.

Сурет 4. Топырақты гидромонитор арқылы өңдеу схемасы: 1-гидромонитор; 2-забой (кенді жер); 3-ЗУМПФ; 4-жер сорғыш; 5-пульпжетекші; 6-құлау бөгеті; 7-пульпа; 8-үймерет денесі немесе құм мен құм-гравий қатары.

Қысымды су ағыны  кен орнына гидромонитормен бағытталады. Шайылған топырақ пайдаланылып болған артық сумен (пульпа) арнайы шұқырға (ЗУМПФ) ағады, ол жерден топырақ сорабымен (жер сорғыш) тұрбаөткізгішке (пульпаөткізгішке) тығындаладыда оның бойымен төсеу орнына жеткізіледі. Арықтан құбыр арқылы суды ағызғаннан кейін топырқ үймерет денесін немесе құм қатарын құрайды.

Тығыз су асты топырақтары механикалық әдіспен – қопсытқыштармен өңделеді. Құрамына понтон (қалқыма), жүзгіш құрылғылар, топырақ сорабы және топырақ жинағыш құрылғылар кіретін агрегат топырақ сорғыш снаряд деп аталынады. Энергия сыйымдылығы = 2-5кВтч/м3. Бұл әдіс жер жұмыстарының көлемі, су қоймалары жанында су көлемі зор болған жағдайда қолданылады.

Сонымен қатар гидроэлеваторлар (ағын сораптары) – пульпаны сыртқы су сорабы беретін су ағыны есебінен аппараты айдайтын агрегаттар.

Судағы гидромонитордың жұмыс өнімділігі су шығыны бойынша анықталады:

,                      

мұндағы  =0,9-0,93 – шығын коэффициенті;

                 - қондырманың көлденең қимасының ауданы;

                g – еркін түсу үдеуі;

                H – қондырмадағы су арыны;

Жер снарядының пульпа бойынша жұмыс өнімділігі топырақ сорабының жеткізу қуатына қарай анықталады .

Топырақ бойынша жұмыс өнімділігі:        

,

мұндағы   - топырақ сорабының пульпа көлеміне қарай жеткізу қуаты;

                 К – орташа коэффициент

,                                                                             (5)

мұндағы С – пульпа консистенциясы, С≈0,1…0,12

               К=0,1 – гравий-малта тасты топырақтар,

               К=0,25 – құмды топырақтар.

Жер снарядының негізгі параметрлері:

- топырақ бойынша өнімділігі;

- пульпаны тасымалдау алыстығы;

- максимал пульпа сору тереңдігі;

- қалқыма жабдық корпусының өлшемдері;

- оның су ығыстыруы және шөгуі;

- топырақты өңдеу жолағының ені;

- жалпы тұтыну қуаты;

- тарту күші;

- орын ауыстыру жылдамдығы.

Орын ауыстырудың физикалық мағынасына тоқталатын болсақ, топырақты жер снарядымен өңдеу барысында топырақ жинақтағыш құрылғының шеті артынан тар жолақ қалдыра отырып үздіксіз су қоймасының түбіне ене түседі.

Мысалы: Жер снарядының индексі 500-60:

              -топырақ бойынша өнімділік 500 м3/сағ.

              -0,6МПа-ға дейін қысымда пульпа бойынша өнімділік 5000 м3/ч.

Бақылау сұрақтары:

  1.  Құрылыстағы барлық топырақ тығыздау машиналары мен жабдықтары қалай жіктеледі?
  2.  Тығыздаудың неше сатылы әдісі бар?
  3.  Топырақты жазып тығыздау үшін не қолданылады?
  4.  Тіркемелі пневмодөңгелекті домалағыштар неден тұрады?
  5.  Гидромеханизация  дегеніміз не?

 

Ұсынылатын  әдебиеттер  тізімі:

  1.  Волков Д.П., Крикун В.Я. Строительные машины. – М.:АСВ, 2002. Белецкий Б.Ф. Строительные машины и оборудование – Ростов н/Д, Феникс, 2005.
  2.  Добронравов С.С. Строительные машины и оборудование. - М.: Высшая школа, 2006.
  3.  Добронравов С.С. Строительные машины и основы автоматизации. – М.: Высшая школа, 2001.
  4.  Дроздов Н.Е. Строительные машины и оборудование. Курсовое и дипломное проектирование. – М.: Стройиздат, 1988.
  5.  Домбровский Н.Г. Строительные машины. – М.: Высшая школа, 1985.
  6.  Сосевич З.Н. Самохвалов В.Н. Строительные машины. Методические указания для выполнения контрольной работы. – Самара, 2000.

 

А также другие работы, которые могут Вас заинтересовать

75677. Стилистическое использование неспрягаемых форм глагола 15.82 KB
  Инфинитив Инфинитив как неспрягаемая форма глагола лишен важнейших грамматических категорий наклонения времени лица рода числа что определяет его особое положение: инфинитив не центр глагольной системы а ее окраина как образно об этом сказал В. При статистическом подсчете получены интересные данные об использовании инфинитива в книжных стилях. Важно учесть среднюю частотность инфинитивов в отношении к общему числу глаголов в этих стилях. Характерно что при наименьшем количестве глаголов деловая речь дает наибольшее количество форм...
75678. Стилистика наречия 114.56 KB
  Важной отличительной чертой наречий является их соотнесенность с другими частями речи от которых они образуются и с которыми не теряют функциональной связи. Большинство наречий образовано от качественных прилагательных от которых они унаследовали не только общность лексического значения но и стилистическую активность. Однако стилистическая инертность лексического значения подобных наречий может компенсироваться выразительностью их словообразования. Так выделяются словообразовательные модели наречий в основе которых лежит сравнение что...
75679. Стилистическая оценка вариантов управления 68.32 KB
  Стилистический интерес вызывают те варианты управления которые получают функционально-стилевое закрепление [замечания студенту замечания в адрес студента книжн. В стилистическом комментарии нуждаются архаизующиеся варианты управления: отмстить поруганную дочь П. Для носителей языка выбор нужной формы управления в таких случаях не представляет сложности но те кто изучает русский язык как неродной ошибаются в выборе предлогов и падежных форм в подобных словосочетаниях.
75680. Стилистическое использование однородных членов предложения 76.47 KB
  Особая полнота и точность перечисления однородных понятий обязательное требование к языку законов постановлений в официально-деловом стиле: Все граждане имеют равные права в семейных отношениях. Блоки однородных членов в книжных стилях строятся как правило из словоформ обозначающих однотипные понятия. В книжных стилях перечисление нередко выглядит как длинная цепочка однородных членов причем в их сочиненном ряду как правило преобладает бессоюзная связь.
75681. Стилистическое использование различных типов сложного предложения 88.91 KB
  Не останавливаясь подробно на синтаксисе устной формы разговорной речи отметим что при письменном ее отражении в художественных текстах и прежде всего в драматургии наиболее широко используются бессоюзные сложные предложения. Попробуем предикативные единицы объединенные в сложные бессоюзные предложения в цитированном отрывке связать с помощью союзов: Думаю что ничего у нас не выйдет. У него дела много так что ему не до меня поэтому и внимания не обращает. Из этого конечно не следует что в художественной речи отражающей...
75682. Стилистическая оценка параллельных синтаксических конструкций 127.53 KB
  Редактор прочитал рукопись и написал рабочую рецензию. Редактор прочитав рукопись написал рабочую рецензию. Редактор прочитавший рукопись написал рабочую рецензию. Редактор закончил чтение рукописи и приступил к написанию рабочей рецензии.
75683. Стилистическая оценка заимствованных слов 118.35 KB
  Заимствования из древних языков греческого латинского тюркизмы галлицизмы слова из голландского немецкого английского полонизмы украинизмы и др. В средствах массовой информации полюбили слова популизм популист используя их однако совсем не так как это принято на Западе. Примеров такого толкования слова можно привести множество вот один из них: . Словари иностранных слов не успевают освоить новые заимствования поэтому читатель не владеющий английским нередко оказывается беспомощным встречая непонятные слова в газетах...
75684. Лексические образные средства 219.96 KB
  Понятие образности речи Слова образность образный используются в стилистике в разных значениях. Образность в широком смысле этого слова как живость наглядность красочность изображения неотъемлемый признак всякого вида искусства форма осознания действительности с позиций какого-то эстетического идеала образность речи частное ее проявление. Стилистика рассматривает образность речи как особую стилевую черту которая получает наиболее полное выражение в языке художественной литературы. Более узкое понимание образности речи основано...
75685. Фоника. Понятие фоники. Значение звуковой организации речи 365.48 KB
  Понятие фоники Фоника раздел стилистики изучающий звуковую сторону речи. В отличие от фонетики представляющей собой раздел языкознания который изучает способы образования и акустические свойства звуков того или иного языка фоника наука об искусстве звуковой организации речи. Под фоникой понимают также звуковую организацию речи т. При этом говорят о фонике того или иного произведения исследуя например фонику поэмы стихотворения анализируя эстетическую функцию различных фонетических средств прежде всегозвуков речи.