74214

Құрылыс машиналарының азаматтық және өндірістік құрылыс жұмыстарындағы технологиялық процестерді автоматтандыру және механикаландырудағы алатын орны

Лекция

Производство и промышленные технологии

Құрылыс машиналарының азаматтық және өндірістік құрылыс жұмыстарындағы технологиялық процестерді автоматтандыру және механикаландырудағы алатын орны. Құрылыс машиналары мен құрылыс өндірісіндегі механикаландыру мен автоматтандырудың дамуы. Құрылыс машиналарының қазіргі техникалық деңгейінің сипаттамасы және ары қарай даму перспективалары Жоспар: Кіріспе. Құрылыс машиналары мен құрылыс өндірісіндегі механикаландыру мен автоматтандырудың дамуы.

Казахский

2014-12-30

23.1 KB

16 чел.

Дәріс №1 (1 сағат)

Тақырып: «Кіріспе. Құрылыс машиналарының азаматтық және өндірістік құрылыс жұмыстарындағы технологиялық процестерді автоматтандыру және механикаландырудағы алатын орны.  Құрылыс машиналары мен құрылыс өндірісіндегі механикаландыру мен автоматтандырудың дамуы. Құрылыс машиналарының қазіргі техникалық деңгейінің сипаттамасы және ары қарай даму перспективалары»

Жоспар:

  1.  Кіріспе.
  2.  Құрылыс машиналары мен құрылыс өндірісіндегі механикаландыру мен автоматтандырудың дамуы.
  3.  Құрылыс машиналарының қазіргі техникалық деңгейінің сипаттамасы және ары қарай даму перспективалары.

 

 Қазіргі заманғы құрылыс саласы адам өмірінің ең механикаландырылған сфераларының бірі болып табылады. Құрылыс машиналары құрылыс өндірісінің барлық сатыларында қолданылады, атап айтқанда:

- құрылыс материалдарын карьерлік әдіспен өндіруде (құм, гравий, саз, бор, және тағы да басқалар);

- темірбетон, ағаш, металл және басқа да құрылыс материалдарын заводтық әдіспен дайындау кезінде;

- құрылыс материалдарын, бұйымдарын және конструкцияларын тиеу, түсіру және тасымалдау кезінде;

- ғимараттар мен үймереттер тұрғызу, жол, жерасты коммуникациялары, гидротехникалық және энергетикалық объектілер мен басқа да құрылыс түрлерін салу кезінде;

- нольдік циклден бастап әрлеу жұмыстары мен шатыр жұмыстарымен қоса құрылыс алаңын игеру жұмыстары кезінде;

- жөндеу және қайта қалпына келтіру жұмыстары кезінде механизациялау құралдары ретінде (қол машиналарының үлкен жинағы).

Бұрын қол еңбегін көп қажет ететін құрылыс процестерін орташа механизациялы құралдарды енгізу арқылы  машинамен алмастырылатын.  

Қазіргі уақытта қатарына мыналарды жатқызуға болатын жоғарырақ дәрежелі мәселелер шешіледі:

- құрылыс өнімін аз шығынмен жасап шығаратын өнімділігі жоғары машина кешендерін дайындау;

- машинаға қызмет көрсететін персонал ыңғайлылығын қамтамасыз ету, адам-оператор еңбегін жеңілдететін және құрылыс сапасын арттыратын автоматтық басқару жүйесін кеңінен енгізу.

 Маман-құрылысшы құрылыс машинасына қатысты мына ережелерді есіне сақтауы қажет – берілген өндіріс жағдайында технологиялық процестерді дұрыс ұйымдастыру үшін белгілі бір қолданыстағы машиналардың әртүрлі модельдерінің технологиялық мүмкіндіктерін үйлесімді пайдалана білу.  

Машина үздіксіз күтімді қажет етеді.

Машинаның жұмысқа қабілеттілігін сақтап тұру үшін құрылысшы мен машина арасында өзара қалыпты қатынас болуы қажет.

Құрылыс процестері негізінен машиналар көмегімен жүзеге асырылады. Бұл дегеніміз:

- жоғары жұмыс өнімділігі;

- құрылыс өнімінің бағасының төмендеуі;

- құрылыс мерзімінің қысқаруы;

- жалпы шығындардың азаюы.

Кейбір операциялар (процестер) механизациялау қисынсыз болғандықтан қолмен орындалады.

Машиналар жұмыс істейтін құрылыс процестері механикаландырылған, ал олардың машиналармен қамтамасыз етілгендігі құрылыстың механикаландырылуы деп аталады.  

Механикаландырылу толық немесе жартылай болуы мүмкін:

- толық механикаландырылу кезінде барлық жұмыстар машиналармен орындалады;

- жартылай механикаландырылу кезінде жекелеген операцияларда қол еңбегі қолданылады.

Құрылысты механикаландыруда сонымен қатар аз механикаландырылу түсінігі бар. Бұл жағдайда қол жұмысын жеңілдету және өнімділігін арттыру мақсатында қол машиналары, механизмдер, құралдар мен жабдықтар қолданылады.

Құрылыс жұмыстары машиналардың әртүрлі типтері мен модельдері арқылы жүзеге асырылады.

Механикаландырудың оптимал құралдарын қалай таңдауға болады?  Бұл жерде механикаландыру көрсеткіштері қолданылады, атап айтқанда:

1) Бір жұмысшыға келетін еңбек өнімділігі – бұл жұмыс көлемінің жұмысшылар санына қатынасы.

 

мұндағы  - ауысым барысында орындалған жалпы жұмыс көлемі;

                 – жұмысқа жұмылдырылған жұмысшылардың жалпы саны.

2) Өнім өндіруге кеткен шығындардың ақшалай эквиваленті.  

3) Қол жұмысының үлесі – бұл қолмен жасалынатын жұмыс көлемінің (құнының) жалпы жұмыс көлеміне (құнына) қатынасы, немесе қол жұмысшылар санының олардың жалпы санына қатынасы.   

;

              

немесе                                   

;

Бұл көрсеткіштер машиналардың негізгі параметрлеріне де (массасы, қуаты және т. б.) тәуелді болады.

Механизациялау деңгейін құрылыс өндірісінің шығындарын есепке алатын өнім бірлігінің құны арқылы толығырақ бағалауға болады.

Келтірілген шығындар былай анықталады (бір машина үшін):

,

мұндағы   - машинаның жылдық годовая эксплуатациялық өнімділігі;

                Z=C+EK – жылдық келтірілген шығындар;

                C – машинаның жылдық өнім көлемінің құнына тең ағымдық  

                       шығындар;

                E – Капиталдық салымдардың тиімділік коэффициенті:

       Е=0,1-0,15 – ірі машиналар үшін;

       Е=0,4-0,5 – қуаты аз машиналар үшін;

       K – машина жасауға немесе сатып алуға қажетті бір жолдық

                       капиталдық салымдар.

Машинаны қолданылуы жоғары тиімділігіне аз шығындар сай келеді.

Егер құрылыс процесіне бірнеше машина жұмылдырылған болса, онда Z қосынды шығындарды, ал  - олардың қосынды жылдық өнімділігін көрсетеді.

Мыналарды алға мақсат етіп қою керек:

- жоғары өнімділік;

- энергия мен отынды аз шығындау;

- эксплуатацияланатын материалдар мен құралдардың жұмысы кезіндегі аз

  шығындар;

- машиналарды жөндеу, техникалық қызмет көрсету және қайта базалау

  кезінде уақыт пен басқа да ресурстарды үнемдеу;

- қызметшілер санының аздығы.  

Құрылыс жұмыстары технологиялық процестерге бөлінеді (циклдік, ілгерілемелі орындалады, және үздіксіз, бір уақытта орындалады).

Берік топырақты оны экскаватормен өңдеу алдында  гидробалғамен қопсыту кешен түзеді (машиналар кешені – экскаватор + гидробалға).

Құрылыс жұмыстарын механизациялаудың ең жоғары формасына кешенді механизациялау (К. М.) жатады.  Бұл жерде барлық негізгі және қосымша ауыр және еңбексыйымдылығы жоғары операциялар мен процестер машиналар, механизмдер мен жабдықтар көмегімен кешенді орындалады.

Машиналар кешенінің құрамында жетекші, қосымша және резервті машиналар ажыратылады.

Жұмыстың кешенді механизациялану көрсеткіштері:

- К.М. деңгейі – кешенді-механизацияланған тәсілмен орындалатын жұмыс

көлемінің жалпы жұмыс көлеміне қатынасы;

- еңбектің механикалық жарақталынуы – бір жұмысшыға сәйкес келетін процеске тартылған машиналар құны;

- еңбектің энергожарақталынуы – құрылыс жұмыстарын орындау процесінде бір адам сағатқа немесе бір жұмысшыға сәйкес келетін энергия көлемі..

Автоматтандырылған деп құрылыс жұмыстарын адамның оперативті қатысуынсыз орындауға мүмкіндік беретін құрылғылармен жабдықталған машиналар жұмылдырылған технологиялық процестер аталады.  

Автоматтандыру басқару жүйесінің ең тиімді формаларының бірі болып табылады (адамды машинаны басқарудан толықтай немесе белгілі бір дәрежеде босатады).

 Автоматтандыру толық немесе кешенді болып табылады.

Бұл жерде барлық негізгі және қосымша басқару процесері авоматтандырылған, өнімнің берілген өнімділігі мен сапасы адамның қатысуынсыз орындалады (ол тек арнайы құрылғылар жұмысын қадағалап отырады.

Машиналар жұмысын, әртүрлі басқару пункттері мен жекелеген агрегаттар арасындағы  байланысты автоматты есепке алу мен бақылау маңызды болып табылады.

Бұл мыналар туралы ақпарат алуға мүмкіндік береді:

- еңбек өнімділігі;

- технологиялық процестерге жұмылдырылған жұмысшылар саны;

- машинаның таза жұмысының нақты уақыты;

- негізгі агрегаттар мен түйіндер күйі;

- себебін көрсете отырып машинаның тұрып қалуы;

- машиналар өнімділігі;

- энергия, жанғыш және майлау материалдарының шығыны.

Бұл ақпараттарды өңдеу нәтижесі құрылыс барысын және құрылыс машиналарының паркін тиімді оперативті басқару болып табылады.

Бақылау сұрақтары:

  1.  Құрылыс машиналары құрылыс өндірісінің барлық сатыларында қолданылады
  2.  Механикаландырудың оптимал құралдарын қалай таңдауға болады?  
  3.  Жұмыстың кешенді механизациялану көрсеткіштері

Ұсынылатын  әдебиеттер  тізімі:

  1.  Строительные  машины.  Учебник  для  вузов.   Д.Н. Волков, В.И. Крикун, С.Е. Рынсков.  Под ред. Д.Н. Волкова. М. , ВШ, 1996.
  2.  Белецкий Б.Ф. Строительные машины и оборудование – 2005.
  3.  Добронравов С.С. Строительные машины и оборудование. ВШ, 2006.
  4.  Добронравов С.С. Строительные машины и основы автоматизации. – М.: Высшая школа, 2001.
  5.  Домбровский Н.Г. Строительные машины. – М.: Высшая школа, 1985.
  6.  Сосевич З.Н. Самохвалов В.Н. Строительные машины. Методические указания для выполнения контрольной работы. – Самара, 2000.

 

А также другие работы, которые могут Вас заинтересовать

5000. Рынок: сущность. Противоречия рынка 145.5 KB
  Введение Современная экономика развитых стран носит рыночный характер. Рыночная система оказалась наиболее эффективной и гибкой для решения основных экономических проблем. Она формировалась не одно столетие, приобрела цивилизованные формы, и, по все...
5001. Система учета затрат direct costing и условия ее наиболее эффективного применения на предприятии 130 KB
  Система учета затрат directcosting и условия ее наиболее эффективного применения на предприятии Введение В современной обстановке перехода к рынку, постоянно необходимо проводить анализ деятельности фирмы для принятия управленческих решений. Д...
5002. Правовые и профессионально-этические регуляторы в журналистике 185.5 KB
  Правовые и профессионально-этические регуляторы в журналистике Введение Средства массовой информации и коммуникации часто вызывают полемику в обществе. Вопросы массовых коммуникаций важны потому, что прямо или косвенно оказывают влияние на жизни люд...
5004. Передняя подвеска автомобиля ГАЗ-53А 205.2 KB
  Передняя подвеска автомобиля ГАЗ-53А (L=1450 мм) Введение Перед автомобильной промышленностью в настоящее время стоят задачи, связанные с увеличением выпуска экономичных автомобилей с дизельными двигателями, позволяющих значительно сократить расход ...
5005. Выбор системы автоматического управления сверлильно-расточно-фрезерного станка модели 600V 100 KB
  Выбрать систему автоматического управления сверлильно-расточно-фрезерного станка модели 600V, проспект Стерлитамакского станкостроительного завода прилагается. Список сокращений САУ – система автоматического управления УЧПУ...
5006. Проект геодезического обоснования стереотопографической съемки масштаба 1:5000 302 KB
  Топографические карты, созданные в результате обработки данных топографической съемки, используют в различных областях человеческой деятельности. Без карт невозможна работа по прокладке нефтепроводов и газопроводов, строительству электрост...
5007. Экономическая система: понятие, структура, генезис 180 KB
  Экономическая система есть совокупность взаимосвязанных и определенным образом упорядоченных элементов экономики, образующих экономическую структуру общества. Вне системного характера экономики не могли бы воспроизводиться (постоянно возоб...
5008. Анализ стилевых особенностей и имиджа менеджера 309 KB
  Общество представляет собой сложную, многоуровневую, целостную и динамически развивающуюся систему. Неотъемлемым атрибутом любой системы – является управление, которое обеспечивает ее сохранение и развитие, упорядочение структуры, взаи...