74216

Тасымалдау машиналары. Құрылыс жүктерінің сипаттамасы. Тасымалдау машиналарының негізгі параметрлері, эксплуатациялық сипаттамалары, қолданылуы, конструктивті схемалары, жұмыс процесі және технологиялық мүмкіндіктері

Лекция

Производство и промышленные технологии

Тасымалдау машиналарының негізгі параметрлері эксплуатациялық сипаттамалары қолданылуы конструктивті схемалары жұмыс процесі және технологиялық мүмкіндіктері Жоспар: Құрылыс жүктерінің сипаттамасы. Тасымалдау машиналарының негізгі параметрлері. Тасымалдау машиналарының қолданылуы.

Казахский

2014-12-30

1.31 MB

82 чел.

Дәріс №3 (1 сағат)

Тақырып: «Тасымалдау машиналары.  Құрылыс жүктерінің сипаттамасы. Тасымалдау машиналарының негізгі параметрлері, эксплуатациялық сипаттамалары, қолданылуы, конструктивті схемалары, жұмыс процесі және технологиялық мүмкіндіктері»

Жоспар:

  1.  Құрылыс жүктерінің сипаттамасы.
  2.  Тасымалдау машиналарының негізгі параметрлері.
  3.  Эксплуатациялық сипаттамалары.
  4.  Тасымалдау машиналарының қолданылуы.
  5.  Конструктивті схемалары.
  6.  Тасымалдау машиналарының жұмыс процесі.
  7.  Технологиялық мүмкіндіктері.

Құрылыста жүктерді тасымалдау үшін жерүсті, су және әуе транспорттары қолданылады. Көпшілігі (>90% барлық тасаымалдан) – жерүсті (автокөлікпен, тракторлы, тасымалдағыш құралдар арқылы теміржол).

Автокөліктік транспорт барлық тасымалдаудың 80% құрайды. Оған кететін шығын барлық құрылыс жұмыстарының 12-15%-ін құрайды.

      

Тракторлық транспортавтомобиль жолдарын салу экономикалық жағынан тиімсіз жолсыз жерлерде, орман ағаштарын тасымалдау, құрылыс алаңын игеру кезінде қолданылады.

.

Сүйремелер мен жартылай сүйремелер–өздігінен жүрмейді, оларды тартқыш арқылы жылжытады.

 

Тасымалдаушы деп массалы сусыма және дара жүктердің сызықтық трассамен үздіксіз орын ауыстырылуын жүзеге асыратын техникалық құралдарды атайды. Конвейерлер 1 мен тұрбаөткізгіштік құрылғыларға  2 бөлінеді.

   

Теміржол транспорты –арақашықтығы 200 км ірі объекттер үшін қолданады. Бұлар жабық вагондар, жартылай вагондар, платформалар, цистерналар, вагон-самосвалдар.

Су транспортыбұлар  өзен және теңіз кемелері. Құрғақ жүк тасымалдайтын және мұнай құйылатын танкерлер. Жүккөтергіштігі 1000 т.

Өздігінен жүретін және өздігінен жүрмейтін (баржалар, секциялар). Кемшілігі: жүк тасымалдау жылдамдығы баяу, мерзімділігі.

 

Әуе транспорты: жетуі қиын аудандарда құрылыс жүргізу кезінде қолданылады. Бұлар ұшақтар, тікұшақтар, дирижабльдер. Құрылыс объектілері – зәулім ғимараттар (телемұнаралар, ретрансляторлар, домна пештері, тұрбалар, реакторлар,  ЛЭП тіректері).

Жүк автомобильдері және автопоездар: жүк автомобилібұл жүк тасымалдауға арналған өзіндік қозғалтқышы бар рельссіз транспорт құралы.

 

Мынадай автомобиль түрлерін ажыратады: жалпы қолданыстағы, арнайы және мамандандырылған.  Борттары шалқайта ашылатын, өтпелілігі жоғары, барлық дөңгелектері жетекші, сүйреуге арналған құралдары бар   ашық платформалар.  

Сүйреме және жартылай сүйремесімен бірге автомобиль образует автопоезд құрайды. Өтпелілігіне қарай автомобильдер жол, жолсыз  и дорожные, внедорожные арьерлік), өтпелілігі жоғары және жоғарылатылған деп ажыратылады.

Қозғалтқыш типіне байланысты олар дөңгелекті, дөңгелек-жылжымалы, әуе жастығына негізделген, , автомобиль-амфибиялар болады.

Жүккөтергіштігіне қарай: өте төмен (1 т дейін), төмен (1-2 т), орташа (2-5 т), үлкен (>5 т) және өте үлкен (от 1 до 110 т) болады. Шасси, астау, қозғалтқыштан (карбюраторлы, дизельді, газотурбинді) тұрады.

Шасси күш берілісін (трансмиссия), жүргіш бөлікті, басқару механизмдерін және электр жабдықтарын қамтиды.

Трансмиссия айналдырушы моментті қозғалтқыштан қозғалушыларға (дөңгелектерге) береді. Ол механикалық, электромеханикалық, гидромеханикалық болуы мүмкін.

Жүру бөлігі рамадан, ілмектен, осьтен және дөңгелектерден тұрады. Рамаға астау, кабина, қозғалтқыш, беріліс қорабы жән  т.б. орнатылады.  

Басқару механизмдеріне – рульдік басқару, қозғалыс жылдамдығын басқару және тежеу жүйесі жатады.

Арнайы автомобильдер сұйықағымды (сылақтар, бетондар балқытылған битум сұйық отын) және сұйық тәріздес жүктерді (цемент, бұрқылдақ ізбес, алебастр, гипс, ұнтақталған ізбес, құрғақ күл, минералды ұнтақ, құрғақ сусыма сылақтар, ұсақдәнді бетондар, олардың компоненттерін және тағы да басқа байланысқыш заттарды) тасымалдау үшін қолданылады.  

 

Автоцемент тасымалдағыш – бұл автомобильлен, тартқыштан және жартылай тіркеме – көтергіш цистернадан тұратын автопоезд.

 

Автобетонараластырғыштарды– дайын немесе құрғақ бетон қоспасымен толтырады. Автомобиль үстінде айналып тұрған араластырғыш барабан бар. Сонымен қатар сұйық битум мен  салқын материалдарды тасымалдауға қолданылады.  

 

Тракторлар. Трактор дегеніміз сүйремелі және ажаппалы құрылыс, жол, ауылшаруашылық машиналарын қозғалтуға арналған өздігінен жүретін дөңгелекті немесе жылжымалы машина.

Пнемоколесные тягачи.  В строительстве это как базовые машины для работы с различным прицепным и навесным рабочим оборудованием. Обладают высокой тяговой характеристикой, транспортными скоростями (до 50 км/ч и более), маневренностью и производительностью.

 

Жылжымалы трактордың максимал жылдамдығы – 12 км/сағ, дөңгелекті трактордыкі – 40 км/сағ. Транспортты тракторлар жүк  платформасымен, ал арнайы тракторлар лебедкалармен, платформалармен, көтергіштермен жабдықталады.

Тракторлар негізгі көрсеткіштері-тарту күші бойынша кластарға бөлінеді. Жылжымалы тракторларда ол оның массасына, ал дөңгелекті тракторларда массасынан– 0,5-0,6 бөлігі.

 

Қозғалтқыш қуаты 900 кВт оське түсетін күш 750 кН және одан да көп болса. Олар біросьті және екіосьті болады.

Конвейер (ағылш. conveyerтасу, conveyтасымалдаушы) – бұл үздіксіз жұмыс жасайтын транспорт құрылғысы немесе машина.

Жүк тасу элементіне қарай оларды ленталық, пластиналы, роликті, шөмішті, винтті деп бөледі.

 

Жұмыс жасау принципіне қарай– гравитациялы, жетекті (тарту және вибрациялы). Олар материалды горизонталь және көлбеу  (сусыма және кесекті материалдар, дара жүктер) тасымалдай алады.

.

Сурет 1.     Ленталы конвейер

а- жалпы схема; б- роликті тіреулер; в- жетек барабаны аймағындағы лента.

Жүкті тасымалдау екі барабанды – жетекші 2 және тартқыш 6 иетін үздіксіз резеңке тәріздес лента 4 арқылы жүзеге асырылады. Жүкті лентаның жүктегіш құрылғы 3 арқылы қозғалысы айналуы электр қозғалтқышынан 10 редуктор 9 арқылы берілетін жетекші барабанмен беттік үйкеліс күші арқылы қамтамасыз етіледі. Лентаның екі ұшы да айналма тіректерге 5 және 8 сүйенеді. Материал тиеу аймағында олар тік горизонталь роликтер түрінде болады (сурет б). Материалды барабан  6 арқылы түсіреді. Тарту күшін арттыру үшін жетекші барабан 6 жанына ауытқытушы барабан 7 оналастырылады. Ол қамту бұрышын  φ арттырады.

Лентаның ені В=0,4-2 м. Қозғалыс жылдамдығы – 0,8-4 м/с (дара жүктер үшін V=0,5-1,5 м/с). Ленталар – мата, резеңке тәріздес, бірнеше қабат мақта мата және синтетика талшықтарынан тоқылған матадан (бельтинг) жасалады.

Артықшылықтары: жоғары өнімділігі – 1000-8000 т/сағ, тасымалдау алыстығы– 10 км.   

Құрылыста жүкті жақын қашықтыққа тасымалдайтын стационар және орын ауыстырымды контейнерлер (ленталы) қолданылады.  Стационар конвейерлермен бетон және темірбетон заводтар, құрылыс материалдары қоймалары жабдықталады.  Жылжымалы– 5-тен 15 м.

Жұмыс өнімділігі:

                  

 мұндағы А – материал ағымының көлденең қимасының ауданы, м2;

          ρ – материал тығыздығы, т/м3;

          Vматериал қозғалысының жылдамдығы, м/с.

Конвейерлер түрлері

               Пластиналы конвейерлер – ұштары өткір материалдар,мірікесекті тастар, ыссы материалдарға арналған.   Тарту органы –жетекші және тартқыш жұлдызшаларды жанай иетін   шексіз шынжырлар 2. Тарту шынжырларына бірін-бірі жабатын металл пластиналар бекітілген. В=0,4-1,6 м; V=0,01-1,0 м/с. Эскалаторлар: пластиналы конвейерлердің бір түрі. Тоннельдік метрополитендерге арналған, қабаттық-ірі ғимараттар мен сауда орталықтарына арналған.  Теппе төсемесі h=0,4 м, b=1 м. Тарту органы – 2 параллельді пластиналы шынжырлар. α=30°; 45 м дейін– көтеру биіктігі. V=0,75-0,96 м/с. Өткізу қабілеттілігі 1000 адам/сағат дейін.

Қырғышты – қырғыштың тарту күшіне тәуелді болады.

Шөмішті. Элеваторлар: вертикаль 50 м дейін. V=1,25-2,5 м/с - жылдам; V=0,4-1,0 м/с – тыныш. П=100 м3/ч. Ұсақ және терең, жартылай дөңгелекті шөміштер.

Винтті – горизонталь және көлбеу (α=20°). Сусыма, кесек, қамыр тәріздес материалдарды 30-40 м арақашықтыққа тасымалдауға арналған. П=20-40 м3/ч. Винттертұтас, ленталы, қалқанды, фасонды.

 

Вибрациялы - ішкі үйкелу күшіннің төмендеуі.  Электромагнитті қоздырғыштар, механикалық жетекті вибраторлар.

Үздіксіз жұмыс жасайтын көтергіштер– даналы жүктерге арналған.

Алаңқайлар – люлькалар. Тиеп-түсіру жұмыстарына арналған.  

 Виброжелобтар – бетон қоспасын төсеу орнына беруге арналған.  Корпус ілмек арқылы көтергіш конструкцияға қосылған.

Тиеп-түсіру машиналары дара жүктер мен сусыма материалдарды қоймалар мен сұрыптау орындарына түсіру үшін көлік құралдарына тиеуге арналған.

Оларды былай ажыратады:

Жұмыс процесі бойынша: 1 –циклді машиналар; 2 – үздіксіз жұмыс жасайтын.

Жүру жабдықтарының түріне қарай: 1 – рельс дөңгелекті; 2 – пневмодөңгелекті; 3 – жылжымалы.

Қолданысына қарай: 1 – автотиегіштер; 2 – бір- және көпшөмішті тиегіштер; 3 – кран-манипуляторлар.

Түсіру әдісіне қарай: 1 – фронталь; 2 –жартылай бұрылатын; 3- асыра түсіру түрі.

Жұмыс циклі – материалды қамтуы, оны тасымалдау, түсіру, бұрынғы орнына қайтып келу.

Айырлы автоптиегіш – вертикаль телескопты көтергішті және оған ілінген жүк айырлары бар тиеп-түсіру машинасы. Ауыспалы жұмысшы органдары: орамалар мен қысқа тұрбаларға арналған істік; томар қамтығыштар; сусыма материалдарға арнлаған шөміш; блоксыз жебе; крандық жебе; рычагты крандық жебе.

Жүккөтергіштігіне қарай: жеңіл (2 т дейін); орташа (3,2-5 т); ауыр (5-10 т); аса ауыр (>10 т).

Құрылыста ең кең тарағаны жүккөтергіштігі орташа фронталь автотиегіштер.

Қысқабазалы өздігінен жүретін шассиден, беріс қорабы бар іштен жану қозғалтқыштарынан, жүру дөңгелектері бар жетекші және басқарылатын көпірлерден, рульдік басқару жүйесінен тұрады.

Жоғары маневрлілігі, тар жерлерде және қоймаларда икемді бұрылу. Айыр қамтуының максимал биіктігі– 4,5 м. Көтеру жылдамдығы – 0,5-10 м/мин, жылжу жылдамдығы – 50 км/сағ.

Манипулятор-крандар – жүкқысқыш құрылғысы бар дистанционды басқарылатын көтеріп-тасымалдауға арналған арнайы машиналар.

Біршөмішті тиегіштер– сусыма және кесек жүктерді (құм, гравий, щебень, қоқыс, көмір, кокс) көлікке (автомобильдер, жартылай вагондар) тиеуге арналған. Олар арнайы монтаждау, тазалау, жоспарлау, қарды тазалау құрылғыларымен жабдықталған.

Олар былай жіктеледі:

Жүккөтергіштігіне қарай: 1 – жеңіл (0,5-2 т); 2 – орташа (2-4 т); 3 – ауыр (4-10 т); 4 – көпжүкті (>10 т).

Шасси бойынша: трактордағы, тартқыштардағы, арнайы шасси.

Жүру құрылғысына қарай: дөңгелекті, жылжымалы.

Шөмішті босату бағытына қарай: 1 – беттік (фронталь); 2 – қапталдық (жартылай бұрылысты) және артқы (асырылмалы).

Құрылыста көбіне арнайы шассидегі фронталь тиегіштер қолданылады.  Жұмысшы жабдығы шөміштен, жебеден тұрады. Жебені екі гидроцилиндрлермен көтереді.

Шөмішті көтеру жылдамдығы– 1-1,5 м/с, көтеру биіктігі: 1,25 т – 2,7 м; 5 т – 3,4 м. Қозғалыс жылдамдығы – 8-12 км/сағ; транспорттық жылдамдықтары – 25-50 км/сағат.

Оларды көптеген ауыспалы және ілмелі жабдықтармен қамтамасыз етеді.

Бақылау сұрақтары:

  1.  Тасымалдаушы машина дегеніміз не?
  2.  Автокөліктердің қандай түрлері ажыратылады?
  3.  Тасымалдағыш машиналар қозғалтқыш типіне қарай қалай ажыратылады?
  4.  Тиеп-түсіру машиналары қалай жіктеледі?
  5.  Біршөмішті тиегіштер қалай жіктеледі?

Ұсынылатын  әдебиеттер  тізімі:

  1.  Строительные  машины.  Учебник  для  вузов.   Д.Н. Волков, В.И. Крикун, С.Е. Рынсков.  Под ред. Д.Н. Волкова. М. , Высшая школа, 1996.
  2.  Машины  для  городского строительства. Учебник для вузов.      С.С. Добронравов, В.Г. Дронов. М., Высшая школа, 1995.
  3.  Вайнсон  А.А.  Подъемно-транспортные машины.  Учебник для вузов. М., Машиностроение, 1999.
  4.  Волков Д.П., Крикун В.Я. Строительные машины. – М.:АСВ, 2002. Белецкий Б.Ф. Строительные машины и оборудование – Ростов н/Д, Феникс, 2005.
  5.  Васильченко В.А. Скребковый конвейер. Тяговый расчет. Методические указания.- Владивосток, 2009.
  6.  Добронравов С.С. Строительные машины и оборудование. - М.: Высшая школа, 2006.

 


 

А также другие работы, которые могут Вас заинтересовать

4486. Довгострокові прогнози весняно-літнього водопілля гірських річок 370 KB
  Довгострокові прогнози весняно-літнього водопілля гірських річок Особливості формування водопілля гірських річок Довгострокові прогнози стоку річок базуються на знанні процесів накопичення й витрати вологи в річковому басейні, що зумовлюють характ...
4487. Довгострокові прогнози льодових явищ на основі характеристик атмосферних процесів 60 KB
  Довгострокові прогнози льодових явищ на основі характеристик атмосферних процесів 1 Фізичні основи та принципи прогнозів дат льодових явищ Строки льодових явищ на водних об’єктах залежать від масштабних атмосферних процесів, які розвиваються на...
4488. Набор учебных стендов для кабинета Правил Дорожного Движения 4.95 MB
  Введение Темой конструкторской разработки является создание учебных стендов для кабинета Правил Дорожного Движения. Эта работа содержит в себе 3 стенда: стенд макет автодрома, тренажер сигналы регулировщика и стенд сигналы светофора. Руководит...
4489. Предмет, мета та задачі курсу. Екологічні проблеми науково-технічного прогресу (НТП) 248.5 KB
  Предмет, мета та задачі курсу. Екологічні проблеми науково-технічного прогресу (НТП). Екологія – інтегральна міждисциплінарна наука. Основні положення загальної екології. Передумови виникнення екології як науки Протягом тривалого часу,...
4490. Ассемблер. Об ассемблере 24.38 KB
  Об ассемблере Интересно проследить, начиная со времени появления первых компьютеров и заканчивая сегодняшним днем, за трансформациями представлений о языке ассемблера у программистов. Когда-то ассемблер был языком, без знания которого нельзя было за...
4491. Программная модель микропроцессора 47.29 KB
  Программная модель микропроцессора На современном компьютерном рынке наблюдается большое разнообразие различных типов компьютеров. Поэтому возможно предположить возникновение у потребителя вопроса — как оценить возможности конкретного типа (или...
4492. Структура программы на ассемблере 80.09 KB
  Структура программы на ассемблере Программа на ассемблере представляет собой совокупность блоков памяти, называемых сегментами памяти. Программа может состоять из одного или нескольких таких блоков-сегментов. Каждый сегмент содержит совокупность пре...
4493. Описание системы команд микропроцессоров Intel 231.11 KB
  Описание системы команд микропроцессоров Intel Материал, приведенный в данном разделе справочной системы, на котором мы рассматривали формат машинной команды микропроцессора и систему его команд в целом. Выберите тему: Знакомство ...
4494. Типы данных при программировании на языке ассемблера 73.96 KB
  Типы данных при программировании на языке ассемблера При программировании на языке ассемблера используются данные следующих типов: Непосредственные данные, представляющие собой числовые или символьные значения, являющиеся частью команды...