74214

Құрылыс машиналарының азаматтық және өндірістік құрылыс жұмыстарындағы технологиялық процестерді автоматтандыру және механикаландырудағы алатын орны

Лекция

Производство и промышленные технологии

Құрылыс машиналарының азаматтық және өндірістік құрылыс жұмыстарындағы технологиялық процестерді автоматтандыру және механикаландырудағы алатын орны. Құрылыс машиналары мен құрылыс өндірісіндегі механикаландыру мен автоматтандырудың дамуы. Құрылыс машиналарының қазіргі техникалық деңгейінің сипаттамасы және ары қарай даму перспективалары Жоспар: Кіріспе. Құрылыс машиналары мен құрылыс өндірісіндегі механикаландыру мен автоматтандырудың дамуы.

Казахский

2014-12-30

23.1 KB

17 чел.

Дәріс №1 (1 сағат)

Тақырып: «Кіріспе. Құрылыс машиналарының азаматтық және өндірістік құрылыс жұмыстарындағы технологиялық процестерді автоматтандыру және механикаландырудағы алатын орны.  Құрылыс машиналары мен құрылыс өндірісіндегі механикаландыру мен автоматтандырудың дамуы. Құрылыс машиналарының қазіргі техникалық деңгейінің сипаттамасы және ары қарай даму перспективалары»

Жоспар:

  1.  Кіріспе.
  2.  Құрылыс машиналары мен құрылыс өндірісіндегі механикаландыру мен автоматтандырудың дамуы.
  3.  Құрылыс машиналарының қазіргі техникалық деңгейінің сипаттамасы және ары қарай даму перспективалары.

 

 Қазіргі заманғы құрылыс саласы адам өмірінің ең механикаландырылған сфераларының бірі болып табылады. Құрылыс машиналары құрылыс өндірісінің барлық сатыларында қолданылады, атап айтқанда:

- құрылыс материалдарын карьерлік әдіспен өндіруде (құм, гравий, саз, бор, және тағы да басқалар);

- темірбетон, ағаш, металл және басқа да құрылыс материалдарын заводтық әдіспен дайындау кезінде;

- құрылыс материалдарын, бұйымдарын және конструкцияларын тиеу, түсіру және тасымалдау кезінде;

- ғимараттар мен үймереттер тұрғызу, жол, жерасты коммуникациялары, гидротехникалық және энергетикалық объектілер мен басқа да құрылыс түрлерін салу кезінде;

- нольдік циклден бастап әрлеу жұмыстары мен шатыр жұмыстарымен қоса құрылыс алаңын игеру жұмыстары кезінде;

- жөндеу және қайта қалпына келтіру жұмыстары кезінде механизациялау құралдары ретінде (қол машиналарының үлкен жинағы).

Бұрын қол еңбегін көп қажет ететін құрылыс процестерін орташа механизациялы құралдарды енгізу арқылы  машинамен алмастырылатын.  

Қазіргі уақытта қатарына мыналарды жатқызуға болатын жоғарырақ дәрежелі мәселелер шешіледі:

- құрылыс өнімін аз шығынмен жасап шығаратын өнімділігі жоғары машина кешендерін дайындау;

- машинаға қызмет көрсететін персонал ыңғайлылығын қамтамасыз ету, адам-оператор еңбегін жеңілдететін және құрылыс сапасын арттыратын автоматтық басқару жүйесін кеңінен енгізу.

 Маман-құрылысшы құрылыс машинасына қатысты мына ережелерді есіне сақтауы қажет – берілген өндіріс жағдайында технологиялық процестерді дұрыс ұйымдастыру үшін белгілі бір қолданыстағы машиналардың әртүрлі модельдерінің технологиялық мүмкіндіктерін үйлесімді пайдалана білу.  

Машина үздіксіз күтімді қажет етеді.

Машинаның жұмысқа қабілеттілігін сақтап тұру үшін құрылысшы мен машина арасында өзара қалыпты қатынас болуы қажет.

Құрылыс процестері негізінен машиналар көмегімен жүзеге асырылады. Бұл дегеніміз:

- жоғары жұмыс өнімділігі;

- құрылыс өнімінің бағасының төмендеуі;

- құрылыс мерзімінің қысқаруы;

- жалпы шығындардың азаюы.

Кейбір операциялар (процестер) механизациялау қисынсыз болғандықтан қолмен орындалады.

Машиналар жұмыс істейтін құрылыс процестері механикаландырылған, ал олардың машиналармен қамтамасыз етілгендігі құрылыстың механикаландырылуы деп аталады.  

Механикаландырылу толық немесе жартылай болуы мүмкін:

- толық механикаландырылу кезінде барлық жұмыстар машиналармен орындалады;

- жартылай механикаландырылу кезінде жекелеген операцияларда қол еңбегі қолданылады.

Құрылысты механикаландыруда сонымен қатар аз механикаландырылу түсінігі бар. Бұл жағдайда қол жұмысын жеңілдету және өнімділігін арттыру мақсатында қол машиналары, механизмдер, құралдар мен жабдықтар қолданылады.

Құрылыс жұмыстары машиналардың әртүрлі типтері мен модельдері арқылы жүзеге асырылады.

Механикаландырудың оптимал құралдарын қалай таңдауға болады?  Бұл жерде механикаландыру көрсеткіштері қолданылады, атап айтқанда:

1) Бір жұмысшыға келетін еңбек өнімділігі – бұл жұмыс көлемінің жұмысшылар санына қатынасы.

 

мұндағы  - ауысым барысында орындалған жалпы жұмыс көлемі;

                 – жұмысқа жұмылдырылған жұмысшылардың жалпы саны.

2) Өнім өндіруге кеткен шығындардың ақшалай эквиваленті.  

3) Қол жұмысының үлесі – бұл қолмен жасалынатын жұмыс көлемінің (құнының) жалпы жұмыс көлеміне (құнына) қатынасы, немесе қол жұмысшылар санының олардың жалпы санына қатынасы.   

;

              

немесе                                   

;

Бұл көрсеткіштер машиналардың негізгі параметрлеріне де (массасы, қуаты және т. б.) тәуелді болады.

Механизациялау деңгейін құрылыс өндірісінің шығындарын есепке алатын өнім бірлігінің құны арқылы толығырақ бағалауға болады.

Келтірілген шығындар былай анықталады (бір машина үшін):

,

мұндағы   - машинаның жылдық годовая эксплуатациялық өнімділігі;

                Z=C+EK – жылдық келтірілген шығындар;

                C – машинаның жылдық өнім көлемінің құнына тең ағымдық  

                       шығындар;

                E – Капиталдық салымдардың тиімділік коэффициенті:

       Е=0,1-0,15 – ірі машиналар үшін;

       Е=0,4-0,5 – қуаты аз машиналар үшін;

       K – машина жасауға немесе сатып алуға қажетті бір жолдық

                       капиталдық салымдар.

Машинаны қолданылуы жоғары тиімділігіне аз шығындар сай келеді.

Егер құрылыс процесіне бірнеше машина жұмылдырылған болса, онда Z қосынды шығындарды, ал  - олардың қосынды жылдық өнімділігін көрсетеді.

Мыналарды алға мақсат етіп қою керек:

- жоғары өнімділік;

- энергия мен отынды аз шығындау;

- эксплуатацияланатын материалдар мен құралдардың жұмысы кезіндегі аз

  шығындар;

- машиналарды жөндеу, техникалық қызмет көрсету және қайта базалау

  кезінде уақыт пен басқа да ресурстарды үнемдеу;

- қызметшілер санының аздығы.  

Құрылыс жұмыстары технологиялық процестерге бөлінеді (циклдік, ілгерілемелі орындалады, және үздіксіз, бір уақытта орындалады).

Берік топырақты оны экскаватормен өңдеу алдында  гидробалғамен қопсыту кешен түзеді (машиналар кешені – экскаватор + гидробалға).

Құрылыс жұмыстарын механизациялаудың ең жоғары формасына кешенді механизациялау (К. М.) жатады.  Бұл жерде барлық негізгі және қосымша ауыр және еңбексыйымдылығы жоғары операциялар мен процестер машиналар, механизмдер мен жабдықтар көмегімен кешенді орындалады.

Машиналар кешенінің құрамында жетекші, қосымша және резервті машиналар ажыратылады.

Жұмыстың кешенді механизациялану көрсеткіштері:

- К.М. деңгейі – кешенді-механизацияланған тәсілмен орындалатын жұмыс

көлемінің жалпы жұмыс көлеміне қатынасы;

- еңбектің механикалық жарақталынуы – бір жұмысшыға сәйкес келетін процеске тартылған машиналар құны;

- еңбектің энергожарақталынуы – құрылыс жұмыстарын орындау процесінде бір адам сағатқа немесе бір жұмысшыға сәйкес келетін энергия көлемі..

Автоматтандырылған деп құрылыс жұмыстарын адамның оперативті қатысуынсыз орындауға мүмкіндік беретін құрылғылармен жабдықталған машиналар жұмылдырылған технологиялық процестер аталады.  

Автоматтандыру басқару жүйесінің ең тиімді формаларының бірі болып табылады (адамды машинаны басқарудан толықтай немесе белгілі бір дәрежеде босатады).

 Автоматтандыру толық немесе кешенді болып табылады.

Бұл жерде барлық негізгі және қосымша басқару процесері авоматтандырылған, өнімнің берілген өнімділігі мен сапасы адамның қатысуынсыз орындалады (ол тек арнайы құрылғылар жұмысын қадағалап отырады.

Машиналар жұмысын, әртүрлі басқару пункттері мен жекелеген агрегаттар арасындағы  байланысты автоматты есепке алу мен бақылау маңызды болып табылады.

Бұл мыналар туралы ақпарат алуға мүмкіндік береді:

- еңбек өнімділігі;

- технологиялық процестерге жұмылдырылған жұмысшылар саны;

- машинаның таза жұмысының нақты уақыты;

- негізгі агрегаттар мен түйіндер күйі;

- себебін көрсете отырып машинаның тұрып қалуы;

- машиналар өнімділігі;

- энергия, жанғыш және майлау материалдарының шығыны.

Бұл ақпараттарды өңдеу нәтижесі құрылыс барысын және құрылыс машиналарының паркін тиімді оперативті басқару болып табылады.

Бақылау сұрақтары:

  1.  Құрылыс машиналары құрылыс өндірісінің барлық сатыларында қолданылады
  2.  Механикаландырудың оптимал құралдарын қалай таңдауға болады?  
  3.  Жұмыстың кешенді механизациялану көрсеткіштері

Ұсынылатын  әдебиеттер  тізімі:

  1.  Строительные  машины.  Учебник  для  вузов.   Д.Н. Волков, В.И. Крикун, С.Е. Рынсков.  Под ред. Д.Н. Волкова. М. , ВШ, 1996.
  2.  Белецкий Б.Ф. Строительные машины и оборудование – 2005.
  3.  Добронравов С.С. Строительные машины и оборудование. ВШ, 2006.
  4.  Добронравов С.С. Строительные машины и основы автоматизации. – М.: Высшая школа, 2001.
  5.  Домбровский Н.Г. Строительные машины. – М.: Высшая школа, 1985.
  6.  Сосевич З.Н. Самохвалов В.Н. Строительные машины. Методические указания для выполнения контрольной работы. – Самара, 2000.

 

А также другие работы, которые могут Вас заинтересовать

15797. Сопоставимость уровней и смыкания рядов динамики 15.16 KB
  Сопоставимость уровней и смыкания рядов динамики Анализировать ряды динамики нельзя если приводятся несопоставимые данные. Несопоставимость статистических данных во времени может быть вызвана следующими причинами: инфляционным процессом; территориальные изменени...
15798. Способы установления величины интервала в количественной группировке 19.73 KB
  Группировочным называется признак по которому осуществляется разбиение единиц совокупности на отдельные группы. Его часто называют основанием группировки. В основание группировки могут быть положены как количественные так и качественные признаки. При построении гр
15799. Среднее квадратическое отклонение для альтернативного признака 69.32 KB
  Среднее квадратическое отклонение для альтернативного признака Среднее квадратичное отклонение определяется как обобщающая характеристика размеров вариации признака в совокупности. Оно равно квадратному корню из среднего квадрата отклонений отдельных значений пр
15800. Средние величины и их виды 12.95 KB
  Средние величины и их виды. Наиболее распространённой формой статистических показателей используемой в социальноэкономических исследованиях является средняя величина. Средняя величина – обобщающий показатель выражающий типичный уровень размер варьирующего пр
15801. Средние формы общих индексов 29.05 KB
  Средние формы общих индексов Помимо агрегатных индексов в статистике применяется и другая их форма – средневзвешенные индексы. Их используют когда имеющаяся в распоряжении информация не позволяет рассчитать общий агрегатный индекс. Средний индекс – это индекс вычи
15802. Средний уровень динамического ряда 85.3 KB
  Средний уровень динамического ряда. Способы его исчисления. Средний уровень ряда в статистике Средний уровень ряда определяет обобщенную величину абсолютных уровней. Он определяется по средней исчисленной из значений меняющихся во времени. Методы расчета среднего ...
15803. Средний уровень ряда и способы его расчета 72.58 KB
  Средний уровень ряда и способы его расчета. chronological mean средняя рассчитанная из значений изменяющихся во времени. Используется для расчета среднего уровня моментного ряда. В том случае если имеющиеся данные относятся к фиксированным моментам времени c равными интер...
15804. Средняя арефмитическая и горманическая формы общих индексов 30.52 KB
  Средняя арифметическая и горманическая формы общих индексов. Помимо агрегатных индексов в статистике применяется и другая их форма – средневзвешенные индексы. Их используют когда имеющаяся в распоряжении информация не позволяет рассчитать общий агрегатный индекс.
15805. Средняя гармоническая 24.05 KB
  Средняя гармоническая. При расчёте статистических показателей помимо средней арифметической могут использоваться и другие виды средних. Однако в каждом конкретном случае существует только одно истинное среднее значение показателя. Пример. Пусть в фирме специализир...