74211

Топырақ тығыздағыш машналар. Топырақты домалату, таптау және вибротаптау арқылы тығыздау

Лекция

Производство и промышленные технологии

Топырақты домалату таптау және вибротаптау арқылы тығыздау. Жұмыс процесі негізгі параметрлері техникалық және эксплуатациялық көрсеткіштері Жоспар: Топырақ тығыздағыш машиналар. Топырақты домалату таптау және вибротаптау арқылы тығыздау.

Казахский

2014-12-30

930.22 KB

13 чел.

Дәріс №13 (1 сағат)

Тақырып: «Топырақ тығыздағыш машналар. Топырақты домалату, таптау және вибротаптау арқылы тығыздау. Негізгі параметрлері, жұмыс процесі  және өнімділігі. Машиналар және жабдықтар типтері. Жұмыс процесі, негізгі параметрлері, техникалық және эксплуатациялық көрсеткіштері»

Жоспар:

  1.  Топырақ тығыздағыш машиналар.
  2.  Топырақты домалату, таптау және вибротаптау арқылы тығыздау.
  3.  Негізгі параметрлері, жұмыс процесі  және өнімділігі.
  4.  Топырақты гидромеханикалық өңдеуге арналған жабдықтар.
  5.  Машиналар және жабдықтар типтері.
  6.   Жұмыс процесі, негізгі параметрлері, техникалық және эксплуатациялық көрсеткіштері.

Топырақты тығыздау – бұл топырақтың сыртқы күш әсерінен қайтымсыз деформациялану процесі.

Топырақ массасының көлемі оның қуыстарындағы бос су мен ауаны шығару есебінен  кішірейіп, ал тығыздығы артады.

Топырақтың тығыздалу дәрежесі тығыздықтың нақты шамасының максимал стандарт шамасының (прибор көмегімен анықталған) қатынасына тең тығыздалу коэффициентімен сипатталады. Ғимараттың жауаптылық деңгейіне қарай тықыздалу коэффициентін Ктығ.  0,9-дан 1-ге дейін етіп алынады.

Құрылыстағы барлық топырақ тығыздау процестері толықтай механикаландырылған. Оларды машиналар мен жабдықтар көмегімен жүзеге асырады.  

Былай жіктеледі:

  1.  топыраққа әсер ететін күш сипатына қарай ;
  2.  жұмысшы органның топырақтың тығыздалған аймағына қатысты орын ауыстыру тәсіліне қарай.

Бірінші белгі бойынша машиналар былай ажыратылады: 1-статикалық әсер ететін (домалату); 2-динамикалық әсер ететін (таптау және вибротаптау); 3-аралас әсер ететін.

Екінші белгі бойынша былай ажыратылады: өздігінен жүретін, тартқыштар көмегімен орын ауыстыратын сүйремелі және жартылай сүйремелі; жұмысшы органдары аспалы машиналар; топыраққа көлбеу күшпен әсер ету нәтижесіндегі импульсивті реактивті күштер есебінен орын ауыстыратын жабдықтар (виброплиталар).

Тығыздаудың 2 сатылы әдісі ұсынылады. Алдын-алажеңіл машинамен және ақырғы -  ауыр машинамен. Бұл әдіс бойынша бір орындағы жалпы өтістер мен соққылар саны  25%-ға дейін, ал  жұмыс көлемі 30%-ға дейін қысқарады.

Топырақты домалату арқылы тығыздау үшін мыналар қолданылады:

1-тіркемелі

 

    2-жартылай тіркемелі

  3- домалатқышы жылтыр өздігінен жүретін

4- домалатқышы жұдырықшалы өздігінен жүретін

     5-пневможазғыштар

Сурет 1. Металл білікті тіркемелі каток: 1-цилиндр формалы қуысденелі  білік; 2-рамалар; 3-терте (дышла); 4-тіркегіш құрылғы; 5-қаптал қысқыштар (білік рамамен қаптал қысқыштардағы подшипниктер көмегіен байланысқан); 6-массаға арналған балластты люк (құмды); 7-білікті жабысқан топырақтан тазалайтын қырғыш.

Біліктер жылтыр немесе шахматты ретпен орналастырылған жұдырықшалы болуы мүмкін. Үлкен аумақтардағы топырақты жазу үшін екі - бес және одан да көп домалағыштардан тұратын траверсалармен байланыстырылған тіркемелер қолданылады.

Сурет 2. Трактор – тартқышты домалағыштары бар тіркемелер

Жылтыр домалағыштар топырақты 0,15-0,2м қабаттап тығыздайды. Өту жылдамдығы бірінші және соңғы екі өтістерде 1,5-2,5 км/сағат, ал аралық өтістерде  8-10 км/сағат.  

Жұдырықшалы домалағыштар қопсыта байланысқан топырақтарды тығыздау жұмыстарында тиімді болып табылады.

Торлы домалағыштар – аса ылғал, қопсытылған тоң топырақтарын және ірі тау жыныстарын өңдеу кезінде қолданылады.

Тіркемелі пневмодөңгелекті домалағыштар мыналардан тұрады:

- тартқышпен байланысқан тертелі (дышло) және тіркегіш құралды рама;

- рамамен бір ось арқылы немесе балансирлер арқылы байланысқан төрт немесе бес пневмодөңгелектер;

- балластты жәшіктер.

Оларды топырақтарды, сондай-ақ гравийлі және щебеньді негіздерді, асфальтбетонның қара қоспасын тығыздау үшін қолданады. V=11-15 км/сағатта 5-10 өтіс. Автомобиль дөңгелектері – аз байланысты және орташа байланысқан топырақтар үшін, ал  авиация дөңгелектері – ауыр саздақтар мен байланысы жоғары саздар үшін қолданылады.

Өздігінен жүретін пневмодөңгелекті домалағыштар былай жіктеледі: 1-жеңіл (10-15т); 2-орташа (20-30т); 3-ауыр (40-50т).

Динамикалық әсер ететін топырақ тығыздағыш машиналар мен жабдықтарды қарастырайық.

Бұлар таптағыш

Вибротаптағыш машиналар

 

Виброплиталар

 

Виброжазғыштар

 

Таптағыш жұмысшы органдары: шойын, темірбетон плиталарды (дөңгелек, квадрат) біршөмішті экскаваторларға немесе басқа да машиналарға асады.  Массасы 1,5-0,8т, тірек беті  – 1 м2, көтеру биіктігі – 1,2-2м; 3-6 соққы лақтырады, тығыздау тереңдігі – 0,8-1,5м. Жұмыс циклінің ұзақтығы 12-20 секунд. Жұмыс өнімділігі төмен. Шектеулі түрде қол жетімділігі қиын орындарда қолданылады.

Трактор базасындағы өздігінен жүретін таптау машиналары.

Әрқайсысының массасы 1,3 т шойын плиталар (2) таптау орнына (1) 3-6 соққы түсіргеннен кейін V=160-320 м/сағат көлемде 1,2 м тереңдікке тығыздайды.

Виброплиталар – шектеулі беттегі байланыспаған немесе әлсіз байланысқан топырақтарды тығыздауға арналған.

Сурет 3. Бірмассалы (а), екімассалы (б) виброплиталар.

Топырақ екі балластты вибратордан 2 тербелістер жеткізілетін плита-поддонмен тығыздалады. Оны поддонға орналастырады, ал қозғалтқыш  5 поддондағы немесе поддонға серіппелер (резеңке амортизаторлар) 3 арқылы сүйенетін арнайы подрамникке 4 орналастырылады. Бірінші схема бірмассалы (а) деп , ал екінші схема екімассалы деп аталынады.

Жұмыс өнімділігі 300-900 м3/сағат, 0,3-1м тереңдікте массасы 0,15-1,4т.

Соққылы-вибрациялық тәсіл. Жылжымалы табанды трактор базасындағы вибротаптағыш жабдықтар. Ішіне әлсіз байланысқан топырақтарды тығыздауға арналған бағыттаушы тербелістер вибраторы орналастырылған жылтыр тор білікті вибрациялық катоктар. Вибрациялық әсер тиімділігі топырақ құрамында саз түйіршіктерінің пайда болуына қарай төмендейді.

Жұмыс өнімділігі:

а) үздіксіз жұмыс жасайтын топырақ тығыздау машиналары мен жабдықтары:

,                           

мұндағы  В – тығыздау жолағының ені (катоктың, тіркеменің,  

                      виброплитаның, таптау машинасының);

                b – көршілес жолақтардың қабатталу ені (0,1-0,15м);

                h – тығыздау қабатының қалыңдығы (жабдық сипаттамасында   

                       келтірілген);

                 – қозғалыс жылдамдығы;

                z –1 орынға қажетті өтістер саны (топырақ түріне байланысты).

б) таптағыш плиталар:

,

мұндағы  n –1 мин. ішіндегі плита соққысының саны;

                a – плитаның тірек бетінің өлшемдері (квадрат жақтары, диаметр);

                z – плитаның бір орынды қайталап соққылауының қажетті саны.

Техникалық гидромеханизация құралдары (жабдық құрамы, гидромонитор, жер сору және жер жарғыш  машиналары құрылымы мен жұмыс жасау принципі)

Гидромеханизация – бұл барлық технологиялық процестері су ағымы энергиясы есебінен орындалатын жер жұмыстарын механизациялау әдісі.

Бұл әдіспен тоғандар, бөгеттер, үймелер тұрғызады, каналдар мен қазаншұңқырларды өңдейді, су қоймаларын тереңдетеді, құм-гравийлі материалдарды өндіреді және тасымалдайды.

Жабдықта топырақты қирату құрылғылары пайдаланылады:

- су ағыны;

- қирау өнімдерін үймеретке тасымалдай және төсей жүретін  механика әдісі.

Сурет 4. Топырақты гидромонитор арқылы өңдеу схемасы: 1-гидромонитор; 2-забой (кенді жер); 3-ЗУМПФ; 4-жер сорғыш; 5-пульпжетекші; 6-құлау бөгеті; 7-пульпа; 8-үймерет денесі немесе құм мен құм-гравий қатары.

Қысымды су ағыны  кен орнына гидромонитормен бағытталады. Шайылған топырақ пайдаланылып болған артық сумен (пульпа) арнайы шұқырға (ЗУМПФ) ағады, ол жерден топырақ сорабымен (жер сорғыш) тұрбаөткізгішке (пульпаөткізгішке) тығындаладыда оның бойымен төсеу орнына жеткізіледі. Арықтан құбыр арқылы суды ағызғаннан кейін топырқ үймерет денесін немесе құм қатарын құрайды.

Тығыз су асты топырақтары механикалық әдіспен – қопсытқыштармен өңделеді. Құрамына понтон (қалқыма), жүзгіш құрылғылар, топырақ сорабы және топырақ жинағыш құрылғылар кіретін агрегат топырақ сорғыш снаряд деп аталынады. Энергия сыйымдылығы = 2-5кВтч/м3. Бұл әдіс жер жұмыстарының көлемі, су қоймалары жанында су көлемі зор болған жағдайда қолданылады.

Сонымен қатар гидроэлеваторлар (ағын сораптары) – пульпаны сыртқы су сорабы беретін су ағыны есебінен аппараты айдайтын агрегаттар.

Судағы гидромонитордың жұмыс өнімділігі су шығыны бойынша анықталады:

,                      

мұндағы  =0,9-0,93 – шығын коэффициенті;

                 - қондырманың көлденең қимасының ауданы;

                g – еркін түсу үдеуі;

                H – қондырмадағы су арыны;

Жер снарядының пульпа бойынша жұмыс өнімділігі топырақ сорабының жеткізу қуатына қарай анықталады .

Топырақ бойынша жұмыс өнімділігі:        

,

мұндағы   - топырақ сорабының пульпа көлеміне қарай жеткізу қуаты;

                 К – орташа коэффициент

,                                                                             (5)

мұндағы С – пульпа консистенциясы, С≈0,1…0,12

               К=0,1 – гравий-малта тасты топырақтар,

               К=0,25 – құмды топырақтар.

Жер снарядының негізгі параметрлері:

- топырақ бойынша өнімділігі;

- пульпаны тасымалдау алыстығы;

- максимал пульпа сору тереңдігі;

- қалқыма жабдық корпусының өлшемдері;

- оның су ығыстыруы және шөгуі;

- топырақты өңдеу жолағының ені;

- жалпы тұтыну қуаты;

- тарту күші;

- орын ауыстыру жылдамдығы.

Орын ауыстырудың физикалық мағынасына тоқталатын болсақ, топырақты жер снарядымен өңдеу барысында топырақ жинақтағыш құрылғының шеті артынан тар жолақ қалдыра отырып үздіксіз су қоймасының түбіне ене түседі.

Мысалы: Жер снарядының индексі 500-60:

              -топырақ бойынша өнімділік 500 м3/сағ.

              -0,6МПа-ға дейін қысымда пульпа бойынша өнімділік 5000 м3/ч.

Бақылау сұрақтары:

  1.  Құрылыстағы барлық топырақ тығыздау машиналары мен жабдықтары қалай жіктеледі?
  2.  Тығыздаудың неше сатылы әдісі бар?
  3.  Топырақты жазып тығыздау үшін не қолданылады?
  4.  Тіркемелі пневмодөңгелекті домалағыштар неден тұрады?
  5.  Гидромеханизация  дегеніміз не?

 

Ұсынылатын  әдебиеттер  тізімі:

  1.  Волков Д.П., Крикун В.Я. Строительные машины. – М.:АСВ, 2002. Белецкий Б.Ф. Строительные машины и оборудование – Ростов н/Д, Феникс, 2005.
  2.  Добронравов С.С. Строительные машины и оборудование. - М.: Высшая школа, 2006.
  3.  Добронравов С.С. Строительные машины и основы автоматизации. – М.: Высшая школа, 2001.
  4.  Дроздов Н.Е. Строительные машины и оборудование. Курсовое и дипломное проектирование. – М.: Стройиздат, 1988.
  5.  Домбровский Н.Г. Строительные машины. – М.: Высшая школа, 1985.
  6.  Сосевич З.Н. Самохвалов В.Н. Строительные машины. Методические указания для выполнения контрольной работы. – Самара, 2000.

 

А также другие работы, которые могут Вас заинтересовать

26850. Носовая полость(сavum nasi) и придаточные полости носа 5.75 KB
  Последние образуют паренхиму легкого снабженную громадным количеством кровеносных сосудов оплетающих густой капиллярной сетью каждую альвеолу. Дорсальный тупой край легкого margo dorsalis s.вырезки правого и левого легкого incisura cardiaca pulmonis dextri et sinistri и ворота легкого hilus pulmonis через которые в орган входят главный бронх bronchus principalis легочная артерия a. Все вместе они образуют корень легкого radix pulmonis.
26851. Гортань домашних животных 4.5 KB
  Перстневидный хрящ гортани cartilago cricoidea образует нижнюю границу или основание гортани на котором расположены щитовидный и черпаловидные хрящи Внизу перстневидный хрящ гортани прочно связан с трахеей посредством перстнетрахеальной связки lig. Его задняя часть пластинка четырехугольной формы lamina cartuaginis cricoideae вместе с черпаловидными хрящами составляет заднюю стенку гортани.Между перстневидным и щитовидным хрящами гортани натянута перстнещитовидная связка lig. Отсюда произошло название операции вскрытия гортани ...
26853. Анатомический состав и морфофункциональная характеристика органов мочеотделения 1.8 KB
  Поскольку моча urina 'представляет собой конечный продукт обмена веществ который подлежит выведению из организма то весь этот процесс можно рассматривать как экскреторный.В состав органов мочеотделения входят: а парные почки выделяющие из организма крови мочу; мочеточники протоки почек через которые моча попадает в мочевой пузырь где постоянно отделяющаяся моча сохраняется некоторое время; непарный мочеиспускательный канал через него моча выделяется наружу.
26854. Основные данные фило- и онтогенеза органов мочеотделения 5.98 KB
  Мочеотделительная ее часть происходит из нефрогенной ткани так же как пронефрос и мезонефрос а мочеотводящая часть из отростка на заднем конце вольфова протока который й становится мочеточником. Еще при наличии клоачной перепонки в области клоаки образуется фронтальная перегородка; она отделяет дорсальную часть клоаки в которую впадает кишка от вентральной части сохраняющей свою связь с аллантоисом' мочевым мешком. Дистальная часть аллантоиса представляет узкий канал.
26855. Почки(renes) домашних животных 1.52 KB
  строение почки: корковая зонабурого цв содерж почечн тельца и извит почечн канальца. Трубочки впадают в сосочковые каналы АНАТОМИЧ ЧАСТИ ПОЧКИ: краниальн и каудальн концы латер и медиал края дорсальная и вентральн поверхности. ВОРОТА ПОЧКИуглубления на медиальн краевходят почечн а нервы; выходитпочечн в. Синус почкиполость в глубине ворот почки содерж почечн чашечки лоханки сосуды.
26856. Классификация почек 1.16 KB
  четко видны дольки лазделенные бороздами на разрезе пирамиды с сосочками 2Гладкая многососочксвинья человснаружки гладкая полное слияние корков зоны отдельных почече на разрезепирамиды с сосочками 3Гладкая однососочковаясобака лошадь мрсполное слияние корков и мозгов зон почек.
26857. Мочевой пузырь и мочеточник 4.31 KB
  В тазовой полости в мочеполовой складке брюшины он переходит на дорсальную стенку мочевого пузыря и на границе серозной оболочки и адвентиции прободает мышечную оболочку следуя на коротком расстоянии до 3 5 см у крупных животных между мышечной и слизистой оболочками и открывается в полость мочевого пузыря. Такое взаимоотношение мочеточника с оболочками мочевого пузыря препятствует обратному поступлению мочи из мочевого пузыря в мочеточники но не мешает току мочи от почек в пузырь. Он представляет собой мешок грушевидной формы на...