90807

Экономикалық ақпараттық жүйе

Лекция

Экономическая теория и математическое моделирование

Қазақстан экономикасының нарықтық қатынастарға енуі объективті түрде ақпараттық нарықтың құрылуын талап етеді. Көптеген дамыған елдерде ақпараттық нарық материалдық өндіріс пен қызмет көрсету салаларын нәтижелі түрде қамтамасыз етіп отыр.

Казахский

2015-06-11

67 KB

4 чел.

Жоспар:

  1.  Кіріспе
  2.  Экономикалық ақпараттық жүйе
  3.  Әдебиеттер

Кіріспе

Қазақстан экономикасының нарықтық қатынастарға енуі объективті түрде ақпараттық нарықтың құрылуын талап етеді. Көптеген дамыған елдерде ақпараттық нарық материалдық өндіріс пен қызмет көрсету салаларын нәтижелі түрде қамтамасыз етіп отыр. Ақпарат қазіргі кезде ұлттық стратегиялық ресурстың бір түріне айналды, және де ол айрықша тауар ретінде жалпы ұлттық өнімнің айрылмас бөлігі бола тұра, ақпараттық өнімдер мен қызметтер нарығында өз сұранысы мен ұсынысына ие.

Қазақстан Республикасы экономикасының ақпараттық аспектісінің қызмет етуі мен дамуы уақыт өте келе аса маңызды орын алуда, сондықтан экономиканың барлық нақты жағдайларын ақпараттық кеңістікте жариялау арқылы, оны Қазақстан Республикасының барлық ресурстарының тиімді әсерлесуін қамтамасыз ететін ғылымға негізделген ақпараттық технологиялардың көмегімен басқаруға мүмкіндік береді.

Көптеген кәсіпорындар нарықтық жағдайда ақпаратты кез келген мүлік секілді сақтауды, қорғауды және пайдалануды талап ететін бағалы ресурс ретінде қарастырады. Өндірістік және шаруашылық қызметті басқаруға қажетті ақпарат алу мақсатында кәсіпорын бухгалтерлік ақпараттық жүйесін құрады. Бухгалтерлік есептегі ақпараттық жүйе – бұл экономикалық объектті басқаруға қажетті ақпаратты жинау, сақтау, жаңарту, өңдеу, қайта өңдеу және оны сыртқа шығару жүйесі.

Бухгалтерлік есептегі ақпараттық жүйесінің қазіргі нарығы өте үлкен қарқынмен дамуда. Оның даму тенденциясын келесідей факторлар арқылы айқындауға болады. Біріншісі Қазақстан Республикасының экономикалық басқару құрылымдарын қайта құрумен және қайта ұйымдастырумен, яғни көптеген шағын кәсіпорындардың, фирмалардың және әр түрлі мүлік нысанындағы банктердің пайда болуымен байланысты.

Екіншісі барлық есеп саясатының, есеп әдістемелері мен әдістерінің өзгеруіне алып келген халықаралық есеп талаптарына сай, Қазақстан Республикасының Бухгалтерлік есеп стандарттарының жасалуы мен енгізілуіне байланысты.

Үшіншісі – бұл қарқынды түрде дербес компьютерлер мен программалық өнімдердің сырттан әкелінуі. Төртіншісі – бұл телекоммуникация құралдарын пайдалану арқылы техникалық және программалық-ақпараттық платформалардың енгізілуіне негізделген жаңа ақпараттық технологиялардың пайда болуы. Бұл бітіру жұмысы іс-сапарлар шығыстары есебінің ақпараттық жүйесіне негізделген. Бітіру жұмыстың мақсаты – кез келген уақытта пайдаланушының сұранысына байланысты ақпаратты алып беруді ұйымдастыруға мүмкіндік беретін, бухгалтерияда ақпаратты өңдеуді автоматтандыруға арналған іссапарлар шығыстары есебінің ақпараттық жүйесін құру.

Экономикалық ақпараттық жүйе

Біздің жаңа қоғамымызда экономикалық, саяси, ақпараттық, ғылыми-техникалық революцияның жетістіктерін пайдалану нәтижесінде жариялылықты, демократияны пайдаланып ұзтаздар оқу-тәрбие процесіне өзгерістер енгізуде.

Республикамызда білім берудің жаңа жүйесі  жасалып, әлемдік білім беру кеңістігіне енуге бағыт алуда. Орта мектептерде жүргізіліп жатқан қазіргі тәжірибелік сынақ жұмыстардың басты міндеті жаңаша оқытудың педагогикалық технологтиясын оқыту үрдісіне енгізу болып табылады. Оқыту технологиясы мектепте оқу үрдісіне қажетті әдіс-тәсіл, амал, дидактикалық  талап сенімді писихологиялық-педагогикалық іс-әрекеттің ақпараттық жүйелі кешені ретінде пайдаланылады /1/.

Экономикалық күшті дамыған елдердің тәжірибесі білім беру жүйесін ақпараттандыру экономика, ғылым және мәдинеттің қарқынды дамуының негізгі кілті болып отыр. Болашақ мұғалімдерді ақпараттық жүйе қоғам жағдайында оқытып, білім алуға, өмір сүруге бейімдеп, білім берудің ғылыми-әдістемелік базасын жасау қажет.

Ақпараттық жүйе бұл объектіні басқаруға қажетті ақпаратты жинау, сақтау, жаңарту, өңдеу және шығарып беру жүйесі. Басқарудың әр түрлі деңгейлері мен салаларына қызмет көрсететін ақпарат жүйесінің айырмашылығына қарамай, олар келесі ерекшеліктермен сипатталады:

  •  ақпараттың негізгі құрлымдық өлшем бірлігін негізгі көрсеткіштер мен құжаттарды өңдеуге бағытталуы;
  •  мәліметтерді үлгілік (модульдік) өңдеу мен есеп айырысу-есептеу кезеңінің байланыстылығы;
  •  уақытқа қарай есептер мен оның шешімдерін қажетті мәліметтермен жабдықтау;
  •  уақытша іс тәжірбиелермен әлемдік-ұйымдастыру құрлымдарына басқарылатын жүйені қатар тізу қажеттілігі.

Қазіргі уақытта әртүрлі мақсатта қолданылатын ақпараттық жүйенің көптеген саны қызмет етеді. Олардың бір-бірінен өзгешелігі келесі белгілермен түрленеді:

  •  бақару объектісінің сипаттамасымен;
  •  ақпараттық жүйені тұрғызу мен жұмыс істеудің жинақталған тәжірибесімен;
  •  басқару және басқарушы жүйелерінің құрылымымен;
  •  мәліметтерді жинауда, өткізіп беруде және өңдеуде қолданылатын жабдықтармен;
  •  ақпараттық жүйенінің басқару объектісінің жетекшілік тұрғысымен және т.б.

Ақпараттық жүйе бұл ақпараттық жүйе (АЖ) жобасы мен ақпаратты-есептеу жүйесінің (АЕЖ) тұратын күрделі жүйе (сурет 1).

Сурет 1. АЖ схемасы

АЖ жобасы- бұл ақпараттық жүйені  тұрғызу мен жұмыс істету шешімдерін сипаттап жазылған техникалық құжат.

Ақпаратты-есептеу жүйесі (AЕЖ), бұл АЖ жобасын жұмыс істеуге бағыталған ұйымдастыру-техникалық кешені. АЕЖ мәліметтерді жинауды, өткізіп беруді, өңдеуді, сақтауды, жинақтап шешімдерге сәйкес қамтамасыз етеді.

АЖ-ның функционалдық бөлімі - бұл басқарудың маңызды бөлігін құрайтын ішкі жүйелердің немесе есептер жиынтығының және есептердің бірігіуі.

АЖ-ны жабдықтау бөлімі- бұл автоматтандырылған тәртіптегі жүйені жұмыс істеуге қажетті шарттардың жиыны.

Техникалық жабдықтауға техникалық жабдықтар жиынтығы жатады.

Программалық, математикалық жабдықтауда машиналық программалардың, алгоритмдердің, математикалық әдістер мен үлгілердің бірігуін қамтиды.

Ақпаратпен жабдықтау - ақпараттық қорларды (кіретін, аралық және шығатын мәліметер), оларды ендіру жабдықтарын құрайды.

Ұйымдастырумен жабдықтау- АЖ-ны тұрғызу мен жұмыс істеуді жабдықтауға арналған. Ұйымдастырумен жабдықтауға АЖ-ны жобалау әдістері мен жабдықтары және жобалық құжаттар жатады.

Құқылық жабдықтау АЖ-ны тұрғызу мен қолданудың заңдылық негіздеріне арналған.

Лингвистикалық жабдықтау ақпаратты және АЖ-нің басқа да элементтерін сипатттап жазу үшін  керекті тілдік жабдықтарды қамтиды /2/.  

Қазіргі кезде оқушылардың білімін, біліктілігін, дағдыларын тексеру үшін оқытудың жаңа технологиясы негізінде дифференциалдық және дербес деңгейлік, ақпараттық жүйелілік ұстанымдарының талаптарын сәйкес өткізілетін әртүрлі сабаққа арналған жаңа тұрпаттағы әдіс-тәсілдерді қажет етеді.

Ұсынылып отырған оқушылардың білімін тексерудің ақпараттық жүйесін құру проектісінде келесі мақсаттар ұсынылады:

  •  шешімді қабылдау сапасын көтеру мен жеделдік негізінде ақпраттық жүйенің қызметінің тиімділігін арттыру;
  •  педагогтардың еңбек өнімділігін арттыру және жұмыс жеделдігін жаңарту;
  •  педагогтарды өз уақтысында барлық ақпараттармен қамтамасыздандыру;
  •  білім сапасын көтеру;
  •  құжат алмасу қағаз көлемін қысқарту.

Дербес компьтерлер негізінде оқушылардың білімін тексерудің ақпараттық

жүйесін құру қамтамасыздандырады:

  •  пайданланушыға қарапайымдылықты және ыңғайлылықты;
  •  пайдаланушы педагогтардың нақты функцияларын тез игеруді;
  •  ақпараттық жүйені іске асыруды;
  •  оқушылардың білімін тексерудің сапасын көтеруді;
  •  жоғарғы деңгейдегі сенімділікті, т.б.

Оқушылардың білімін тексерудің ақпараттық жүйесінде «Администратор», «Педагог», «Оқушылар», «Дисциплина» мәліметтер базасы қызмет етеді. Мәліметтер базасын жоғарғы деңгейдегі  қолданбалы программалар аралығында (Access, Paradox, Clipper т.б.) ұйымдастыру мүмкіншілігі бар. Ұсынылып отырған оқушылардың білімін тексеру проктісінің програмалық жабдықталуы, мәліметтер базасын басқару жүйесінің Delphi 7 ортасында ұйымдастырылған.

Білімді тексеру мен бағалау үш түрлі қызмет атқарады: бақылаушылық, білімділік, тәрбиелік. Проектіде оқушылардың білімін тексерудің негізгі түрлерін қамтиды:

  •  күнделікті тексеру;
  •  қорытынды тексеру. Бір тақырыпты, бөлімді өткеннен кейін жалпы тақырып, тарау, бөлім бойынша тексеру;
  •  жекелеп (даралап) сұрау. Мұны күнделікті және қорытынды тексеруде де қолдануға болады. Даралап тексерудің ұтымдылығы-баланың білімін мұхият тексеруге болады. Бірақ оның кемшілігі сабаққа 3-4 баладан артық жауап бере алмайды. Жекелеп сұрауға уақыт көп кетеді;
  •  топтап тексеру ( фронтальный ) немесе құрама жауап беру. Мұны да күнделікті тексеру мен қорытынды тексеруде қолануға болады. Бұл тексерудің ұтымдылығы- көп баладан жауап алуға болады. Оның қолайсыздығы да бар. Ол білімді терең тексеруге болмайды;
  •  жазбаша үй тапсырмасын тексеру;
  •     емтихан;
  •  тест;
  •  сұрақ-жауап;
  •  оқушылардың ойлау логикасын қалыптастыруға арналған әдістер (сөз жұмбақтар, ребустар, фильворд, т.б.);
  •  деңгейлеп тексеру;
  •  есеп шығару тәсілі т.б.

Сонымен, оқушылардың білімін тексерудің ақпараттық жүйесі  білімді тексеруді педагогикалық басқаруға қажетті ақпаратты жинау, сақтау, жаңарту, өңдеу және шығарып беру жүйесі болып саналады.Міне осындай жаңа педагогикалық технологияның көмегімен оқушылардың білімін тексерудің әділдігін, тиімділігін артыруға,  болады.

Әдебиеттер

1. Т.Б.Бегалиев. Педагогика.Тараз, 2000.

2. 3. Н.А.Гайдамакин. Автоматизированные нформационые системы, базы и банк данных.Москва: «Гелиос АРВ» 2002.

АЖ

Ж

жобасы

АЕЖ

Педагогикалық басқару


 

А также другие работы, которые могут Вас заинтересовать

56371. Технологии проектирования урока изобразительного искусства 208.5 KB
  Зарождение идеи технологизации обучения связано прежде всего с внедрением достижений технического прогресса в различные области теоретической и практической деятельности.
56372. Економічне обґрунтування проекту 82.5 KB
  Актуалізація опорних знань та життєвого досвіду учнів Мотивація навчальнотрудової діяльності Перед виготовленням запланованого виробу необхідно зясувати чи є даний проект економічно вигідним...
56373. Створення умов для розвитку ключових компетентностей учнів через впровадження інноваційних освітніх та інформаційно- комп'ютерних технологій в навчально-виховний процес 384 KB
  Використання презентацій на уроці при викладанні нового матеріалу: Наперед створена презентація заміняє класну дошку при пояснюванні нового матеріалу а також зосереджують увагу учнів на будь яких ілюстраціях даних висновках тощо.
56374. Does television play a positive or negative role in modern society? 71 KB
  During the lesson you’ll be able to deepen and widen your knowledge about the most famous invention of the 20th century. You will work in small groups and than share your researched information with each other. The second part of the lesson will be dedicated to a Talk Show...
56375. Є. Гуцало «Перебите крило» 64 KB
  Однією із головних задач сучасної школи є виховання відповідальної особистості, яка здатна до самоосвіти й саморозвитку, вміє творчо застосовувати набуті знання
56376. Чи може бути свобода основою моральності? 66.5 KB
  Мета. Навчити учнів обґрунтовувати поняття свободи як основи моральності висловлювати своє розуміння свободи пояснювати що означає свобода вибору дії волі; формувати вміння наводити приклади узгодження власних інтересів із суспільними...
56378. Теоретические основы трудового воспитания дошкольников 62 KB
  Отличие труда взрослых и детей. Виды труда дошкольников. Формы организации труда. Понимая огромную роль труда в воспитании подрастающего поколения в своих работах часто затрагивали эту тему.
56379. Виды труда дошкольников 175 KB
  Труд детей в детском саду многообразен. Труд в природе предусматривает участие детей в уходе за растениями и животными выращивание растений в уголке природы на огороде в цветнике.