74217

Жүккөтеру машиналарының жіктелуі. Әр типті крандардың қызмет көрсету аймағы. Негізгі параметрлері мен индексация жүйесі

Лекция

Производство и промышленные технологии

Бас параметрі – жүккөтергіштігі. Сондай-ақ жүккөтергіш машиналар жұмыс жасау аймағымен, асымен, қуатымен, тірек күштерімен, жүк моментімен сипатталады.

Казахский

2014-12-30

4.35 MB

31 чел.

Дәріс №4 (1 сағат)

Тақырып: «Жүккөтеру машиналарының жіктелуі. Әр типті крандардың қызмет көрсету аймағы. Негізгі параметрлері мен индексация жүйесі. Қолданылу облысы. Жүккөтеру машиналарының құрылғылары мен қауіпсіздігіне қойылатын талаптар. Жебелі кран орнықтылығы шартына қарай шектік массаны анықтау»

Жоспар:

  1.  Жүккөтеру машиналарының жіктелуі.
  2.  Әр типті крандардың қызмет көрсету аймағы.
  3.  Негізгі параметрлері мен индексация жүйесі.
  4.  Қолданылу облысы.
  5.  Жүккөтеру машиналарының құрылғылары мен қауіпсіздігіне қойылатын талаптар.
  6.  Жебелі кран орнықтылығы шартына қарай шектік массаны анықтау.  

 Жұмыс процесінің сипаттамасы бойынша жүккөтеру машиналары циклдік жұмыс жасайтын машиналарға жатады.

Бас параметрі – жүккөтергіштігі. Сондай-ақ жүккөтергіш машиналар жұмыс жасау аймағымен, асымен, қуатымен, тірек күштерімен, жүк моментімен сипатталады.

Конструкциялық орындалуына қарай және жасайтын жұмыстарына қарай былай ажыратылады:

1-домкраттар;

2-лебедкалар;

3-көтергіштер;

4-монтаж мұнаралары;

5-крандар.

Домкраттар: винтті, рейкалы, поршеньді, гидравликалық (h монтаж және жөндеу жұмыстарында 0,6м-ге дейін).

Лебедкалар (тальдар мен электротальдар) – қол және механикалық жетекті болады.

Көтергіштер: жүк және жолаушы, қатаң бағыттаушылары бар жүкжолаушы.

Мұнаралар – жүк автомобильдеріндегі.

Крандар – сусыма және дара жүктерді кеңістік территориясында әртүрлі қашықтықтарға тасымалдауға арналған универсалды машиналар.

Жүккөтергіш машиналарға қойылатын талаптар ГосГорТехнадзор ережелерімен анықталады.

Домкраттар. Ең көп тарағаны рейкалы, винтті және гидравликалық.

Рейкалы бағыттаушылары бойынша тірек орналастырылған корпустан тұрады. Қозғалыс тұтқа бойынша тісті жұп пен рейкалы беріліс арқылы тірекке беріледі. Жүк бұрылу басында табанда орналастырылады. Жүкті кез-келген биіктікте ұстап тұру үшін храпты механизмді жүксерпімді тежегіш бар. Жүкті түсіру процесі құлату мен тоқтату кезегінен тұрады. Бұл біртексіздік тежегіш жақсылап реттелген болса іс жүзінде білінбейді.

Винтті домкрат тұтқамен айналдырылатын тікбұрышты немесе трапециялы бұрандадан; жүкті басты қола гайкалы корпустан тұрады. Тұтқа  винттің квадрат бөлігіне кигізілген тісті дөңгелек пен стопор мен серіппе арқылы қысылатын ұстағыштан тұрады. Мұндай домкраттар жүкті ұстап тұру үшін қосымша құрылғыларды қажет етпейді, өйткені винттік жұп  (винт – гайка) – өздігінен тежеледі.

Жүккөтергіштігі –50т дейін, биіктігі h= 0,35м дейін. Машиналы жетекті домкраттар да болады.  

Гидравликалық домкрат қысымдық және жіберу клапандарын сорып тұратын поршень цилиндрлі насостан, май ыдысынан тұрады. Жұмысшы сұйықтығы– минералды май, сумен спирт қоспасы (глицерин).

Жүккөтергіштігі 200 т; көтеру биіктігі h=0,18-0,2 м. Дербес насос жетегі бар домкраттар– жүккөтергіштігі – 500т.

Арқанды көтергіш механизмдер (АКМ)

АКМ көтергіш лебедкалар мен полиспастты жүйелерден тұрады. Жеке көтергіш құралдар ретінде де, крандар мен көтергіштер бөлшегі ретінде де қолданады.

АКМ барабаннан (1), болат арқаннан  (2), блоктар жүйелерінен (3, 4, 5), жүк құрылғысынан тұрады (6).

Сурет 1. Көтергіш машиналардың арқан-блокты жүйесі

Көтеріп-тасымалдау машиналарының ең иілімді бөлшегі ретінде сымды болат арқандар  қолданылады. Сымдарының өрілуі бойынша арқандар өрімдер қабатының арасындағы жекелеген сымдары нүктелік контактты болатын ТК типті және сымдар өрімдер ішінде сызықты жанасатын ЛК типті деп ажыратылады.

Өру типіне қарай келесі арқандар дайындалады:                                  

Қарапайым  /тарқатылатын/  арқандар – бұл арқандардың шетіндегі түйінді тарқатып жіберсе сымдары мен өрімдері өз қалпын сақтап тұрмайды, түзу жағдайға келуге тырысады.

Тарқатылмайтын арқандар – бұл өру алдында арқандағы орнына сай келетін формаға келтіріліп, алдын-ала деформацияланған сымдар мен өрімдерден өрілген көпқабатты арқандар.

Айналмайтын арқандар – бұл жекелеген қабаттарындағы өрімдері қарама-қарсы бағытта өрілген көпқабатты арқандар. Өру бағытына қарай арқандар оң және сол бағытты арқандар дайындалады. Оң бағытта өрімдер солдан-жоғары-оңға, сол бағытта керісінше оңнан-жоғары-солға.

Сымдарының өрілу бағыты бойынша арқандар біржақты немесе параллель өрілген және крестті және кері өрімді етіп шығарылады. Біржақты өрілген арқандардың сымдарының өрілу бағыты бірдей, ал крестті өрілген арқандарда бағыттары қарама-қарсы.

Арқандар диаметрімен, сымдарының маркалану тобымен және үзілу күшімен Fо сипатталады. Бұл параметрі  бойынша ең жоғары тарту күшімен Smax байланысты арқанның типөлшемі таңдалып алынады.

,

мұндағы,   - беріктік қорының минимал коэффициенті  (қозғалмайтын арқандар үшін – 2,5-5; қозғалатын арқандар үшін  – 3,15-9).

Арқанның бос шеттерін конструкцияға бекіту үшін әртүрлі қысқыштар қолданылады.

Арқанды блок – домалау подшипниктеріндегі осьтерге  орналастырылған шойын немесе болат дөңгелек.  

Мынадай шарт орындалуы тиіс: арқанның орта сызығындағы блок диаметрінің  оның диаметріне қатынасы 12,5-28 кем болмауы тиіс.

 Блоктарды бір-бірлеп немесе топтап орналастырады. Олар полиспаст деп аталынатын блокты обоймалар құрайды.

Полиспаст бөлінгіштігі (әрқашан бүтін сан 2;3;4…):

,                                                               

мұндағы   - арқанның барабанға оралу жылдамдығы (кіре беріс параметр);

                - жүкті көтеру жылдамдығы.

                (<).

Арқанның типөлшемі оның үзілу күшіне қарай ГОСТ 2688-80 стандарты бойынша қойылады.

Типтері: ЛК-0 – сымдардың бірегей диаметрі;

                ЛК-Р – сымдардың әртүрлі диаметрі.

ГОСТ бойынша – ЛК-Р типті алты өрім арқан.  

Арқан диаметрі, мм

Массасы 1м, кг

Маркалық тобы, Н/кв.мм

Минимал үзу күші, кН

22,5

1,85

1370

220

21

1,635

1570

222

19,5

1,405

1860

218,5

Барабандар арқанның жылжып шығып кетпеуі үшін шойыннан, болат құймалардан және болат беттерден пісіріліп жасалған жақтаулармен жабдықталады (немесе ребордтар деп аталынады – ребордтың ең соңғы орама үстінен биіктігі hр≥2dk).

Барабанда бірқабат оралған арқандар бірқабатты, ал бірнеше қабаттап оралған болса көпқабатты деп аталынады.

Арқан шетін барабанға немесе оның ребордына клиндер, винттер, қысқыш планкалар көмегімен бекітеді.

Ілмектер – тікелей немесе қапсырғыштар көмегімен жүк ілуге арналған қарапайым жүк қапсырғыш құрылғылар.  Бірмүйізді –1т дан 75т жүктер үшін. Қосмүйізді –5т –дан жоғары.

 

Строптарарқанды және шынжырлы болады. Олар бір (1СК), екі (2СК), үш (3СК), төрттармақты (4СК), екіілгекті (СКП), сақиналы (СКК) болуы мүмкін. Арқан ұштары алюминий немесе болат втулкалармен қысымдау, өру, өрім шеттерін орау арқылы тұйықталады.

Қапсырмалар. Біртипті жүктерді қапсыра көтеріп, оны ілмекке ілу үшін клещті және эксцентрикті қысымды фрикциялы қапсырмалар қолданылады. Металл цехтарындағы болат беттер мен жаймаларды көтеру үшін көтергіш элекромагниттер пайдаланылады.

Магнитті емес беттік жүктерді (аралық тақталар, фанералар, беттік шыны, бетон бұйымдары) көтеру үшін вакуумды жүкқапсырғыш құрылғылар (диаметрі 400мм  резиналы аузы бар вакуум  сорғыштар қолданылады).

Сусыма және сұйық жүктерді көтеруге арналған лақтырыла ашылатын бадьялар қолданылады. Сусыма материалдарды жаппай тасу үшін жақты шөміштер – грейферлер пайдаланылады. Көбінесе екіжақты арқанды грейферлер болады.  

 

Грейфер жағының ену тереңдігі материал тығыздығына, грейфер массасына, оның құлау кезіндегі кинетикалық энергиясына байланысты болады. Белгілі бір тығыздықты әрбір материалдың өзіне тән арнайы жүктермен өзгертіліп отыратын грейфер массасы болады.

Лебедкалар – бұлар жүкті көтеруге (көтергіш) немесе  горизонтал қозғалыстағы (тартқыш), қол және жетекті (элекрқозғалтқыш, гидромотор, ІЖҚ), бір немесе екі барабаны бар барабанды барабансыз арқанмен жүретін шкиві бар болады. Былай сипатталады: 1- тарту күші, 2- арқан қозғалысының жылдамдығы, 3-барабанның арқын сыйымдылығы.  

Қол лебедкалары қосымша монтаж құрылғылары тәріздес өте қарапайым. Мыналардан тұрады: 1- барабан, 2- ашық тісті берілістер, 3- параллель біліктердегі дискті жүктірегіш тежегіш, 4- көтеру тұтқасы.

Қол тальдары –ры кезінде жөндеу жұмыстасалмағы 5 т жүктерді  3м биіктікке көтеруге арналған.  Оларды төбе балкалары мен басқа да құрылғыларға ілмек көмегімен асып  қояды.

Тельферлер (электрқозғалтқышты тальдар) – жүктерді қоймаларда, кез-келген бөлмелерде, монтаж алаңдарында горизонталь қозғалтуға арналған.  Аралас бірбалғалы, козловой және жартылай козловой крандарды жинақтау үшін қолданылады.

Өзіндік қозғалыс механизмі бойынша монорельстер бойынша жылжиды. Еденнен пульт арқылы иілімді кабельде электротальмен басқарылады.

Жүккөтергіштігі: 0,25-5т. Көтеру биіктігі: 6 метрге дейін. Көтеру жылдамдығы: 20м/мин.

Көтергіштер– әрлеу және жөндеу жұмыстары кезінде жүктер мен адамдарды қабаттарға көтеруге арналған. Жүктер вертикаль қатаң бағыттаушылар бойымен қозғалатын шөміштерге, кабиналарға, алаңқайларға орналастырылады. Жүк жолаушылық, жүк, мачталы және шахталы түрлері болады. Ғимарат ішінде стационар көтергіштер (лифтілер) болады.

Шөмішті көтергіштер сусыма материалдарды бункерлерге салу және қоймалар мен құрылыс материалдарын өндіру мекемелерінде жұмыс жасауға қолданылады. Шөміш жүретін дөңгелектермен жабдықталған, лебедка арқылы көлбеу-вертикаль рельстер бойымен қозғалысқа келтіріледі. Шөміш тірек жеткеннен кейін аударылады. Сыйымдылығы – 1 куб.м. орын ауыстыру жылдамдығы 0,1-0,5 м/с.

Биік ғимараттардағы жүкжолаушы көтергіштері  жүктер мен адамдарды көтеруге арналған. Ғимарат 110м-ге (30 қабат) дейін болғанда, жүккөтергіштігі 0,5-1т.  Жіберу алдындағы статикалық сынақтар әрбір 12 ай сайын өткізіліп тұрады. Көтеретін жүгі 50% > тарту күшінен. Динамикалық сынақтар 10%-ға көп. Техникалық куәландыру.

Жүк пен адамдарды көтеруге арналған мұнаралар ЛЭП, жарықтандыру желілерін, қоғамдық көліктердің контакт сызықтарына қызмет көрсетуде, монтаж және жөндеу жұмыстары кезінде пайдаланылады. Базалық авмобильден, телескоп мачталарынан, люлькадан, мачтаны көтеру және жылжыту  механизмінен тұрады. Мачта бірнеше тұрба секцияларынан тұрады. Арқан-білікті жүйе лебедкамен гидравликалық және аралас түрде қозғалтылады. Автомобиль жұмыс алдында  оның артқы бөлігіндегі жылжымалы тіректерге орналастырылады.

Консольды крандар –бұрылатын және бұрылмайтын бөліктері бар жебелі. Оларға жылжымалы обоймасына жүкқапсырғыш құрылғысы бекітілген ұшында полиспаст бар жебе бекітіледі. Обойма жебе бойымкен орын ауыстыратын жылжымалы арбаға орнатылуы мүмкін. Мұндай крандарда жүк кранның тірек контурынан тыс жатады. Консольді крандарға мачта-жебелі және мұнаралы крандар, өздігінен жүретін жебелі крандардың басым бөлігі (жылжымалы, рельсдөңгелекті, пневмодөңгелекті, автомобиль типіндегі шассилі, автомобильді, тракторлық, кран-тұргіштер, қуатты монтаж крандары)  жатады.

Аралық (көпірлік) типтес крандар – саралық құрылымнан және оның бойымен қозғалып жүретін полиспастты арбадан тұрады. Жүк кранның тірек контурының шектерінде жатады. Бұл топқа көпірлі, козловой және кабельді крандар кіреді.

Мұнаралы крандар – бұл вертикаль мұнараға бекітілген жебесі бар крандар, Жұмыстарды араластыра отырып жүктерді тасымалдауда қолданылады: Көтеру, жүкті түсіру, жебенің ұшуын, бұрылуын өзгерту және кранның өзінің қозғалуы. Бұл көптеген құрылыс өндірісінің салаларында жүккөтергіш машина ретінде қолданылады. Жүккөтергіштігі: 5-ден 25-ге дейін, 50 т-дан 250 т-ға дейін. Жоғары маневрлігі, қызмет ету аймағының үлкендігі.

Жіктелуі:

- атқаратын қызметіне қарай  (құрылыс, монтаждық , кран артық жүктегіштер);

- қозғалыс мүмкіндігіне қарай (рельстермен; стационарлы немесе орнатылған; өздігінен көтерілетін);

- жебе ұшуын өзгерту тәсіліне қарай (көтергіш және горизонталь балкалы жебелі);

- мұнара-жебелі жабдығының айналу типіне қарай (бұрылмалы мұнаралы және басты);

- металлконструкциялар типіне қарай (торлы және тұрбалы).

Индекстеу жүйесіне тоқталайық. Олар КБ-0000 типті индекспен белгіленеді.

Мұнаралы крандардың (кран башенный) базалық модельдері КБ әріптерімен және сандармен белгіленеді:

Сурет 2. Мұнаралы крандарды индекстеу жүйесі:

Бірінші сан (I)  – жүктік момент бойынша өлшемдік топ.

Екі келесі сандар (II, III) – бұрылмалы немесе бұрылмайтын мұнаралы базалық машинаның реттік номері.

Төртінші сан (IV) – базалық модельден өзгеше орындау номері,  мысалы, жебе ұзындығы, көтеру биіктігі, максимал жүккөтергіштік шамасы.

 (V) санынан кейін кезекті модернизациялау белгісі (А, Б, В) және  климаттық жағдайда жұмыс жасауы көрсетіледі.

 Мұнарасы бұрылатын мұнаралы кран жүретін құрылғылы бұрылмайтын рама мен  оның жетегінен және бұрылмалы бөліктен тұрады. Соңғысы қарсы жүкті платформаны, айналу механизмін, жүк және жебелі лебедкаларды, мұнараны, жебені, полиспасттарды қамтиды.  Барлық механизмдерде электр жетекті жебе жүк арбасымен жабдықталады.

 Мұнарасы жылжымайтын крандардың ерекшелігі төменгі рамасымен  және жүк арбасымен қатар жылжымайтын бөлігіне төменгі бөлігіне балласт пен порталды мұнара жатады.

Стационарлы мұнаралы крандар биік құрылыс ғимараттарын тұрғызу үшін қолданылады (150 м және одан да жоғары). Бұрылмалы бастан және бойымен жүк арбасы қозғалып отыратын горизонталь жебеден тұрады. Олар арнайы іргетастарға немесе тұрғызылып жатқан ғимарат іргетасының бір бөлігіне орналастырылады. Мұнарасы ғимаратқа жапсырмалы рамалар көмегімен бекітіледі. Мұнара 2,5-7 м секциялармен өсіріледі.

Өздігінен көтерілетін крандар қатаң және берік металл каркасты биік ғимараттарды тұрғызу кезінде қолданылады.

Өзгешелігі – порталсыз және мұнараны қамтитын обоймалы қысқа мұнара. Мұнара тірек балкасына шалқаймалы сүйеулермен тіреледі. Жүккөтергіштігі 15т. Мгр=3300кНм.

Өздігінен жүретін мұнаралы крандар.

Бұл маневрлігі жоғары, электрмен тәуелсіз қамамасыз етілетін, жұмысшы органдары алуан түрлі крандардың үлкен тобы. Жүру жабдығы – жылжымалы және пневмодөңгелекті.

Мұндай крандарда әртүрлі жебелер қолданылады:  1- тік қысқа (негізгі), 2- ұзартылған, 3- гуськалы.

Өздігінен жүретін жебелі кран жүргіш бөліктен, тірекжбұрылу құрылғысынан, кран жабдықты бұрылу платформасынан, жебелі және мұнаралы-жебелі жұмысшы органынан, күштік құрылғыдан, жетек механизмінен және басқару жүйесінен тұрады. 

ГОСТ 22827-85 бойынша индекстер былай меншіктеледі: КА-0000 – автомобиль  крандары үшін; КП-0000 – пневмодөңгелекті крандар үшін; КГ-0000 – жылжымалы крандар үшін; КШ-0000 –автомобиль типті шассидегі крандар үшін; КК-0000 – қысқа базалы шассидегі крандар үшін.

Бірінші нөл  1-ден 9-ға дейін сандар қойылады (өлшемдік топ) (жүккөтергіштігі: 4; 6,3; 10; 16; 25; 40; 63; 100; более 100).

Екінші нөл – жүру құрылғысының типі. 1 – минимал тірек бетті жылжымалы; 2 – үлкейтілген тірек бетті жылжымалы; 3 – пневмодөңгелекті; 4 – автомобиль типті арнайы шассидегі; 5 – жүк автомобилінің шассиі; 6 – тракторлы; 7 – тіркемелі; 8 – қысқа базалы; 9 – басқа да жүргіш құрылғыларына арналған қор. 

Үшінші нөл –6-дан 9-ға дейін жебелі жабдығының орындалуы  (6 – иілімді арқан аспа; 7 – қатаң гидравликалық аспа; 8, 9 – қор).

 Төртінші нөл – модельдің реттік номері. Қосымша әріптермен модернизация және арнайы  климаттық орындалу келтіріледі.

Бақылау сұрақтары:

  1.  Жұмыс процесінің сипаттамасы бойынша жүккөтеру машиналары қалай ажыратылады?
  2.  Жүккөтергіш машиналарға қойылатын талаптар қандай ережелермен анықталады?
  3.  Өру типіне қарай келесі арқандар қалай бөлінеді?
  4.  Лебедкалар қалай сипатталады?
  5.  Крандар қалай жіктеледі?

Ұсынылатын  әдебиеттер  тізімі:

Вайнсон  А.А.  Подъемно-транспортные машины.  Учебник для вузов. М., Машиностроение, 1999.

Волков Д.П., Крикун В.Я. Строительные машины. – М.:АСВ, 2002. Белецкий Б.Ф. Строительные машины и оборудование – Ростов н/Д, Феникс, 2005.

Добронравов С.С. Строительные машины и основы автоматизации. – М.: Высшая школа, 2001.

Мауленов Ж.К., Бурцев В.В. Погрузочно-разгрузочные машины. (Теория, конструкция и расчет). Уч. Пособие. – Алматы.: КазГАСА, 2005.

Хальфин М.Н. идр. Грузоподъемные машины для монтажных и погрузочно-рагрузочных работ: Учебно – справочное пособие. – Ростов н/Д.: Феникс, 2006.


 

А также другие работы, которые могут Вас заинтересовать

65214. УДОСКОНАЛЕННЯ МЕТОДІВ КОНТРОЛЮ ПОКАЗНИКІВ БЕЗПЕКИ У ТЕХНОЛОГІЇ ОЛІЄЖИРОВИХ ВИРОБНИЦТВ 514.5 KB
  Враховуючи зазначене вище удосконалення методів контролю показників безпеки в технології олієжирових виробництв розроблення перспективних методик та методів визначення органічних екотоксикантів пестицидів різних груп ПАВ консервантів та антиоксидантів...
65215. ОСОБЛИВОСТІ ДІЇ ТА ПІСЛЯДІЇ ІНСЕКТИЦИДІВ НА КОМАХ–ФІТОФАГІВ 204.5 KB
  Для досягнення поставленої мети виконувались такі завдання: оцінити порівняльну токсичність сучасних інсектицидів для комах–фітофагів різних таксономічних груп; вивчити особливості фізіологічної післядії на комах–фітофагів сучасних інсектицидів...
65216. Місцеве самоврядування як чинник розвитку сільських територій 173 KB
  Закріплене в Конституції України положення про визнання та підтримку державою місцевого самоврядування як права територіальної громади самостійно вирішувати питання місцевого значення створює сприятливі умови для активізації діяльності його органів щодо забезпечення розвитку сільських територій.
65217. Нерівноважна термодинаміка мартенситних перетворень в сплавах з термічно та магнітоіндукованим ефектами пам’яті форми 1.24 MB
  Окрім бездифузійності та жорстких орієнаційних співвідношень було відмічено ще низку особливостей цього типу фазових перетворень: Пертворення розповсюджується на широку область температур верхня межа якої була названа мартенситною точкою...
65218. Технологія харчового шроту з безлушпинного ядра насіння соняшнику 535.5 KB
  Сучасна технологія видобування соняшникової олії не передбачає отримання поряд з олією харчового шроту з високим вмістом білків що рівноцінні тваринним. Таким чином розробка технології комплексної переробки безлушпинного ядра насіння соняшнику з метою вилучення...
65219. Розробка основ ресурсозберігаючого процесу сумісного безфільєрного та фільєрного волочіння сталевої низьковуглецевої катанки 278.5 KB
  Основними тенденціями метизної галузі України за останні 20 років є децентралізація виробництва з розширенням асортименту сорторозмірів і перехід на механічне видалення окалини з поверхні катанки в роликових окалиноламачах.
65220. Формування продуктивності сої залежно від технологічних прийомів вирощування в умовах північної частини Степу України 228.5 KB
  Однак врожаї цієї важливої культури ще невисокі що обумовлено як правило недосконалістю елементів технології її вирощування і в першу чергу способів основного обробітку ґрунту та рівня мінерального живлення.
65221. Розроблення основ технології оксидаційного знесірчування дизельних фракцій 286.5 KB
  Єдина на сьогодні широковживана промислова технологія очищування нафтової сировини від сполук сірки гідроочищування ГО має низку недоліків головними з яких є: необхідність використання складного обладнання та дорогого чистого водню...
65222. Особливості перебігу ішемічно-реперфузійного пошкодження структур головного мозку при експериментальному цукровому діабеті в самців-щурів 276.5 KB
  Особливу увагу привертають ішемічні пошкодження головного мозку які складають більшу частку цереброваскулярної патології що зумовлює медикосоціальне значення ішемії мозку Т.Черевко 2003 підкреслює важливість глибокого знання патогенезу...